Soeharto

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Soeharto
2e president van Indonesië
Ambtstermijn	12 maart 1967 - 21 mei 1998
Voorganger	Soekarno
Opvolger	Bacharuddin Jusuf Habibie
Geboren	8 juni 1921
Overleden	27 januari 2008
Politieke partij	Golkar
Vicepresident	Sri Sultan Hamengkubuwono IX (1973) Adam Malik (1978) Umar Wirahadikusumah(1983) Sudharmono (1988) Try Sutrisno (1993) Bacharuddin Jusuf Habibie (1998)

Soeharto of Suharto^[1], ook wel Haji Muhammad Soeharto (Kemusuk, 8 juni 1921 - Jakarta, 27 januari 2008) was een Indonesische ex-generaal die van 1967 tot 1998 de tweede president van Indonesië was.

Inhoud 1 Levensloop 1.1 Generaalschap 1.2 Presidentschap 1.3 Persoonlijk leven 1.4 Gezondheid en overlijden 2 Literatuur 3 Bronnen, noten en/of referenties

[bewerken] Levensloop

Soeharto had geen gemakkelijke jeugd. Zijn ouders waren arme boeren die uit elkaar gingen en de jonge Soeharto woonde geruime tijd op verschillende adressen.

[bewerken] Generaalschap

Soeharto volgde een Nederlandse militaire academie, werd sergeant bij het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger en in de Tweede Wereldoorlog werd hij leider van zijn bataljon, bestreed tijdens de onafhankelijkheid met succes de Nederlanders en maakte snel promotie.

Generaal Soeharto speelde in het crisisjaar 1965 een nog niet opgehelderde rol. De spanningen in de republiek namen destijds hand over hand toe, door de hysterische politiek van confrontatie tegen Maleisië door Soekarno, de snel instortende economie en de groeiende invloed van de communisten. In augustus / september gonsde het van de geruchten van een staatsgreep van links of een staatsgreep van rechts. Soeharto, hoofd van de militaire inlichtingendienst, heeft mogelijk bij een groep linkse officieren het gerucht verspreid van een staatsgreep door de legerleiding, waarna die officieren besloten dat voor te zijn.

Op 1 oktober 1965 werd bijna de hele legertop uitgemoord door kolonel Oentoeng (hoofd presidentiële garde) en zijn mannen. Soeharto bleef buiten schot, rekende de hele groep in en begon in de volgende weken met een grote moordpartij onder de verdachte communisten. Achteraf is het nog steeds de vraag hoe hij als enige hoge generaal zo snel met zijn eenheid (KOSTRAD -oftewel de Mobiele Strategische Kommando-eenheid) op de hoogte had kunnen zijn en de andere generaals niet.

Soeharto nam de plaats in van de vermoorde stafchef Yani, en had feitelijk de macht in handen. Eind februari 1966 probeerde Soekarno zich nog te doen gelden door de minister van oorlog, generaal Nasution, te ontslaan. Maar Soeharto maakte duidelijk wie voortaan de baas was in Indonesië. In maart benoemde de president hem tot premier, met grote volmachten.

In de periode 1965-1966 vonden gewelddadige moorden en afrekeningen plaats op met name Midden-Java en Bali. Deze omvangrijke massamoord eiste tussen de 500.000 en 1 miljoen slachtoffers. Het was de grootschalige afrekening met de vijanden van Soeharto en van het leger. Tijdens deze pogrom werd met name de arme bevolking het slachtoffer. Deze massaslachting geldt in Zuidoost-Azië als een van de meest bloedige periodes uit de naoorlogse geschiedenis.

Een grote rol op de achtergrond speelde de Jezuïet pater Joop Beek, die één van Soeharto's naaste politieke adviseurs werd. Beek vertegenwoordigde in Indonesië de belangrijke katholieke minderheid die een relatief grote machtspositie had opgebouwd en die net als Soeharto uitdrukkelijke tegen de opkomst en mogelijke machtsovername door communisten was. Beek was al sinds 1938 in Indonesië en was er in de jaren 1960 werkzaam in het onderwijs in Djakarta. Hij had ook al invloed op Soekarno, maar door diens neiging naar het communisme ontstond een verwijdering met de katholieken^[2].

Door het open gaan van de archieven in de Verenigde Staten is meer bekend geworden van de rol van de CIA en van de Amerikaanse ambassadeur Marchall Green bij de staatsgreep van Soeharto in 1965. ^[3]

[bewerken] Presidentschap

Generaal Soeharto werd interim-president op 12 maart 1967 na een brief van zijn voorganger Soekarno (Surat Perintah Sebelas Maret, zoiets als "Bevelschrift van elf maart") en op 21 maart 1968 werd hij officieel gekozen als president door de MPRS (Majelis Permusyawaratan Rakyat Sementara, de "interim-Beraadslagende Volksraad").

In de jaren 1973, 1978, 1983, 1988, 1993 en 1998 werd hij steeds herkozen door de MPR. Tijdens de laatste ambtstermijn, op 21 mei 1998, trok hij zich terug uit de politiek. Zijn terugtrekking volgde op de oproeren in mei 1998. Hij werd opgevolgd door zijn vice president Bacharuddin Jusuf Habibie.

Soeharto werd vaak "Pak Harto" (Meneer of Vader Harto) genoemd, een aanspreektitel die hijzelf introduceerde aangezien hij zichzelf graag als vader van het Indonesische volk zag.

Tijdens Soeharto's regime wist Indonesië een economische bloei te bereiken waardoor ook de middenklasse die traditioneel erg klein was groeide. Aan deze economische groei kwam een einde door de Aziatische financiële crisis van 1997. Een jaar later, in 1998, kwam een einde aan zijn presidentschap. Indonesië werd zeer zwaar getroffen door de economische crisis. Dezelfde middenklasse die Soeharto altijd had gesteund zorgde nu voor zijn roemloze val. Soeharto werd door het leger tot aftreden gedwongen na een brede volksopstand.

In juli 2007 maakte men bekend de door hem gemaakte winsten (geschat op 470 miljoen euro) te willen terugvorderen én vermeldde er nadrukkelijk bij dat het geen strafproces zou zijn.

[bewerken] Persoonlijk leven

Soeharto was getrouwd met Siti Hartina ("Tien"); ze hadden zes kinderen: Siti Hardijanti Hastuti (Tutut), Sigit Harjojudanto, Bambang Trihatmodjo, Siti Hutami Endang Adiningsih, Siti Hediati en Hutomo Mandala Putra (Tommy).

[bewerken] Gezondheid en overlijden

Soeharto werd op 4 mei 2006 opgenomen in het ziekenhuis vanwege interne bloedingen. Sindsdien onderging hij diverse operaties om het probleem te verhelpen. Op 23 mei 2006 werd hij opnieuw in het ziekenhuis opgenomen, wederom vanwege interne bloedingen. Zijn toestand was tijdelijk kritiek, Metro, 23 mei 2006</ref> Op 31 mei 2006 werd Soeharto na diverse operaties te hebben ondergaan, ontslagen uit het ziekenhuis.^[4]

Op 4 januari 2008 werd bekend dat Soeharto's toestand weer was verslechterd en dat hij opnieuw in het ziekenhuis (in Jakarta) was opgenomen.^[5] Hij had problemen met zijn nieren en vocht in zijn longen. Op 8 januari werd gemeld dat zijn toestand verder achteruit was gegaan en dat deze kritiek was geworden.

Op 11 januari werd gemeld dat Soeharto het bewustzijn had verloren en dat vicepresident Jusuf Kalla in het ziekenhuis in de hoofdstad Jakarta was aangekomen. Kalla is de officiële getuige na Soeharto's overlijden.^[6]

Op 27 januari 2008 om 13.10 uur plaatselijke tijd overleed Soeharto op 86-jarige leeftijd.^[7]

[bewerken] Literatuur

• McGlynn, John H. et al, Indonesia in the Soeharto years. Issue, incidents and images, Jakarta 2007 KITLV
• Roosa, John, "Pretext for Mass Murder, The September 30th Movement and Suharto's Coup d' Etat in Indonesia". University of Wisconson Press, 2006.
• Pluvier, J.M. "Indonesië: Kolonialisme, Onafhankelijkheid, Neo-Kolonialisme. Een politieke geschiedenis van 1940 tot heden.", SUN Sunschrift 31, Nijmegen, 1978.
• Kahin, George and Audrey Kahin, "Subversion as Foreign Policy: The Secret Eisenhower and Dulles Debacle in Indonesia", New York Press,1995.
• Anderson, Benedict, and Ruth McVey,"A preliminary Analysis of the October 1, 1965 Coup in Indonesia". Ithaca NY, Cornell University, Southeast Asia Program,1971.
• Robinson, Geoffey, "The Dark Side Of Paradise, Political Violence in Bali".Ithaca NY, Cornell University Press, 1995.

Voorganger: Soekarno

President van Indonesië (1967–1998)

Opvolger: Bacharuddin Jusuf Habibie