Sluipverbruik

Sluipverbruik, stand-by of lekkende elektriciteit is het gebruik van elektriciteit zonder dat men daar voordeel van heeft.

In feite kwam sluipverbruik altijd al voor. De elektrische leidingen zijn geïsoleerd, maar er loopt altijd een geringe stroom door de elektrische isolatie. Dit sluipverbruik is echter te verwaarlozen.

Tegenwoordig zijn er echter veel apparaten die niet goed worden uitgeschakeld. Men spreekt dan wel van stand-by, maar sommige fabrikanten noemen deze stand uitgeschakeld.

Bij sommige apparaten is het zichtbaar dat het in stand-by staat: er brandt een lampje. Een dergelijk apparaat heeft meestal een netschakelaar waarmee het volledig kan worden uitgeschakeld. Soms bevindt deze schakelaar zich op de achterkant.

Er zijn echter ook apparaten zonder indicatie en zonder netschakelaar.

Sommige apparaten staan op stand-by, waardoor het mogelijk is dat ze op afstand worden ingeschakeld. Zie verder stand-by.

Veel apparaten worden gevoed door een lage spanning en hebben dus een nettransformator. Vaak bevindt de netschakelaar zich aan de secundaire zijde van de transformator. Deze apparaten blijven dus altijd een beetje stroom verbruiken.

Veel apparaten hebben een los voedingsapparaat (vaak adapter genoemd). Dit voedingsapparaat heeft zelden een netschakelaar, het kan alleen worden uitgeschakeld door het uit het stopcontact te trekken. Een dergelijk voedingsapparaat blijft vaak permanent aangesloten, ook als het niet in gebruik is.

Consequenties

De verspilde stand-by energie van individuele huishoudelijke elektronische toestellen is normaal gezien zeer klein, maar de som van al deze toestellen in een huishouden is zwaarder. Stand-by energie maakt een groot deel uit van huiselijk divers elektriciteitsgebruik. Divers elektriciteitsgebruik is de som van alle elektronische toestellen die niet instaan voor het verwarmen of koelen van een ruimte, water verhitting, of verlichting. Dit wordt veroorzaakt door verscheidene elektronische toestellen, met inbegrip van home entertainment centers, keuken elektronica zoals microgolfovens en broodroosters, toiletgereedschap zoals een haardroger, en andere zoals veiligheidssystemen en ventilatoren. Zij worden steeds belangrijker naargelang de elektronica meer gesofisticeerd wordt en meer wijdverspreid, en het divers stroomgebruik zal alleen nog maar stijgen.

Stand-by energie kan 10 tot 15 watt per toestel zijn, en af en toe meer. Een studie uit 2005 schat het aantal Stand-By toestellen in de EU op 3.7 miljard. Hoewel de energie voor displays, indicators, en functies voor afstandsbedieningen relatief klein is, is het toestel toch steeds ingeplugd, en het aantal van deze toestellen in het gemiddelde huishouden geeft dat het energiegebruik 22 procent van alle gebruik kan uitmaken.

Alan Meier, een wetenschappelijke medewerker aan het Lawrence Berkeley National Laboratory (LBNL) in Berkeley, merkte op dat vele huishoudelijke toestellen nooit volledig uitgeschakeld werden, maar het merendeel van hun tijd in een stand-by mode stonden. Zijn studie uit 1998 schatte dat de stand-by elektriciteitsgebruik bij benadering 5% van het totale huishoudelijke elektriciteitsgebruik in Amerika. Overeenkomstig met het United States Department of Energy, was het nationale huishoudelijke elektriciteitsgebruik in 2004 1.29 billion megawattuur (MWh). De verspilde energie in de Amerika is gelijk met de uitvoer van 18 typische elektriciteitsstations. Zijn studie uit 2000 toonde aan dat de stand-by energie toen telde voor 10% van de huishoudelijke energie-gebruik.

Het Energy Review van de Britse regering uit 2006 toonde dat stand-by modes van elektronische toestellen telde voor 8% van al de Britse huishoudelijke stroomgebruik. Een gelijkaardige studie In Frankrijk uit 2000 toonde dat stand-by energie telde voor 7% van het totale huishoudelijke residentiële gebruik. Verdere studies hebben sindsdien in andere ontwikkelde landen gelijkaardige resultaten opgeleverd, zoals in Nederland, Australië en Japan. Sommige schattingen zetten de hoeveelheid gebruik van energie voor stand-by energie op 13%.

Van het VS departement van energie:

"Vele toestellen gebruiken voortdurend een kleine hoeveelheid energie wanneer deze uitgeschakeld zijn. Deze "spook"-gebruikers verschijnen in de meeste toestellen die elektriciteit gebruiken, zoals videospelers, televisies, stereo installaties, computers, en keukenapparatuur. Dit kan vermeden worden door van deze toestellen de stekker uit te trekken of een verdeelstekker te gebruiken met een aan/uit schakelaar en de schakelaar te gebruiken om alle elektriciteit uit te schakelen."

Voorbeelden

• Lader van de mobiele telefoon: deze wordt opgeladen door hem op het voedingsapparaat aan te sluiten, terwijl het voedingsapparaat permanent aangesloten blijft en sluipverbruik veroorzaakt.

• Printer, deze wordt vaak tegelijk met de computer aangezet en blijft de hele dag aanstaan, ook als er niet geprint wordt. Hetzelfde geldt voor veel andere randapparaten bij een computer.

• magnetron, deze heeft dikwijls een numeriek scherm, dat constant gevoed wordt.

• Videorecorder, deze kan geprogrammeerd worden om op bepaalde ogenblikken op te nemen, maar moet daarvoor constant aan staan.

Wetgeving

In juli 2008 nam het regelgevend comité van de Europese Unie een voorstel aan om sluipverbruik te beperken tot 1 of 2 watt tegen 2010. Tegen 2012 zou een verdere beperking volgen tot 0,5 of 1 watt.