Sint Jansteen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Sint Jansteen
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Wapen van Sint Jansteen
Sint Jansteen
Sint Jansteen
Situering
Provincie Zeeland
Gemeente Hulst
Coördinaten 51° 15' NB, 4° 3' OL
Algemeen
Inwoners (1-1-2010) 3178
Detailkaart
Sint Jansteen in de gemeente Hulst
Sint Jansteen in de gemeente Hulst
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Sint Jansteen (Oost-Vlaams: Stèèn) is een dorp in de gemeente Hulst, in de Nederlandse provincie Zeeland. Het dorp heeft 3178 inwoners (2010). Tot 1 april 1970 was Sint Jansteen een zelfstandige gemeente, waartoe ook de plaatsen Heikant en Absdale behoorden. In het dorp bevindt zich een voormalig raadhuis uit 1790.

Geschiedenis[bewerken]

de Sint Johannes de Doperkerk

Het dorp is rond 1100 ontstaan en kreeg rond 1190 een kasteel (steen) met daarnaast een kapel, gewijd aan Sint-Jan. Hieraan dankt het zijn naam Sint Jan ter Stene, later Sint Jansteen. Dit steen zou gestaan moeten hebben op de plaats waar nu de kerk staat, hoewel er in een wei in de Wilhelminastraat ook resten gevonden zouden zijn van een groot bouwwerk. Het steen was de zetel van de heer, vanaf de 16e eeuw baron, van Inghelosenberghe. Het dorp had een nauwe band met de stad Gent en het kasteel diende als buitenverblijf van Zeger II van Viggezele, burggraaf van Gent. Van Zeger III verkregen de burgers van Sint Jansteen in 1226 een keur, waarin het recht op een eigen schepenraad, met een meier aan het hoofd, werd vastgelegd. In 1256 was Sint Jansteen een zelfstandige parochie. Het patronaatsrecht was in handen van het kapittel van de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal te Doornik. Vanaf 1586 viel de parochie onder het Bisdom Gent.

In 1664 werd de grens tussen de Republiek der Verenigde Nederlanden en de Spaanse Nederlanden definitief vastgesteld. De baronie van Sint Jansteen werd toen bij de Republiek gevoegd. In 1669 weigerde de vrouwe van Sint Jansteen, Magdalena Vilain, leenhulde te doen aan de Staten-Generaal, waarmee een voorlopig einde kwam aan de baronie. De heerlijkheid werd echter in 1731 gekocht door Gijsbert van Hoogendorp, en de Van Hoogendorps bleven in het bezit daarvan totdat eind 18e eeuw het feodaal stelsel door de Fransen werd opgeheven. De laatste heer heeft nog het gerechtsgebouw, later gemeentehuis, laten bouwen.

Op 26 april 1747 liet Luitenant-generaal Pieter de la Rocque, commandant van Hulst, het dorp bij de nadering der Fransen tijdens de Oostenrijkse Successieoorlog, eigenlijk zonder enig nut, door gloeiende kogels in brand schieten, zodat slechts de kerk en een paar huizen staande bleven. Daarbij werd ook het kasteel verwoest [bron?]. De la Rocque werd veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf op Slot Loevestein voor zijn gedrag bij dat beleg. Het dorp is herbouwd maar heeft weinig sporen van voor 1747 overgehouden.[1]

Heren van Sint Jansteen[bewerken]

Tot de vrijheren van Sint Jansteen behoorden onder andere:

  • Zeger III van Gent, van 1200-1227
  • Walter van Gent, bijgenaamd Vilain
  • Alexander van Gent, bijgenaamd Vilain, van 1262-1280
  • Jan Vilain, 1342-1385

Bezienswaardigheden[bewerken]

  • De Johannes de Doperkerk bevindt zich aan de Hoofdstraat 4. Ze werd in 1860 ingewijd en architect was P. Soffers.
  • Mariakapelletje aan de Hogeweg
  • Voormalig raadhuis, aan Hoofdstraat 25, werd door de laatste heer van Sint Jansteen omstreeks 1790 gebouwd als gerechtshuis. Het is versierd met twee houten beelden, één van Vrouwe Justitia en één van Vrouwe Prudentia.

Zie ook[bewerken]

Natuur en landschap[bewerken]

Sint Jansteen, op de overgang van het zeekleipoldergebied en het hoger gelegen Land van Waas, kent in zijn omgeving een aantal natuurgebieden: De Steense bossen en de Clingse bossen ten oosten van Sint Jansteen, en de Wilde Landen ten zuiden van het dorp.

Economie[bewerken]

Van de economische activiteiten kunnen de vlasteelt, de vlasbewerking en textielindustrie, en de klompenmakerijen worden genoemd. Van 1838-1949 was er bierbrouwerij "De Appel", terwijl van 1894-1937 ook bierbrouwerij "De Eendracht" bestond.

Sport[bewerken]

In Sint Jansteen zijn verschillende sportverenigingen actief.

  • Schutterij: Schuttersvereniging Sint Jan
  • Tennisvereniging TC Smash
  • Voetbalvereniging VV STEEN

Trivia[bewerken]

  • De steense kasteelheer Zeger zou als voorbeeld gestaan hebben voor één van de belangrijke dierentypes uit het verhaal "Van den vos Reynaerde".
  • Tijdens carnaval worden inwoners van Sint Jansteen "Steense ratten" genoemd.

Geboren in Sint Jansteen[bewerken]

Nabijgelegen kernen[bewerken]

Hulst, Kapellebrug, Heikant

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties