Ski Mountaineering
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ski Mountaineering (voorheen ski-alpinisme genoemd) is een skivorm die het beklimmen en skiën van besneeuwde bergen omvat, op zowel recreatief als competitief niveau.
Het grootste deel van de beklimming gebeurt op tourski's, gebruik makend van stijgvellen. Beklimmingen over gletsjers en moeilijke beklimmingen kunnen het gebruik van touw, stijgijzers en ijsbijlen noodzakelijk maken. Bij zeer steile passages worden de ski's op de rugzak bevestigd en wordt er te voet verder gegaan.
De afdalingen gebeuren op tourski's. Afhankelijk van de moeilijkheidsgraad van een afdaling kunnen hindernissen, zoals een rotsbarrière van 50 meter hoog, een continue afdaling onmogelijk maken. Deze hindernissen worden afgeklommen, met de ski's op de rugzak bevestigd, of er wordt een touw uit de rugzak gehaald om hiermee af te dalen.
Het idee achter Ski Mountaineering is, door tourski's te gebruiken bij beklimmingen en afdalingen, de algemene gebergte-ervaring te verhogen. Dit vanwege de verhoogde snelheid en efficiëntie (dan te voet).
Deze discipline wordt ook op competitief niveau beoefend. Een wedstrijd bestaat uit een parcours in het hooggebergte, dat op voorhand wordt uitgestippeld en vaak de nodige technische moeilijkheden bevat, zo snel mogelijk af te leggen. Bij een wedstrijd worden gemiddeld tussen de 1800 en 2000 positieve hoogtemeters beklommen. Dit komt overeen met ongeveer zes maal de hoogte van de Eiffeltoren.
Inhoud |
[bewerk] Geschiedenis
[bewerk] Oorsprong
Ski Mountaineering stamt uit de tijd dat er nog geen afgebakende skigebieden en skiliften bestonden. Voor de bewoners van bergstreken was het stijgen en dalen met ski's een manier om zich te kunnen verplaatsen voor hun dagelijkse activiteiten in het besneeuwde landschap. Dit evolueerde reeds in de 18de eeuw naar een sport.
[bewerk] Militaire competities
De huidige competitie ski mountaineering vindt zijn oorsprong in het militaire milieu. De pionier van het "militair patrouille skiën", zoals het destijds in Centraal Europa werd genoemd, was de Duitser luitenant Wilhelm Paucke, bijgenaamd de "winterluitenant". In 1893 slaagde hij er in de generale staf te overtuigen om detachementen van ski-patrouilles in te voegen in de bataljons "Jäger" met als hoofdtaak verkennings-, beveiligings- en verbindingsmissie's. Hij bedacht ook de competitie voor militaire ski-patrouilles (bestaande uit vier en later drie coureurs of militairen) uit, die een enorm succes kenden in de volgende jaren. De Duitse uitvinding werd overgenomen door het Oostenrijks leger en de Franse "Chasseurs alpins".
[bewerk] Olympische spelen
Civiele wedstrijden werden vanaf de jaren 1920 georganiseerd. Deze nieuwe competitievorm werd, door zijn enorm succes, opgenomen in het programma van de Olympische Winterspelen te Chamonix in 1924, naast de disciplines bobsleeën, schaatsen, schansspringen, ijshockey en curling. De patrouilles die deelnamen in deze competitie bestonden uit vier personen (een officier, een onderofficier en 2 korporaals) in velduniform met wapens en bepakking. Het parcours was 30 km lang en overbrugde 800 positieve en negatieve hoogtemeters en een 250 meter-schietstand: schoten die op het doel waren reduceerden de totale tijd.
[bewerk] Biatlon
Ondanks het feit dat deze discipline deel uitmaakte van de eerste Olympische winterspelen, moest na de tweede wereldoorlog het "militair patrouille skiën" plaats maken voor biatlon. Volgens de toenmalige organisatie zou de moderne evolutie van het "militair patrouille skiën" niet ski mountaineering zijn (zelfs al was het technische alpine element een belangrijke en beslissende factor), maar wel biatlon. De eerste Olympische competitie voor biatlon werd in Grenoble gehouden en was vergelijkbaar met de wedstrijd "militair patrouille skiën" in Chamonix. Tijdens de verdere evolutie van beide sporten, groeiden ze echter verder uit elkaar. Ski mountaineering verloor grotendeels zijn militaire element. Tijdens civiele wedstrijden worden uiteraard geen uniformen gedragen en de 250 meter schietstand maakt geen deel meer uit van het parcours. In verschillende wedstrijden worden nog steeds in teams van twee of drie gestreden. Het technische alpiene element bleef een belangrijke en beslissende factor. Bij biatlon bleef de schietstand behouden, maar ging het technische alpiene element volledig verloren en werd vervangen door het langlaufelement.
[bewerk] De naoorlogse periode
In de naoorlogse periode ontstonden de legendarische wedstrijden als "Patrouille des Glaciers" in Zwitserland of "Trofeo Mezzalama" in Italië. Elk land, waar de competitie ski mountaineering heeft overleefd, heeft wedstrijden georganiseerd die aan hun tradities beantwoorden.
In de jaren 1980 zagen nieuwe wedstrijden het daglicht die de aanzet waren voor het moderne ski mountaineering. Men ging over tot competitie tussen patrouilles bestaande uit 2 coureurs. Verschillende alpenlanden organiseerden dergelijke wedstrijden.
In Frankrijk werd voor de eerste maal de legendarische wedstrijd "Pierra Menta" georganiseerd. Wat de Tour de France is voor het wielrennen, is de "Pierra Menta" voor het ski mountaineeren. Een vierdaagse wedstrijd, waarin 10.000 positieve hoogtemeters tussen tweemans teams gestreden wordt.
In het begin van de jaren 1990 werd CISAC (Comité International de Ski Alpinisme de Compétition) opgericht door enkele gepassioneerde Fransen, Italianen, Spanjaarden, Slowaken en Zwitsers. De eerste Europese beker en het Europees kampioenschap zagen het daglicht. Er werden voor de eerste maal individuele wedstrijden georganiseerd.
[bewerk] Internationaal en nationaal
De UIAA (Union Internationale des Associations d'Alpinisme) nam CISAC over en richtte ISMC (International Council for Ski Mountaineering Competition) op. Vandaag zijn reeds 23 landen aangesloten, waarvan ook verschillende niet-Europese landen.
In 2001 werd BCSMC (Belgische Commissie voor Ski Mountaineering Competitie, deel uitmakend van de nationale federatie Club Alpin Belge - Belgische Alpen Club, kortweg de CAB-BAC) opgericht en zag de Belgische competitie ski mountaineering het daglicht.
BK 2001: Pyreneeën (Spanje) BK 2002: Valerette (Zwitserland) BK 2003: Gastlosen (Zwitserland) BK 2004: Valerette (Zwitserland) BK 2005: Vulmix (Frankrijk) BK 2006: Valerette (Zwitserland) BK 2007: Les Arcs, Bourg-Saint-Maurice(Frankrijk) BK 2008: tijdens de "Trophée des Gastlosen" te Jaun (Zwitserland)
Na de Europese beker en het Europees kampioenschap werd voor de eerste maal een wereldkampioenschap georganiseerd in januari 2002 te Serre Chevalier, waar de beste ski-alpinisten ter wereld zich met elkaar konden meten. In 2004 werd het tweede wereldkampioenschap in Spanje georganiseerd en het derde in 2006 in Cuneo, Italië. In 2008 ging het WK door te Chablais - Portes du Soleil in Zwitserland.
De evolutie naar een moderne sport is zowel op technisch (zeer licht materiaal) als op ethisch vlak gerealiseerd. De wedstrijden ski mountaineering worden tegenwoordig dichter bij de valleien en de skigebieden georganiseerd om er, zoals bij elke sport, zijn publiek te vinden.
| Bronnen, noten en/of referenties: |
