Sjkval

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Shkval.jpg

De Sjkval (Russisch: шквал - regenbui ) is een serie torpedo’s, ontwikkeld in opdracht van de marine van de Sovjet-Unie vanaf de jaren ’60 van 20e eeuw. Het is de snelste torpedo ter wereld.

Eerste ontwikkeling[bewerken]

De ontwikkeling van de torpedo begon onder leiding van de Oekraïense ingenieur Michail Merkoelov aan het Instituut voor Hydrodynamica NII-24 te Kiev in het begin van de jaren '60. Na een fusie in 1969 met ontwerpbureau GSKB-47 - gespecialiseerd in vliegtuigbommen - kreeg de instelling de naam Instituut voor Toegepaste Hydromechanica (NII PGM). Het zou tot het einde van de jaren ’70 van vorige eeuw duren vooraleer hier een eerste prototype van de Sjkval aan de partijtop werd voorgesteld.

Technische mogelijkheden[bewerken]

De torpedo wordt gelanceerd uit 533 mm torpedobuizen met een snelheid van circa 100 km/uur. Kort hierna start de reactiemotor om de torpedo op een kruissnelheid van circa 400 km/uur te brengen. Men zou topsnelheden tot 530 km/uur kunnen halen.

Deze snelheid is mogelijk door toepassing van supercavitatie. De torpedo beweegt zich voort in een luchtbel die gevormd wordt bij de neus van het toestel, waardoor contact en wrijving tussen het water en het oppervlak van het toestel verdwijnen. Strikt genomen wordt de torpedo hierdoor een onderwaterraket.

De Sjkval kan zowel ingezet worden voor het kelderen van vijandige onderzeeboten als voor het onderscheppen van andere torpedo's. Bij de huidige modellen kan tijdens de vlucht de koers ingrijpend worden gewijzigd.

Varianten[bewerken]

Er bestaan minstens drie varianten

  • VA-111 Sjkval, de waarschijnlijk ongeleide oorspronkelijke variant
  • Sjkval 2, de huidige geleide versie.
  • Een "lichte" versie voor export

Specificaties Sjkval 2[bewerken]

  • Lengte: 8.2 m
  • Diameter: 533 mm
  • Gewicht: 2.700 kg
  • Springlading: 210 kg
  • Kruissnelheid: circa 400 km/u met topsnelheden tot 530 km/u
  • Lanceersnelheid: circa 100 km/u
  • Reikwijdte: circa 7 km

Op dit moment zouden de Sjkval-torpedo’s zijn uitgerust met conventionele explosieven. Het installeren van kernkoppen is echter nog steeds mogelijk.

Verspreiding[bewerken]

Onder president Poetin zou de oorspronkelijke versie van het wapen, de versie VA-111, uitsluitend aan communistische landen zijn aangeboden zoals China, Iran, Noord-Korea en Syrië. China zou een veertigtal exemplaren van deze torpedo bezitten.

Daarnaast beweert Iran succesvolle testen te hebben uitgevoerd met een eigen supercavitatietorpedo.

De Verenigde Staten en Duitsland hebben een eigen supercavitatieproject. Eerst in Duitsland zou dit in 2004 hebben geleid tot de productie van een torpedo met de naam Barracuda.

Canada zou getracht hebben de huidige versie van de Sjkval 2 aan te schaffen.

Operationeel gebruik[bewerken]

Geen enkele Sjkval is ooit operationeel ingezet. De onderzeeër Koersk verging ten gevolge van een explosie van een dummy-torpedo in de lanceerbuis, wellicht een Sjkval, gevolgd door een explosie van de totale voorraad torpedo's.