Slag bij Saint-Quentin (1557)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Slag bij Saint-Quentin
Onderdeel van de Italiaanse Oorlog (1551-1559)
Battle of St. Quentin 1557 map NL.png
Datum 10 augustus 1557
Locatie Saint-Quentin, Frankrijk
Resultaat Spaanse overwinning
Strijdende partijen
Flag of Cross of Burgundy.svg Spaanse Rijk
Savoie flag.svg Hertogdom Savoye
Pavillon royal de la France.png Koninkrijk Frankrijk
Commandanten
Savoie flag.svg Emanuel Filibert
Flag of Cross of Burgundy.svg Egmont
Flag of Cross of Burgundy.svg Julian Romero
Pavillon royal de la France.png Anne de Montmorency
Troepensterkte
6000 voetvolk
4000 ruiters
18.000 voetvolk
6500 ruiters
Verliezen
ca. 200 doden en gewonden ca. 500 doden en gewonden

De slag bij Saint-Quentin (soms ook Sint-Kwentijn) op 10 augustus 1557 (juliaanse kalender) was een beslissende Spaanse overwinning op Frankrijk tijdens de Italiaanse Oorlog (1551-1559).

Voorgeschiedenis[bewerken]

Sinds 1551 voerde keizer Karel V, tegelijk ook als Karel I koning van Spanje, oorlog tegen de Franse koning Hendrik II. Na de dood van zijn schoondochter Maria van Portugal, drong hij er in 1554 bij zijn zoon Filips op aan om te trouwen met de Engelse koningin Maria I, de halfzus van de latere Elizabeth I, om England in een bondgenootschap aan Spanje te binden. In het huwelijksverdrag tussen de twee werd Engeland echter een neutrale positie verzekerd indien een ander gebied dan Spanje onder Filips' heerschappij zich in oorlog mocht bevinden.

Toen Karel in 1556 troonsafstand deed, volgde Filips hem op als koning van Spanje en zette de strijd met Frankrijk voort. Om deze reden drong hij er bij zijn vrouw op aan om het huwelijkscontract te verbreken en ter ondersteuning van zijn leger Engelse troepen, die hem uiteindelijk werden toegekend.

Verloop[bewerken]

De veldslag vond plaats op de feestdag van de heilige Laurentius (10 augustus 1557). Het slagveld lag buiten de muren van Sint-Quentin, zo'n 130 km ten noordoosten van Parijs.

De Spanjaarden stonden onder bevel van hertog Emanuel Filibert van Savoye en werden ondersteund door een Engels leger onder leiding van graaf William Herbert van Pembroke. Tegenover hen stond het Franse leger onder aanvoering van Connétable Anne de Montmorency, een hoge Franse edelman, die tegelijk de belangrijkste raadgever van koning Hendrik was.

Het Engelse leger bereikte het slagveld weliswaar niet op tijd, maar speelde bij de erop volgende verovering van de stad een belangrijke rol.

De Spaanse troepen overweldigden met hun Engelse bondgenoten het leger van Montmorency, waarbij vele Franse soldaten sneuvelden of werden gewond, en Montmorency zelf werd door de Spanjaarden gevangengenomen. Ook werden aanzienlijk veel Franse edelen gedood of gevangengenomen, wat op deze schaal niet was voorgekomen sinds de slag bij Azincourt in 1415.

De Franse nederlaag is daarmee vernietigend te noemen en was één van de zwaarste militaire verliezen van Frankrijk. De slag was het laatste beduidende gevecht tijdens het Frans-Habsburgse conflict.

Gevolgen[bewerken]

Na deze zege op de Fransen bij Sint-Quentin liet 'de aanblik van het slagveld een blijvende walging tegen oorlog achter bij Filips'. Zo weigerde hij er voortaan aan deel te nemen, zijn voordeel te doen met zijn zege door de verslagen vijandelijke troepen te achtervolgen en trok zich in plaats daarvan terug naar de Nederlanden. De Vrede van Cateau-Cambrésis (1559) beëindigde uiteindelijk de oorlog.

Omdat de zege op de dag van de heilige Laurentius plaatsvond, de man die voor zijn christelijk geloof op een ijzeren braadrooster was verbrand, beval Filips II ter herinnering aan de overwinning de bouw van een groot paleis. Dit zou worden opgericht in de bergen van Guadarrama ten noordwesten van Madrid, met als grondplan een braadrooster. Het paleis werd in 1584 voltooid, het staat vandaag de dag bekend als het Real Sitio de San Lorenzo de El Escorial, kortweg het Escorial.

De belangrijkste consequenties van deze slag betroffen echter niet Frankrijk, Engeland of Spanje, maar de zegevierende hertog Emanuel Filibert van Savoye. Door zijn overwinning verzekerde hij zich een plaats aan de onderhandelingstafel en nam deel aan de vredesbesprekingen, waarbij hij erin slaagde om de onafhankelijkheid van Savoye te bereiken, dat al een generatie door de Fransen was bezet. Als onderdeel van de vredesafspraken huwde Emmanuel Filibert in 1559 de jongere zuster van koning Hendrik, Margaretha van Frankrijk. De hertog verlegde twee jaar later de hoofdstad van zijn hertogdom van het Franse Chambéry over de Alpen naar Turijn in Italië. Daardoor legde hij de nieuwe grondslag voor het huis Savoye, dat ten slotte in 1861 de eerste koning leverde van het verenigde Italië met de hoofdstad in Turijn.

Verwijzingen[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties