Sint-Gummaruskerk (Lier)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Sint-Gummaruskerk
Toren van de Sint-Gummaruskerk
Toren van de Sint-Gummaruskerk
Plaats Lier
Gebouwd in 1378 - 1540
Gewijd aan Sint-Gummarus
Architectuur
Stijlperiode Brabantse hooggotiek
Toren 83 m
Sint-Gummaruskerk, winteravond
Sint-Gummaruskerk, winteravond
De Sint-Gummarustoren, ook wel 'Peperbus' in de volksmond
De Sint-Gummarustoren, ook wel 'Peperbus' in de volksmond
Portaal  Portaalicoon   Christendom

De Sint-Gummaruskerk is een kerk in de Belgische stad Lier.

Bouwgeschiedenis[bewerken]

De Sint-Gummaruskerk is een Brabants-gotische kerk die tussen 1378 en 1540 tot stand kwam. De Mechelse architect Hendrik Mijs was haar eerste architect. Nadien volgden verschillende leden van de familie Keldermans evenals Herman en Domien de Waghemakere. Ze verving een romaanse kerk uit de 10e eeuw die was toegewijd aan Johannes de Doper. De Sint-Romboutskathedraal van Mechelen gold als voorbeeld waarvan een aantal elementen zijn overgenomen die vooral het priesterkoor en het schip van de kerk hebben beïnvloed.

Oorspronkelijk was de toren voorzien van een gotische houten torenspits. Deze brandde in 1609 en in 1702 af. Nadien werd in 1754 in rococostijl een achtkantig koepeldak geplaatst. Deze geeft de toren zijn kenmerkend huidig uitzicht en vormt tevens de basis voor de bijnaam die Felix Timmermans gaf aan de toren : 'De Peperbus'. De toren is 83 meter hoog en herbergt een beiaard van 52 klokken, samen circa 30 ton.

Kerkschatten[bewerken]

Prominent aanwezig is de Colibranttriptiek, een schilderij van Goswin van der Weyden, kleinzoon van de befaamde Rogier van der Weyden. De Colibrants waren een invloedrijke familie in Lier. Het hoofdaltaar is 19e-eeuws en wordt versierd door retabels van Jan Anthony die het leven van Gummarus van Lier evoceren. Het Sint-Gummarusaltaar is 17e-eeuws en werd door Johannes van Mildert vervaardigd.

Opvallend is ook het 16e-eeuwse oksaal dat het koor van het schip van de kerk scheidt. De preekstoel uit de 17e eeuw werd uitbesteed aan Erasmus Quellinus I. Het is een uniek voorbeeld in de Nederlanden uit die periode. De preekstoel wordt gedragen door kariatiden die de aartsengelen uitbeelden.

De kerk bevat verschillende uitstekend bewaarde gotische glasramen, onder andere de Kroning van Onze-Lieve-Vrouw dat gedateerd wordt in het 3e kwart van de 15e eeuw. De kerk laat toe de evolutie van gotische en renaissance glasramen te bewonderen en te bestuderen, wat quasi uniek is in België en zelfs op Europees vlak zeer zeldzaam.

De schatkamer van de kerk bewaart een van de 69 kopieën van de lijkwade van Turijn.

De Colibranttriptiek (1516)

Onder de schilderijen in de kerk bevinden zich onder andere de Marteling van Sint-Sebastiaan en het Sint-Elooidrieluik, beide vervaardigd door locale schilder Adriaen de Bie.

De Colibranttriptiek[bewerken]

De Colibranttriptiek werd aan een aantal schilders toegeschreven waaronder Goswins grootvader Rogier maar ook aan Quinten Massijs (I) en Gerard David. Het middenpaneel toont het huwelijk van Jozef en Maria, het linkerzijluik de Annunciatie en het rechterzijluik de Opdracht in de Tempel. Aan de achterzijde van de zijluiken staan grisailles van de schenkers. De streven naar de perfectie in het tonen van de realiteit was voor van der Weyden, via de symboliek van die tijd, een middel om te verwijzen naar een onzichtbare en hogere wereld.

Historische gebeurtenissen in de kerk[bewerken]

Op 20 oktober 1496 werd er het huwelijk van Filips de Schone en Johanna van Castilië ingezegend. Tijdens de Blijde Intrede in Lier als hertog van Brabant bezocht de jonge Karel V de kerk in het gezelschap van zijn grootvader Maximiliaan van Oostenrijk. Het koor werd voor die gelegenheid versierd met een reeks van vijf koninklijke lancetglasramen. Ze zijn het werk van Nicolaas Rombouts, de hofglazenier van Margaretha van Oostenrijk die ze in 1516-19 vervaardigde. Het zijn de eerste glasramen in de Nederlanden waarvan de stijl werd beïnvloed door de Italiaanse renaissance.

Sint-Gummarusprocessie[bewerken]

Eenmaal per jaar (zondag na 10 oktober) wordt het reliekschrijn van de heilige Gummarus, dat in de 17e eeuw van gedreven zilver werd gemaakt en zowat achthonderd kilogram zwaar is, door 16 dragers van het Genootschap van de Kasdragers meegedragen in een processie door de straten van Lier.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]