Slag op het Merelveld

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Slag op het Merelveld
Datum 28 juni 1389
Plaats Kosovo Polje
Resultaat Ottomaanse overwinning
Strijdende partijen
Servië
-Hongaren
-Bosniërs
-Bulgaren
-Albanezen
Ottomaanse Rijk
Leiders
tsaar Lazar sultan Moerad I
De Slag op het Merelveld: Turken doden het paard van Tsaar Lazar, olieverfschilderij door Adam Stefanović (1870)
De Slag op het Merelveld: Turken doden het paard van Tsaar Lazar, olieverfschilderij door Adam Stefanović (1870)

In de Slag op het Merelveld of Slag op het Lijsterveld (Slag bij Kosovo Polje) (Servisch: Бој на Косову of Косовска битка, Boj na Kosovu of Kosovska bitka) op 28 juni 1389 leed het Servische leger, gesteund door Hongaren, Bosniërs, Bulgaren en Albanezen, onder leiding van vorst Lazar een nederlaag tegen het Ottomaanse Rijk onder leiding van sultan Moerad I. De slag werd geleverd bij 'Kosovo Polje' (letterlijk 'Veld van de zwarte vogels') in Zuid-Servië. Nadat beide vorsten gesneuveld waren, leidde prins Bajezid I de Turken naar de overwinning. Met deze overwinning kregen de Turkse Ottomanen toegang tot de Balkan en Centraal-Europa.

Volgens de Servische epische traditie stierf Moerad niet op het slagveld, maar in zijn tent, waar hij vermoord zou zijn met een dolkstoot door de Servische edelman Miloš Obilič. De Turken zouden vervolgens uit wraak de Servische tsaar Lazar op het lijk van hun vermoorde sultan hebben onthoofd.

Mythe en geschiedenis[bewerken]

Na de dood van Murat nam zijn opvolger Bayezid I het bevel over. Omdat beide partijen zware verliezen hadden geleden, zagen de Turken af van een verdere opmars. Sultan Bayezid bood de Serviërs een vergaande autonomie aan. Hij nam Olivera, de jongste dochter van de Servische tsaar, tot bruid, terwijl haar moeder, de weduwe van de Servische tsaar, als regentes voor haar zoon Stefan Lazarević mocht blijven regeren. Wel moesten de Serviërs troepen leveren om sultan Bayezid te helpen onder meer in de veldslag bij Ankara tegen Timoer Lenk die voor de Turken rampzalig verliep. Na deze veldslag vluchtten de zonen van sultan Bayezid naar Servië.

In tegenstelling tot wat de mythe wil, kwam aan de zelfstandigheid van Servië pas een einde door onderlinge verdeeldheid en een invasie van de Hongaarse koning. De verdeelde Serviërs hadden geen andere keuze dan hulp in te roepen van de Turken. Pas in 1459, na de val van Constantinopel, werd Servië volledig door het "Ottomaanse rijk" veroverd. Tot 1521 konden ze evenwel nog een zekere mate van zelfbestuur in stand houden.

Rol in de moderne geschiedenis[bewerken]

De moord op aartshertog Franz Ferdinand door de Servische nationalist Gavrilo Princip op de verjaardag van de slag op het Merelveld in 1914 vormde de directe aanleiding tot de Eerste Wereldoorlog.

De veldslag werkt door in Balkanconflicten van de huidige tijd, met name in dat rond Kosovo. De mythevorming rond deze slag speelde hier een grote rol: de dappere Serven onder leiding van een wijze koning en met helden zoals Miloš Obilič in hun gelederen hebben deze slag weliswaar verloren, maar toch zien zij de veldslag als een overwinning. In de Servische visie hebben ze door hun onbaatzuchtige inzet op het Merelveld de Turkse opmars naar West-Europa tot staan gebracht.

Nationale rouwdag Vidovdan[bewerken]

De slag van Kosovo Polje werd bezongen in talloze epische treur- en heldenzangen en 28 juni werd sindsdien de nationale rouwdag, de Vidovdan. Iedere lente bloeien op de met bloed gedrenkte grond van het slagveld rode pioenrozen op: volgens een legende ontspruiten ze uit het bloed van de Servische helden. De mythe van het Merelveld speelde een zekere rol bij de ontwikkeling van het Servische nationalisme.

Literatuur[bewerken]

  • M. Braun, Die Schlacht auf dem Amselfelde in geschichtlicher und epischer Überlieferung (1937)