Slee

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Slee
Sleigh from dutch slee.jpg
Aandrijving voortgetrokken
Periode sinds mensenheugenis
Snelheid 5-8 km/u
Beschikbaarheid algemeen
Infrastructuur sneeuw, ijs
Doelgroep recreatie, sport
Portaal  Portaalicoon   Verkeer & Vervoer

Een slee (of slede) is een voertuig dat kan worden voortgetrokken, door mens of een trekdier, zoals rendieren, paarden en, over een glad oppervlak (meestal sneeuw of ijs). Een slee heeft aan de onderzijde twee evenwijdige glijders (dunne balken meestal voorzien van een ijzeren beschermlaag), waarop het kan glijden.

Kinderslee en rodelbaan[bewerken]

De eenvoudige slee is een geliefd kinderspeeltuig in de winter. Het kind laat zich trekken door een ander of glijdt van een heuvel af. In Duitse berggebieden (Eifel, Zwarte Woud, Harz) bestaat een vorm van zomerrecreatie met sleden: men kan in het gebergte de helling bestijgen en vervolgens weer afdalen met een rodelbaan (Duits:Sommerrodelbahn).

Gezelschapssleden[bewerken]

In skigebieden in diverse Alpenlanden kunnen tochten per arrenslee worden gemaakt als toeristische attractie. Dit soort slede wordt in Duitsland soms een "sociable" genoemd. Omdat deze sleden snel maar vrijwel geruisloos over de sneeuw voortbewegen, zijn de gebruikte paardentuigen meestal voorzien van een riem met belletjes, zodat wandelaars op tijd uit de weg kunnen gaan. Noord-Amerikaanse arrensleden zijn vaak stuurbaar doordat ze met twee paar glijders uitgerust zijn.

Een naam voor een Friese tweepersoonsslede die veelal dat door een Fries paard wordt getrokken is arrentikker.

Geschiedenis van de slee[bewerken]

Traditionele personenslede in Funchal, Madeira (1934)
Rusland, rendierslee, ca. 1900
Canada, Inuit-sleden
Canada, hondenslee met Huskies
Davos, bobslee

Het gebruik van sleden behoort tot de oudste manieren waarop mensen hun lasten hebben voortbewogen. Lang voor de uitvinding van het wiel gebruikten nomadische stammen in Siberië en Lapland deze methode om zich te verplaatsen. Ook door prairie-indianen werd lange tijd een dergelijke methode gebruikt om hun bezittingen naar een andere plek te verslepen.

In grote steden bestond in de 19e eeuw een bepaald type koetsjes zonder wielen, die "sleepkoetsjes" werden genoemd. De glijders van een sleepwagen ('hyproslee'}, die in grote steden werden gebruikt voor het vervoer van lasten zoals biervaten werden met vettige lappen glad gehouden.

Andere soorten sleden[bewerken]

Er bestaan verschillende typen sleden:

Ander gebruik[bewerken]

Het woord "slede" wordt ook in de machinebouw gebruikt, waarbij het een inrichting betreft waardoor een bepaald onderdeel in een rechte lijn kan verschuiven. Men vindt een slede bijvoorbeeld bij een draaibank, waar het werkstuk moet kunnen verschuiven. Ook een cd-speler heeft een slede, waarlangs de houder met de cd naar binnen of naar buiten kan worden geschoven.

Wetenswaardigheden[bewerken]

  • Een limousine wordt soms ook wel een slee genoemd.
  • De Engelse woorden sleigh en sledge zijn verbasterde leenwoorden uit het Nederlands.

Zie ook[bewerken]