Natriumdodecylsulfaat

	Natriumdodecylsulfaat
	Structuurformule en molecuulmodel
	Structuurformule van natriumdodecylsulfaat
	Algemeen
Molecuulformule; (uitleg)	CH3(CH2)11OSO3Na
Andere namen	NDS, NaDS, natriumlaurylsulfaat, SDS, SLS
Molmassa	288,37927 g/mol
SMILES	Zie voetnoot
InChI	InChI=1/C12H26O4S.Na/c1- 2-3-4-5-6-7-8-9-10-11-12-16- 17(13,14)15;/h2-12H2,1H3,(H,13, 14,15);/q;+1/p-1/fC12H25O4S.Na/q-1;m
CAS-nummer	151-21-3
EG-nummer	205-788-1
PubChem	3423265
	Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
Carcinogeen	nee
Hygroscopisch	ja
H-zinnen	R11, R21/22, R36/37/38
P-zinnen	S26, S36/37
VN-nummer	2811
LD50 (ratten)	(oraal) 1288 mg/kg; (huid) 2000 mg/kg; (intraperitoneaal) 210 mg/kg; (intraveneus) 118 mg/kg
LD50 (konijnen)	(huid) 580 mg/kg
	Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand	vast
Kleur	kleurloos tot wit
Dichtheid	3,7 g/cm³
Smeltpunt	204-207 °C
Kookpunt	(ontbindt bij) 380 °C
Oplosbaarheid in water	150 g/L
	Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar)
Portaal	Scheikunde

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

(Doorverwezen vanaf Sodium lauryl sulfate)

Ga naar: navigatie, zoeken

Natriumdodecylsulfaat is een ionische oppervlakte-actieve stof.

Natriumdodecylsulfaat is ook bekend onder de naam natriumlaurylsulfaat en de Engelstalige namen sodium lauryl sulfate (SLS) en sodium dodecyl sulfate (SDS).

[bewerken] Eigenschappen

Natriumdodecylsulfaat is een sterk reinigende stof, zelfs in een sterke verdunning. Het vormt door de oppervlakte-actieve werking een stevig schuim. Oplossingen van natriumdodecylsulfaat zijn door toevoeging van enkele procenten keukenzout eenvoudig te verdikken.

De molecule met molaire massa 288,38 g/mol bestaat uit een staart van 12 koolstofatomen, waaraan een sulfaatgroep hangt, waardoor het amfifiele eigenschappen krijgt. Het is een olie/water-emulgator.

[bewerken] Gebruik

Natriumdodecylsulfaat wordt in Europa weinig in zuivere vorm gebruikt, het is voornamelijk een grondstof voor natriumlaurylethersulfaat. In zuivere vorm vindt het wel toepassing als reiniger en schuimvormer in tandpasta en sommige andere cosmetica en reinigingsmiddelen. In andere delen van de wereld (onder andere de VS) wordt het ook veel gebruikt in shampoo, douchegel en dergelijke producten. De INCI naam is Sodium Lauryl Sulfate.

In het laboratorium wordt NaDS gebruikt voor het denatureren van eiwitten voor het scheiden op grootte bij gelelektroforese (ook wel SDS-elektroforese of SDS-PAGE genoemd).

[bewerken] Productie

Natriumdodecylsulfaat wordt gemaakt door dodecylzuur ofwel laurinezuur (dat meestal uit kokos- of palmolie gehaald wordt) te sulfoneren met zwavelzuur en vervolgens te neutraliseren met soda

[bewerken] Tandpasta

Natriumlaurylsulfaat is ook aanwezig in de meeste tandpasta's en zou tijdelijk de smaakreceptoren voor de smaak "zoet" onderdrukken, waardoor bitter/zuur tijdelijk sterker kan overkomen (zoals bij het drinken van fruitsap na het poetsen van de tanden)^[2].

Een aantal studies wijzen erop dat natriumlaurylsulfaat aften kan veroorzaken.^[3]^[4]^[5] Echter, sommige studies vinden geen verband tussen SLS in tandpasta en aften.^[6]

[bewerken] Externe links

International Chemical Safety Card van Natriumdodecylsulfaat

Referenties

↑ SMILES (symbolische structuurweergave) =
CCCCCCCCCCCCOS(=O)(=O)[O-].[Na+]
↑ Francis, Prof. Greg. "Lecture 36: Why toothpaste ruins your orange juice." Perdue University. [1]
↑ Herlofson B, Barkvoll P (1994). Sodium lauryl sulfate and recurrent aphthous ulcers. A preliminary study. (PDF). Acta Odontol Scand 52 (5): 257–9. DOI:10.3109/00016359409029036.
↑ Chahine L, Sempson N, Wagoner C. The effect of sodium lauryl sulfate on recurrent aphthous ulcers: a clinical study. Compend Contin Educ Dent. 1997 Dec;18(12):1238-40. PMID 9656847
↑ Herlofson BB, Barkvoll P. The effect of two toothpaste detergents on the frequency of recurrent aphthous ulcers. Acta Odontol Scand. 1996 Jun;54(3):150-3. PMID 8811135
↑ Healy C, Paterson M, Joyston-Bechal S, Williams D, Thornhill M (1999). The effect of a sodium lauryl sulfate-free dentifrice on patients with recurrent oral ulceration.. Oral Dis 5 (1): 39–43.

[0] SMILES (symbolische structuurweergave) =
CCCCCCCCCCCCOS(=O)(=O)[O-].[Na+]

[1] Francis, Prof. Greg. "Lecture 36: Why toothpaste ruins your orange juice." Perdue University. [1]

[2] Herlofson B, Barkvoll P (1994). Sodium lauryl sulfate and recurrent aphthous ulcers. A preliminary study. (PDF). Acta Odontol Scand 52 (5): 257–9. DOI:10.3109/00016359409029036.

[Chahine_L-3] Chahine L, Sempson N, Wagoner C. The effect of sodium lauryl sulfate on recurrent aphthous ulcers: a clinical study. Compend Contin Educ Dent. 1997 Dec;18(12):1238-40. PMID 9656847

[Herlofson_BB-4] Herlofson BB, Barkvoll P. The effect of two toothpaste detergents on the frequency of recurrent aphthous ulcers. Acta Odontol Scand. 1996 Jun;54(3):150-3. PMID 8811135

[5] Healy C, Paterson M, Joyston-Bechal S, Williams D, Thornhill M (1999). The effect of a sodium lauryl sulfate-free dentifrice on patients with recurrent oral ulceration.. Oral Dis 5 (1): 39–43.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

Natriumdodecylsulfaat

Inhoud

[bewerken] Eigenschappen

[bewerken] Gebruik

[bewerken] Productie

[bewerken] Tandpasta

[bewerken] Externe links

Persoonlijke instellingen

Naamruimten

Varianten

Weergaven

Handelingen

Zoeken

Navigatie

Informatie

Hulpmiddelen

Afdrukken/exporteren

In andere talen