Spaarndam

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
1rightarrow.png Voor het gelijknamige schip, zie Spaarndam (I)
Spaarndam
Dorp in Nederland Flag of the Netherlands.svg
Wapen van Spaarndam
Spaarndam
Spaarndam
Situering
Provincie Flag North-Holland, Netherlands.svg Noord-Holland
Gemeente Flag Haarlem.svg Haarlem en
Haarlemmerliede vlag.svg Haarlemmerliede en Spaarnwoude
Coördinaten 52°24'N  4°41'E
Algemeen
Oppervlakte 1,76 km²
Inwoners (2008) 3010
Overig
Woonplaatscode 2908 (Haarlem)
2642 (Haarlemmerliede en Spaarnwoude) ?
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Spaarndam is een dorp aan het Spaarne, gedeeltelijk behorend tot de gemeente Haarlem en gedeeltelijk tot de gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude, in de provincie Noord-Holland. De grens ligt bij de Grote Sluis.

Inhoud

[bewerken] Geschiedenis

Spaarndam ontstond rond een dam bij de monding van het Spaarne in het IJ, die Graaf Floris V van Holland hier in 1285 liet aanleggen. Het plaatsje leefde van de tol bij deze dam, en vooral ook van de visserij. Van 1812 tot 1927 was Spaarndam een gemeente. Tegenwoordig is Spaarndam een forensenplaatsje met enig toerisme. Er bevindt zich nog een palingrokerij. Spaarndam-Oost heeft de meeste inwoners.

Het gedeelte op de linkeroever van het Spaarne (Spaarndam-West) is het oudste: hier bevindt zich een schilderachtig oude kolksluis[1]. In de zomer van 2009 is deze sluis tijdens de verbouwing van de grote sluis weer in gebruik genomen onder auspiciën van Hoogheemraadschap Rijnland, maar bediend door vrijwilligers. Hiermee is dit de oudste nog dienst doende schutsluis van Europa.

Aan een pleintje onder de IJdijk staat de hervormde Oude Kerk, herbouwd in 1627 na een hevige storm. Naast de kerk bevindt zich een ouderwets kerkhofje. Aan deze kant van de dijk lopen smalle wandelpaadjes langs de huizen. Spaarndam was een van de eerste beschermde dorpsgezichten in Nederland.

Even buiten het dorp bevinden zich twee forten, die deel uitmaken van de Stelling van Amsterdam: het Fort Benoorden Spaarndam en het Fort Bezuiden Spaarndam. Vlakbij Spaarndam-Oost staat de windmolen De Slokop, die vanaf Spaarndam-West goed te zien is.

De voortdurende strijd tegen het water wordt gesymboliseerd door het beeldje van Hansje Brinker op de IJdijk. Hansje was een figuur uit een Amerikaans boek, die het land behoedde voor overstroming door zijn vinger in een gat in de dijk te steken. Het beeldje is door de plaatselijke VVV geplaatst. Hansje heeft ook in Harlingen een beeldje.

[bewerken] Bekende inwoners

[bewerken] Geboren in Spaarndam

[bewerken] Getrouwd in Spaarndam

  • Frans Hals, kunstschilder, op 12 februari 1617, met Lysbeth Reyniers.

[bewerken] Gestorven in Spaarndam

  • Cruquius, waterbouwkundige en dijkgraaf, op 5 februari 1754, grafsteen te bezichtigen in de Oude Kerk.

[bewerken] Zie ook

Bronnen, noten en/of referenties
De Westkolk
De Westkolk 
Oude Kerk
Oude Kerk 
Persoonlijke instellingen
Naamruimten
Varianten
Handelingen
Navigatie
Informatie
Hulpmiddelen
Afdrukken/exporteren
In andere talen