Sint-Salvatorskapittel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Enkele kanunniken van het Sint-Salvatorskapittel te Brugge, 2008.
vlnr. Leo Declerck, Adelbert Denaux, Paul Lambrecht, Filip Debruyne, Kris Depoortere, Daniël Quartier

Het Sint-Salvatorskapittel van kanunniken zetelt in de Sint-Salvatorskathedraal in Brugge. Dit kapittel staat de bisschop van Brugge bij in zijn bestuurstaken en in het verzorgen van de eredienst in de kathedraal.

Inhoud

Geschiedenis[bewerken]

Oorspronkelijk was de Sint-Salvatorskerk een 'collegiale' kerk, met een kapittel van kanunniken, net zoals de collegiale kerk van Onze Lieve Vrouw en de kathedraal van Sint Donaas. De laatste bijeenkomst van de kanunniken van Sint-Salvator vond plaats op 20 juni 1797. Door het decreet van 25 november 1797 werden de kapittels tijdens de Franse overheersing afgeschaft.

Met een bul van 27 mei 1834 werd door paus Gregorius XVI het bisdom Brugge heropgericht. Gelet op de verdwijning van de Sint-Donaaskathedraal werd Sint-Salvator de kathedraal van het heropgerichte bisdom. Meteen werd voorzien in een kathedraalkapittel dat bestond uit tien kanunniken. Op 5 mei 1835 werden de statuten van dit kapittel goedgekeurd. In latere jaren werd het kapittel uitgebreid en bestaat het thans uit negentien leden. De statuten werden in 1924 in druk uitgegeven.

Met een breve van 12 december 1854 en op verzoek van bisschop Jean-Baptiste Malou, werd aan de kapittelheren toegestaan boven hun ambtskledij een borstkruis te dragen met een medaillon waarop de beeltenis van Onze Lieve Vrouw. Het kruis werd ontworpen door Thomas Harper King en uitgevoerd door een gespecialiseerde Brusselse firma, in opdracht van het huis Louis Grossé. Het wordt vandaag nog af en toe geproduceerd met behulp van de oorspronkelijke gietvorm, steeds in verguld zilver. Het borstkruis hangt aan een in het wit en blauw gevlochten zijden koord. Dit houdt verband met de rol die bisschoppen Joannes-Baptista Malou en Johan Joseph Faict speelden bij de totstandkoming van het dogma van de Onbevlekte Ontvangenis van de Maagd Maria.

De bisschop kon ook erekanuniken benoemen. Het waren er twintig, tot bisschop Henricus Lamiroy in 1932 de toestemming kreeg dit getal te verhogen tot dertig. Tot na het Tweede Vaticaans Concilie werd dit aantal regelmatig bereikt. Clerici van het bisdom Brugge die elders een hoge functie bekleedden (hoogleraars bijvoorbeeld) of priesters die in het bisdom een voorname rol speelden (proosten van belangrijke sociale of caritatieve organisaties of van afdelingen van de Katholieke Actie, bijvoorbeeld) werden erekanunnik, teneinde ze een grotere maatschappelijke status te verlenen. Na 1966 werden echter geen erekanunniken meer benoemd, zodat er in mei 2013 nog slechts twee houders van deze eretitel in het bisdom Brugge overblijven.

Titulaire kanunniken[bewerken]

Het reliekschrijn van het Heilig Bloed, gedragen door Antoon Wullepit en Filip Debruyne. Libert Bruneel naast het schrijn

In 2012 maken de volgende priesters deel uit van het kathedraalkapittel van Brugge (met jaar van benoeming):

  • kanunnik Jan Tilleman (2005), aartsdiaken en deken van het kapittel (2009-), moderator van de Federatie H. Donatianus en pastoor van de Sint-Salvatorparochie (2004-)
  • kanunnik Wilfried Dumon (1987), aartspriester (1999), rector Heilige Godelieveabdij (1989-)
  • kanunnik Frans Lefevre (1992), penitencier (1992-), voorzitter Bijbeldienst (1992-)
  • kanunnik Louis Maertens (2003), secretaris van het bisdom Brugge (1988-), kanselier van het bisdom Brugge (2002-), cantor (2010)
  • kanunnik Daniël Quartier (1958), rector van de Zusters van Maria (1984-)
  • kanunnik Paul Lambrecht (1971), cantor (1976-2010), secretaris van het bisdom (1966-), directeur Zusters Dominicanessen Engelendale (1966)
  • kanunnik Emmanuel De Zeine (1972), secretaris van het bisdom (1962-), directeur Broeders Xaverianen (1962-)
  • kanunnik Adelbert Denaux (1983), eredecaan fac. kath. theologie, Universiteit van Tilburg (2006)
  • kanunnik Paul Depuydt (1983), rector van het Engels Klooster (1979-)
  • kanunnik Leo Declerck (1992), ere-vicaris-generaal, rector Monasterium De Wijngaard (1992)
  • kanunnik Herman Vandecasteele (1992), erevicaris-generaal (1985-2010)
  • kanunnik Antoon Vansteeland (1992), secretaris van de bisschop (1985-), bisschoppelijk vicaris (1992-)
  • kanunnik Filip Debruyne (1996), bisschoppelijk vicaris (1996-)
  • kanunnik Jean-Pierre De Rudder (1996), bisschoppelijk erevicaris (1995-2012)
  • kanunnik Stanislas Louis van Outryve d'Ydewalle (1999), deken van Brugge-Stad (1993-)
  • kanunnik Libert Bruneel (2005), rector van de basiliek van het Heilig Bloed (2001-)
  • kanunnik Kris Depoortere (2005), bisschoppelijk vicaris (2005-)
  • kanunnik Koen Vanhoutte (2005), bisschoppelijk vicaris (2005-2010), president Groot Seminarie (2006-), diocesaan administrator (april-juni 2010), vicaris-generaal (2010-)
  • kanunnik Antoon Wullepit (2005), rechter van de interdiocesane kerkelijke rechtbank (2003-), priester bij het dioscesaan team gezinspastoraal, rector van de zusters Maricolen in Brugge (-2011), deken van Oostende en moderator van de federatie Oostende-Centrum (2011-)

Erekanunniken[bewerken]

Met jaar van benoeming

  • monseigneur Alfred Vanneste (1957). Professor Vanneste (°Kortrijk 1922) was stichter en decaan van de faculteit godgeleerdheid aan de Universiteit Lovanium in Kinshasa (1957), en medestichter van het Institut catholique de Yaoundé (1991). Hij was sinds 1989 algemeen directeur van de Zwartzusters van Bethel, functie waarvoor hij in mei 2011 eervol ontslag kreeg.
  • kanunnik Benjamin Willaert (1965). Professor Willaert (°Izenberge 1926) is emeritus hoogleraar van de Katholieke Universiteit Leuven.

Voormalige kanunniken en erekanunniken[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Bronnen[bewerken]

  • Statuta Capituli Eccelesiae Cathedralis Brugensis, statuten goedgekeurd op 5 mei 1835 (Archief Bisdom Brugge).
  • Statuta Capituli Ecclesiae Cathedralis Brugensis, Brugge, Desclée De Brouwer, 1924

Literatuur[bewerken]

  • Ernest REMBRY, Het kathedraalkapittel van Brugge, onuitgegeven tekst in handschrift (Archief Bisdom Brugge, S 231)
  • Michiel ENGLISH, Dagklapper, in: Parochieblad Brugge, 29 september 1958 (over de ambtskledij van de kanunniken)
  • Jean-Luc MEULEMEESTER, Het borstkruis van de Brugse kanunniken in de 19de eeuw, in: Biekorf, 2010, blz. 154-159
  • Jaarboek van het Bisdom Brugge 2010, Brugge, 2010.
  • Jaarboek van het Bisdom Brugge 2011, Brugge, 2011.
  • Jaarboek van het Bisdom Brugge 2012, Brugge, 2012.
  • Jean-Luc MEULEMEESTER, Het Brugse kathedraalkapittel, in: Kerk & Leven Brugge-stad, 10 oktober 2012.
  • Jaarboek van het Bisdom Brugge 2013, Brugge, 2013

Externe link[bewerken]