Sojoez (raket)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Sojoezraket op lanceerinrichting in Baikonoer voor een bemande vlucht naar ISS

De Sojoezraket (Russisch: Союз, unie) is een Russische draagraket die sinds de jaren 1960 wordt gebruikt voor onder meer het lanceren van Sojoezruimtecapsules. Later werd de raket ook gebruikt voor andere toepassingen, zoals het lanceren van Progressruimtevaartuigen en het bevoorraden van het Internationaal ruimtestation ISS. Ook werd op 28 december 2005 met behulp van een Sojoez de eerste satelliet uit het GIOVE-programma (Galileo In-Orbit Validation Element) in een baan rond de aarde gebracht.

Ontwerp[bewerken]

De eerste Sojoezraket werd in 1966 gebouwd en was gebaseerd op de R7-raket, die ook al werd gebruikt voor het lanceren van de Vostokruimtevaartuigen. De eerste versies bestonden uit drie trappen. De latere Molniyavariant bestond uit vier trappen, waardoor een grotere hoogte kon worden bereikt. In het begin van de jaren 80 rolden er jaarlijks zo'n 60 Sojoezraketten van de band.

Begin jaren 90 waren er plannen om het ontwerp te herzien, maar als gevolg van de financiële problemen ging dat niet door. In juli 1998 verscheen er als gevolg van een nieuwe geldinjectie de Sojoez U/Fregat. Met deze nieuwe variant kon tot wel 6450 kg aan vracht in een geostationaire baan worden gebracht. Met meer dan 1700 lanceringen is het één van de succesvolste raketten aller tijden.

Toepassingen[bewerken]

In de beginjaren werd de Sojoezraket vooral gebruikt voor het lanceren van Sojoezruimtevaartuigen. Later werden er ook Progressruimtevaartuigen mee gelanceerd. Voor transportvluchten naar Mir werd de Sojoezraket ook gebruikt. Vanaf 1997 werden de Sojoezraketten ook gebruikt voor het lanceren van satellieten van de ESA en andere commerciële toepassingen. Voor de lancering van de Europese Mars Express is gebruikgemaakt van een Sojoezraket. Voor de bevoorrading en het vervoeren van bemanningen van en naar het Internationaal ruimtestation ISS wordt ook veelvuldig gebruikgemaakt van Sojoezraketten. Na het ongeluk met de Spaceshuttle in 2003, waarna de Shuttlevluchten volledig stillagen, was de Sojoezraket het enige beschikbare transportmiddel. Ook de Nederlandse ruimtevaarder André Kuipers en Belgische ruimtevaarder Frank De Winne zijn aan boord van een Sojoezraket naar het ISS gereisd.

Nieuwe ontwikkelingen[bewerken]

Het hoofd van de Russische ruimtevaartorganisatie Roskosmos, Anatoly Perminov, kondigde in augustus 2007 een grondige modernisering aan van de huidige Sojoez-transportraketten.

Externe link[bewerken]