Sint Geertruid

**Sint Geertruid**
Se-Gietere
	Dorp in Nederland
	;
	Situering
Provincie	Limburg
Gemeente	Eijsden-Margraten
Coördinaten	50°47'N 5°45'E
	Algemeen
Oppervlakte	0,49 km²
Inwoners (2007)	950
Portaal	Nederland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken

Sint Geertruid (Limburgs: Se-Gietere) is een plaats in het zuiden van Nederlands Limburg. Vanaf 1828 tot 1982 was het een zelfstandige gemeente. De eerste burgemeester van deze gemeente was Otto Roosen, die op de herenhoeve Bruisterbos woonde. Deze heet nu nog Roosenhof.

Sinds de gemeentelijke herindeling van 1 januari 1982 maakte het deel uit van de gemeente Margraten. Vanaf 1 januari 2011 is het een onderdeel van de gemeente Eijsden-Margraten.

[bewerken] Geschiedenis

Het dorp Sint Geertruid is in de 11e eeuw gesticht vanuit de toenmalige heerlijkheid Breust (thans een buurtschap in Eijsden). Daarom werd Sint Geertruid ook wel Breust op den Berg genoemd. De plaats is vernoemd naar de heilige Gertrudis van Nijvel. Het dorp heeft, samen met zijn buurtschappen en gehuchten circa 1420 inwoners.

Tot 1222 kerkten de inwoners in Breust, wat op een aanzienlijke afstand gelegen was. Ze verzochten de prinsbisschop van Luik, Hugo II van Pierrepont om een eigen parochie te mogen stichten. Dit werd toegestaan en een romaans kerkje werd gebouwd, waarvoor vuursteenknollen werden toegepast en waarvan de resten nog in de huidige kerk te vinden zijn.

[bewerken] Buurtschappen

Buurtschappen van Sint Geertruid zijn:

Bruisterbosch; eveneens gesticht vanuit Breust. ("Breusterbos", dus).
Herkenrade; gesticht vanuit de heerlijkheid Eijsden en tot in de 19e eeuw "Eijsden op den berg" geheten.
Libeek; gesticht in de 13e eeuw; momenteel 25 huizen en hoeven, waaronder pachthoeve Libeek, die nog gedeelten bevat van het kasteel, dat zij vroeger was.
Moerslag; "Weg (slag) door het moeras". Is gelegen op een steile helling en daardoor later (14e eeuw) ontstaan, dan de andere buurtschappen. Waarschijnlijk gesticht vanuit Mesch, (thans een buurtschap in de gemeente Eijsden) en lange tijd daarbij ingedeeld. Sint Geertruid grenst in het zuiden aan België.

[bewerken] Bezienswaardigheden

De dorpskern is in 1987 tot beschermd dorpsgezicht verklaard. Het middeleeuwse stratenpatroon is hier onveranderd gebleven.
De Sint-Gertrudiskerk is een schilderachtige, uit mergelsteen opgetrokken kerk. De oorsprong van de kerk gaat tot de 11e eeuw terug, en resten van dit romaanse basiliekje zijn nog te zien in het schip, onder meer in de vorm van overblijfselen van rondboogvenstertjes.

De huidige toren is vroeg 14e-eeuws, het schip en het koor zijn meest 15e-eeuws. De grafkapel stamt uit de vroege 16e eeuw. In 1619 werd de doopkapel als portaalruimte voor de eigenlijke ingang geplaatst.

Het Steenen Huis (Scheversteenenhuys: 'Schever' is leisteen, vergelijk het Duits: 'Schiefer') is een laatgotisch woonhuis in mergelsteen uit de 16e eeuw. Voordien stond hier de Poorthof, een van de oudste boerderijen van het dorp die al in 1450 is vermeld. In deze hof hebben adellijke families gewoond, zoals de families Van Libeek, Hoen van Amstenrade, en De Belderbusch. De verbouwing is waarschijnlijk verricht door Guillaume de Fronteaux, Heer van Housse. Mogelijk is hier ook sloopmateriaal van de Poorthof voor gebruikt. Nadat het gebouw in 1976 werd getroffen door brand, werd het in 1980 gerestaureerd.

[bewerken] Natuur en landschap

Sint Geertruid ligt op ongeveer 138 m hoogte, op het Plateau van Margraten. Daar waar dit plateau afdaalt in het Maasdal bevindt zich een hellingbos, het Savelsbos. Dit is niet alleen natuurhistorisch van groot belang, maar in het bos is bovendien een vuursteenmijn gelegen die dateert uit ongeveer 5500 v.Chr..

Het Plateau zelf bestaat voornamelijk uit agrarisch gebied.