Skarsterlân

Skarsterlân

Gemeente in Nederland
Situering
Provincie	Friesland
Algemeen
Oppervlakte	216,89 km²
- land	186,00 km²
- water	30,89 km²
Inwoners (1 november 2012)	27.459? (148 inw/km²)
Hoofdplaats	Joure
Belangrijke verkeersaders	A6, A7, A32, E22, N354, N924, N927
Politiek
Burgemeester (lijst)	M. Looman-Struijs (PvdA)
Zetels Gemeenteraad FNP CDA PvdA VVD ChristenUnie	21 7 6 4 3 1
Economie
Gemiddeld inkomen (2006)	€ 12.400 per inw.
Gem. WOZ-waarde (2008)	€ 232.000
WW-uitkeringen (2007)	17 per 1000 inw.
Autobezit (2007)	447 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s)	8461 - 8544
Netnummer(s)	0513 - 0514, 0566
CBS-code	0051
CBS-wijkindeling	zie wijken en buurten
Amsterdamse code	10022
Website	www.skarsterlan.nl
Portaal    Nederland

Skarsterlân en omgeving (2009)

Gemeentegrenzen      Wijkgrenzen      Buurtgrenzen      Autosnelweg      Secundaire weg      Spoorweg

██ Geselecteerde gemeente ██ Bebouwd gebied ██ Bos of park ██ Binnenwater, rivier of kanaal

Hoofdingang gemeentehuis van Skarsterlân (2008)

Herema State, achterzijde gemeentehuis (2008)

Skarsterlân ( uitspraak (info·uitleg)) (Nederlands, tegenwoordig ongebruikelijk: Scharsterland ( uitspraak (info·uitleg))) is een gemeente in de Nederlandse provincie Friesland met (per 1 november 2012, bron: CBS) 27.459 inwoners en een oppervlakte van 216,89 km².

Skarsterlân is na de gemeentelijke herindeling in 1984 gevormd door de fusie met de gemeenten Doniawerstal en Haskerland, een deel van Utingeradeel met de dorpen Akmarijp en Terkaple en het dorp Nieuwebrug dat eerst tot de gemeente Heerenveen behoorde.

In de zomer van 1979 wordt de naam Skarsterlân voor het eerst genoemd in een rapport van Gedeputeerde Staten over de ophanden zijnde gemeentelijke herindeling in Friesland. De naam verwijst naar de scharren (skarren): een stuk land waar boeren gezamenlijk vee liet grazen. De scharren lagen rond Scharsterbrug in de gemeente Doniawerstal, net ten zuiden van de grens met Haskerland. Een vernederlandste versie van de nieuwe gemeentenaam wordt in 1983 opgenomen in de Wet tot Gemeentelijke Herindeling van Friesland. Van januari 1984 tot maart 1985 heet de gemeente dan ook Scharsterland. Hierna is de officiële naam de Friese en wordt de Nederlandse versie nauwelijks meer gebruikt; zowel in Fries- als Nederlandstalige media spreekt men tegenwoordig van Skarsterlân.

Samen met de gemeente Heerenveen vormt Skarsterlân de kern van de economische A7-zone in Friesland. Onder meer omdat de gemeente er naar streeft haar plattelandse karakter te behouden, wordt gezamenlijk met Heerenveen getracht economische groei in goede banen te leiden. Voor het gebied tussen Joure-West en Heerenveen-Oost is een gezamenlijke toekomstvisie opgesteld waarin zaken als wonen, werken, infrastructuur, recreatie en natuur worden behandeld. Beide gemeentes zetten bijvoorbeeld al een bedrijvenpark op, net ten westen van Heerenveen, op het grondgebied van Skarsterlân.

In december 2008 heeft de raad van Skarsterlân aangegeven bij een toekomstige herindeling te kijken naar Gaasterland-Sloten en Lemsterland als partners. De werknaam van deze gemeente is 'De Friese Meren'. De gemeenteraden van Skarsterlân en de beoogde partners hebben ingestemd met een fusie per 1 januari 2013. Ook Gedeputeerde Staten van Friesland heeft met deze fusie ingestemd en een positief advies gezonden aan de Minister van Binnenlandse Zaken. De Minister heeft laten weten dat hij positief staat ten opzichte van de fusie maar dat de inwerkingtreding van de herindelingswet staat gepland voor 1 januari 2014. Naar verwachting zal in de loop van 2012 of 2013 de wet waarin de fusie wordt geregeld worden aangenomen door de Tweede en de Eerste Kamer der Staten-Generaal. Voor het jaar 2013 overwegen de fusiepartners een samengaan van de ambtelijke bestuursdiensten. Een voorgenomen besluit daartoe is begin maart 2012 door de gemeenteraden uitgesproken. Deze fusie is dan gebaseerd op de Wet gemeenschappelijke regelingen. Op grond van deze wet kunnen bestuursorganen als burgemeester en wethouders alsmede de burgemeesters zelf samenwerken in en bevoegdheden overdragen aan een openbaar lichaam, in dit geval het openbaar lichaam De Friese Meren.

Plaatsen

De gemeente Skarsterlân telt dertig officiële kernen (dorpen). De hoofdplaats is Joure; hier staat ook het gemeentehuis. De Nederlandse namen zijn de officiële. De officiële naam voor de gemeente is echter de Friese.

Dorpen

Aantal inwoners per woonkern op 1 januari 2008:

Nederlandse naam	Friese naam	Inwoners
Joure	De Jouwer	13.045
Sint Nicolaasga	Sint Nyk	3.324
Oudehaske	Âldehaske	1.987
Sintjohannesga	Sint Jânsgea	1.181
Langweer	Langwar	940
Scharsterbrug	Skarsterbrêge	828
Rottum	Rottum	673
Rotsterhaule	Rotsterhaule	644
Haskerhorne	Haskerhoarne	590
Idskenhuizen	Jiskenhuzen	455
Haskerdijken	Haskerdiken	426
Tjerkgaast	Tsjerkgaast	409
Vegelinsoord	Vegelinsoard	370
Ouwsterhaule	Ousterhaule	330
Terkaple	Terkaple	236
Rohel	Reahel	225
Broek	De Broek	215
Rotstergaast	Rotstergaast	215
Goingarijp	Goaiïngaryp	202
Nieuwebrug	Nijbrêge	148
Boornzwaag	Boarnsweach	122
Akmarijp	Eagmaryp	107
Doniaga	Dunegea	91
Ouwster-Nijega	Ousternijegea	87
Oldeouwer	Alde Ouwer	85
Snikzwaag	Sniksweach	71
Dijken	Diken	54
Nijehaske	Nijehaske	46
Legemeer	Legemar	37
Teroele	Teroele	27

Bron: gemeente Skarsterlân

Buurtschappen

Naast deze officiële kernen bevinden zich in de gemeente de volgende buurtschappen:

Ballingbuur (Ballingbuer) Boornzwaag over de Wielen (Boarnsweach oer de Wielen)

Finkeburen (Finkebuorren) Heide (De Heide) Onland (Unlân)

Polle (Pôlle) De Rijlst (De Rylst)

Spannenburg (Spannenburch) Sythuizen (Sythuzen) Vierhuis (Fjouwerhûs)

Politiek

Zetelverdeling gemeenteraad

De gemeenteraad van Skarsterlân bestaat uit 21 zetels. Hieronder staan de samenstellingen van de gemeenteraad sinds 1998:

Gemeenteraadszetels
Partij	1998	2002	2006	2010
FNP	4	4	5	7
CDA	7	7	6	6
PvdA	5	5	7	4
VVD	3	3	2	3
ChristenUnie	1	1	1	1
D66	1	1	-	-
Totaal	21	21	21	21

Openbaar Vervoer

• lijn 28 van Leeuwarden, Grouw, Akkrum, Haskerdijken, Nieuwebrug en eindhalte Heerenveen
• lijn 41 van Heerenveen, Joure, Scharsterbrug, Sint Nicolaasga, tjerkgaast, sloten, Wijckel en eindhalte Balk
• lijn 42 Sneek - Lemmer
• lijn 44 van Balk, Koudum, Workum naar Bolsward
• lijn 48 van Lemmer, Oosterzee, Echten, Echtenerbrug, Delfstrahuizen, Rotsterhaule, Sintjohannesga, Rottum en naar Heerenveen
• lijn 77 Lemmer - Emmeloord
• lijn 95 van Joure, Broek, Akmarijp, Terkaple, Goingarijp via Terhorne, jirnsum, wijtgaard naar Leeuwarden
• lijn 98 van Heerenveen, Nijehaske, Oudehaske, Haskerhorne, Joure, Sneek en Bolsward naar Makkum
• lijn 99 van Heerenveen, Joure, Uitwellingerga, Oppenhuizen, Sneek, Bolsward, Witmarsum, Kimswerd naar Harlingen
• lijn 198 van Heerenveen, Joure, Uitwellingerga, Oppenhuizen, Sneek naar Bolsward
• Belbus 243: van Joure - Scharsterbrug - Sint Nicolaasga - Boornzwaag - Langweer vv.
• Belbus 249: van Joure - Ouwsterhaule - Rotsterhaule - Sintjohannesga vv.
• Qliner 315 van Groningen, Heerenveen, Joure, Lemmer naar Emmeloord.
• Qliner 325 van Groningen, Joure, Lemmer, tot Emmeloord.
• Qliner 335 van Groningen (Zernike), Heerenveen, tot Joure.

Alle lijnen worden gereden door Arriva, behalve lijn 77 die gereden wordt door Connexxion.

Aangrenzende gemeenten

Aangrenzende gemeenten
	Boornsterhem
Súdwest-Fryslân		Heerenveen
Gaasterland-Sloten	Lemsterland	Weststellingwerf

Wateren

In de provincie Friesland zijn in veel gemeenten, waaronder de gemeente Skarsterlân, sinds 15 maart 2007 de Friese namen van de oppervlaktewateren de officiële namen.

Meren en poelen

In de gemeente Skarsterlân bevinden zich de volgende meren en poelen:

Nederlandse naam Friese naam Annewiel Annewiel Bokkewiel Bokkewiel Brandemeer Brandemar De Brekken De Brekken Brijpot Brijpot Goëngarijpsterpoelen Goaiïngarypster Puollen Gossepalen Gossepeallen Gravepoeltje Gravepuoltsje Groote Brekken Grutte Brekken Haskerwijd Hasker Wiid Heerengat Hearregat Idskenhuistermeer Jiskenhúster Mar Jentjemeer Jentsjemar Koevordermeer De Kûfurd Langstaartenpoel Langsturtepoel

Nederlandse naam Friese naam Langweerderwielen Langwarder Wielen Kleine Wijd Lytse Wiid Nannewijd Nannewiid Oudeweg Alde Wei Oudhof Aldhôf De Poel De Poel Scharrewiel Skarrewiel Slotermeer Sleattemer Mar Sneekermeer Snitser Mar Terkaplesterpoelen Terkaplester Puollen Tjeukemeer Tsjûkemar Uilesprong Ulesprong De Wiel De Wiel Zand- of Binnenwater Sânwetter Zwettepoel Swettepoel

Goëngarijpsterpoelen, Groote Brekken, Koevordermeer, Langweerderwielen, Oudhof, Slotermeer, Sneekermeer en Tjeukemeer maken deel uit van de Friese meren.

Monumenten

In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten en oorlogsmonumenten, zie:

• Lijst van rijksmonumenten in Skarsterlân
• Lijst van oorlogsmonumenten in Skarsterlân

Bronnen, noten en/of referenties

Mediabestanden

Zie de categorie Skarsterlân van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.

52°58'N, 5°47'O