Sjors en Sjimmie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Sjors en Sjimmie zijn twee stripfiguren uit een gelijknamige stripreeks, uitgegeven in Nederland. Sjors is een blanke jongen en Sjimmie is een negroïde jongen. Ze wonen in de modernste verhalen bij de Kolonel en Sally. In de verhalen moet de kolonel het vooral ontgelden. Samen met een klasgenoot Dikkie halen Sjors en Sjimmie geregeld kattenkwaad uit.

De eerste jaren[bewerken]

De geschiedenis van de strip begint in 1902. In dat jaar verschijnt er in een Amerikaanse krant een strip met het jongetje Buster Brown in de hoofdrol. De strip wordt een succes, en er volgt een grote hoeveelheid aan reclamespullen over het jongetje, zoals kleding, speelgoed en whiskey.

Perry Winkle & the Rinkeydinks[bewerken]

De strip van Buster Brown (de voorloper van Perry Winkle) loopt tot 1921 en werd getekend door Richard Felton Outcault. Perry Winkle lijkt in vele opzichten op zijn voorganger Buster Brown. Hij heeft ook een pagekapsel en draagt een matrozenpakje. Hij figureert in de door Martin Branner getekende krantenstrip en is het broertje van de lieftallige Winnie Winkle.

Vanaf 1930 verschijnt het verhaal over Perry Winkle (de naam betekent Maagdenpalm of Alikruik) ook in Nederland, en wel in de kinderbijlage van het blad Panorama. Reeds eerder (1929) werd in het weekblad 'De Humorist' op de achterzijde de avonturen van Sjors en Sjimmie vermeld. Wanneer de Amerikanen vanaf 1938 meer aandacht gaan schenken aan Winnie, het zusje van Perry, wordt er besloten om een Nederlandse versie van de strip te maken. Deze Nederlandse versie wordt getekend door Frans Piët. Hij vernederlandst de verhalen door wolkenkrabbers te vervangen door molens en andere bekende Nederlandse aangezichten.

Na de oorlog ontmoet Sjors na een lange reis in een circus het negerjongetje Sjimmie, toen nog Jimmy. Vanaf dat moment zijn ze onafscheidelijk. Jimmy wordt getekend als een cliché-negerjongetje met dikke lippen, die qua intelligentie erg voor Sjors onderdoet, en krom praat in een soort van indianentaal ("Sjimmie niet weten wat hij doen moeten"). Aanvankelijk heeft hij kroeshaar, maar als de tekenaar dat te bewerkelijk vindt, krijgt hij een kaal hoofd met een paar losse haren. Sjors en Sjimmie richten de Rebellenclub op, en beleven allerlei avonturen onder andere De leeuw die zijn vroegere weldoener herkent van de hand van de Romeinse schrijver Aulus Gellius, die beschreven worden in grote, zeer dikke stripboeken die afwisselend in zwart-wit en in kleur werden gedrukt. Wanneer het tijdschrift Sjors wordt opgericht, worden Sjors en Sjimmie wat braver, en beleven ze avonturen, die als vervolgverhaal in het tijdschrift verschijnen. In die jaren verschijnen ook de klassieke albums Sjors en Sjimmie als journalisten, Sjors en Sjimmie en de Gasbel, Sjors en Sjimmie en de geheimzinnige duikboot en Sjors en Sjimmie en de bromstar. Wanneer het tijdschrift Sjors eind jaren 60 wordt gemoderniseerd wordt de strip overgenomen door Jan Kruis, die Sjors en Sjimmie een meer eigentijds uiterlijk geeft. Wanneer Jan Steeman de strip in 1970 overneemt van Kruis wordt deze stijl voortgezet.

1975-heden[bewerken]

Het tijdschrift Eppo ontstaat in 1975 na een samenvoeging van het blad Sjors (waar Sjors en Sjimmie al enige tijd in verschijnen) en Pep, beide van dezelfde uitgever. Voor deze gelegenheid is er gekozen om Sjors en Sjimmie wat te moderniseren. Robert van der Kroft gaat de strip tekenen, die voortaan uit humoristische verhalen van een pagina bestaat. Adviseur Martin Lodewijk stelt voor om de Rebellenclub weer tot leven te roepen en hen weer kwajongensstreken te laten uithalen. Ze wonen samen met modetrutje Sally en oude zeurderige Kolonel. Sally maakt geregeld afspraakjes met de gladde charmeur Alfons. Scenariste Patty Klein schrijft het eerste album. Daarna nemen Wilbert Plijnaar en Jan van Die het over. In combinatie met Van der Kroft manifesteert het drietal zich onder het acroniem 'De Wiroja's'.

Sjors & Sjimmie worden in de latere Wiroja-strips iets ouder. Het worden tieners die houden van voetballen, computergames en vooral het, met wisselend succes, achternajagen van meisjes. Ook eten ze in hun vrije tijd graag bij McMickeys. Naast Sally en de Kolonel zijn andere bijpersonen hun schoolmentor meester Bobbelnek, en Dikkie, een dikke klasgenoot die alleen maar aan eten en geld kan denken.

Gedurende het Wiroja-tijdperk ontwikkelt Sjors & Sjimmie zich steeds meer als een jongerenstrip die steeds ingaat op actuele zaken. Zo komen mode-trends maar ook politieke ontwikkelingen langs. Sjors & Sjimmie zijn echter nergens bedoeld als opiniestrip. Alle onderwerpen worden zonder duidelijk standpunt gebruikt om grappen mee te maken.

Sjors en Sjimmie zijn Michael Jackson- en Madonna-fans. In de serie heten ze Michael Claxon en Madomma. Uiteraard zijn er veel meer verbasteringen van bekende personen.

In 1988 wordt het blad Eppo omgedoopt tot 'Sjors en Sjimmie' vanwege het succes van de beide striphelden. In 1999 gaat het blad ter ziele. Het blad bevatte zowel korte als langere Sjors & Sjimmie-strips. Omdat hij een dergelijke grote productie zelf niet aankon werden deze strips niet door Van der Kroft getekend maar door anonieme medewerkers van een tekenstudio in Spanje.

Films[bewerken]

De oudste speelfilm over Sjors en Sjimmie is geregisseerd door J.Th.A. van der Wal:

Henk van der Linden regisseerde zeven speelfilms:

Bart van Gerwen maakte de volgende productie:

Verder liep Theo van Gogh met een idee voor een film rond, met Paul de Leeuw en Eric van Sauers als titelhelden.[1] Gebrek aan geldschieters en een mogelijk verschil van mening over welk type komedie (gitzwart, of toch wat luchtiger en dus geschikter voor alle leeftijden) het verhaal moest worden, zijn redenen waarom het uiteindelijk niet van de grond is gekomen.[2]

Trivia[bewerken]

  • In 2000 zijn er 4 postzegels van Sjors en Sjimmie uitgegeven.
  • Anno 2005 zijn er in totaal zo'n 80 albums verschenen.
  • De woonplaats van Sjors en Sjimmie is volgens Frans Piët Minasoussa. Jan Kruis heeft dit veranderd naar Schiermeeuwenoog. Zijn opvolgers Steeman en Van der Kroft / Plijnaar / Van Die hebben deze naam overgenomen. Hoewel Schiermeeuwenoog van oudsher een eiland moet voorstellen, hebben Van der Kroft en de zijnen allerlei stadse elementen aan de plaats toegevoegd. Zo is de plaats voorzien van parkeergarages, rijden er bussen en trams en er is zelfs een treinstation Schiermeeuwenoog-Oost.
  • Als Robert van der Kroft van buiten een huis met een dak tekent, laat hij gemakshalve de eerste verdieping weg.
  • Sjors, Sjimmie en de Kolonel hadden een cameo in het Urbanusalbum De laatste Hollander.
  • Het kenteken van de jeep van de Kolonel is THX-1138.
  • De Wiroja's hebben, apart en samen, figurantenrolletjes.
  • In de gag waarin Sally de gevangenis in moest omdat ze het telefoonboek van een telefooncel doorscheurde figureerde de Duitse zanger/acteur Marius Muller Westernhagen (hoofdrolspeler in de film Theo Gegen die Rest der Welt die als voorbeeld diende voor het Agent 327-verhaal Dossier De Rest van de Wereld Min Een) als medegevangene.
  • In 1982 zong Sjors een Engelstalige versie van Denk toch altijd met liefd' aan je moeder; het nummer dat in de Agent 327-verhalen als martelarij wordt ervaren. Ook hier was dat het geval, want de Kolonel had watjes in zijn oren en deed alsof hij het prachtig vond.
  • In de strips werd sluikreclame gemaakt voor punk-, new-wave- en dergelijke bands. Zo droeg Sally al in 1977 een speldje met de van de Ramones bekende kreet "Gabba Gabba Hey" en kon in 1981 een concertposter van het toen nog onbekende U2 worden aangetroffen.
  • Volgens een nieuwjaarskaart van Franka-tekenaar Henk Kuijpers uit 1993 draaide er in de Groterdamse Plaza-bioscoop een George & Jimmy-film.
  • De gag waarin Sjors en Sjimmie vragen of de slager varkenspoten heeft werd in 1992 hergebruikt voor een lang verhaal.

Personages[bewerken]

  • Sjors - Blonde jongen (in het tijdperk van Frans Piët in de strip zelf vervangen door een jongen met sproeten, rood haar en een muts). In het Van der Kroft-tijdperk is Sjors nogal opvliegend. Sjors wil een stoere player zijn maar dat lukt hem vaak niet.
  • De vader en moeder van Sjors - In de verhalen van Frans Piët had de Sjors met de sproeten, het rode haar en de bolletjesmuts (zie ook bij Sjors) een eigen vader en een moeder. Deze personages treden onder meer op in de Piët-verhalen De Bromstar en De gasbel.
  • Sjimmie - Negroïde jongen. In de Piët-tijd het cliché-negertje. Later de modernere negroïde jongen. Sjimmie is rustiger dan Sjors en in de meeste gevallen ook cooler. Vooral op het gebied van vrouwen presteert Sjimmie vele malen beter.
  • De vader en moeder van Sjimmie - Ze wonen, waar anders, in Afrika. Bij toeval komen Sjors en Sjimmie er op bezoek als ze door Afrika reizen. Ze wonen in een Westers huis en spreken perfect Nederlands, in tegenstelling tot de Afrikanen die de jongens eerder hadden ontmoet, want die spraken Afrikaans en woonden in rieten hutjes. (Afrikaans is volgens de tekenaar een taal die voor Nederlanders onverstaanbaar is.)
  • Kolonel - Snordragende knorrige oudveteraan. Houdt van vogelgeluiden. Door diverse tekenaars voorgesteld als de vader van Sally. De Kolonel is lid van de oud-strijders waarbij hij steeds tevergeefs een goed imago wil behouden. De Kolonel is lui en bovendien gierig. De kolonel is een personage dat door Jan Kruis is geïntroduceerd.
  • Dokter Sikkeman - de vader van Sally volgens Frans Piët
  • Knebbeltje - het zoontje van Dokter Sikkeman volgens Frans Piët, en een nogal vervelend ventje
  • Sally – De dochter van de Kolonel. Modebewuste vrouw die afspraakjes maakt met Alfons (door Frans Piët blond getekend, door de latere tekenaars met zwart haar). Sally doet het huishouden maar is verder nogal een nietsnut. De jongens en Sally zijn stapeldol op elkaar.
  • Alfons - Vrouwengek en verloofde van Sally die elke keer weer met bossen met rozen aankomt voor Sally. Hun relatie is allesbehalve romantisch.
  • Dikkie - Vriendje en klasgenoot van Sjors en Sjimmie met wie ze samen kwajongensstreken uithalen. In het van der Kroft tijdperk ontwikkelt boerenzoon Dikkie zich als een doortrapt en gewetenloos monster die alles doet om geld af te troggelen. Ook Sjors & Sjimmie worden vaak het slachtoffer van zijn oplichterspraktijken. Desondanks blijven ze vrienden.
  • Meester Bobbelnek – In het Van der Kroft-tijdperk de docent die Sjors en Sjimmie les geeft. Meester Bobbelnek is nooit te spreken over de schoolresultaten van het duo.
  • De wijkagent – In het Van der Kroft-tijdperk is de wijkagent een vast terugkerend personage. Vrijwel alle personages hebben het regelmatig met hem aan de stok. Behalve dat hij erg eerlijk is is zijn personage nooit verder uitgewerkt.
  • Trudy Wompel – Het lelijke eendje van de klas. Voorzien van alle clichés als een niet-modieuze bril, rood truttig haar en hazentanden. Ze vindt zowel Sjors als Sjimmie erg leuk. Het wil nog wel eens gebeuren dat het tweetal door onoplettendheid aan haar vast zit voor een afspraakje.
  • Anjelika en Frenk – Anjelika is een klasgenote die kickt op alles wat fout is. Daarom heeft ze een knipperlichtrelatie met de crimineel Frenk. Soms raken Sjors en Sjimmie in de problemen door de criminele activiteiten van het duo.
  • Ome Arie – Ome Arie is een oud-zeeman met een zaakje op het strand. Daar koopt en verkoopt hij oude rommel en biedt hij diensten aan badgasten. Ome Arie heeft een hart van goud en helpt Sjors & Sjimmie graag.
  • Jan-Wouter - De baardige geitenwollensokkenfiguur die als jongerenwerker op Schiermeeuwenoog fungeert. Hij speelt voornamelijk in het album Bad Boys een belangrijke rol. Hij tracht Sjors en Sjimmie van hun graffiti- en vandalisme-activiteiten te weerhouden, maar aangezien hij zijn werk wil blijven uitoefenen biedt hij Sjors en Sjimmie in het geheim ook zijn hulp aan om toch vooral door te gaan met hun bezigheden.
  • Slork - Een buitenaards wezen, geel van kleur en rond van uiterlijk, met ogen op steeltjes, die enkel in de stripverhalen van Jan Steeman voorkomt. Over dit wezen is ook nog een lied gemaakt door Schlagerzanger Dennie Christian.
  • Birk – Geen vast persoon in de verhalen. Het is een naam die steeds terugkeert en vooral voor middenstanders gebruikt wordt.

Tekenaars van Sjors en Sjimmie[bewerken]

Wiroja[bewerken]

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Kort nieuws op dinsdag 3 Oktober 2000 op Radio.NL, 3 oktober 2000.
  2. Niet te filmen: Sjors en Sjimmie in de Filmkrant, oktober 2003.