Speedcubing

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
3×3×3 Cube, 10.55s, Erik Akkersdijk
Het oplossen van Rubiks kubus

Speedcubing is de kunst van het zo snel mogelijk oplossen van Rubiks kubus. Oplossen betekent hier het terugbrengen in de originele staat van zes gekleurde vlakken. Rubiks kubus is verkrijgbaar in variaties van 2x2x2, 3x3x3, 4x4x4, en 5x5x5 blokjes. Puzzelontwerpers proberen voortdurend met nieuwe vormen van permutatiepuzzels te komen.

Er is geen Nederlandse term voor 'speedcubing' bekend. Misschien zou men kunnen spreken van 'snelkubussen'. Het woord 'kubussen' wordt in het Nederlands wel als zodanig gebruikt.

Geschiedenis[bewerken]

Rubiks kubus is in 1974 uitgevonden door de Hongaarse professor architectuur Ernő Rubik. De internationale interesse in de kubus begon in 1980 en duurde tot ongeveer 1983. Op 5 juni 1982 werden de eerste wereldkampioenschappen gehouden in Boedapest. Na 1983 verdween de interesse. Met de komst van het internet, waardoor de kubus internationaal verkrijgbaar werd, kreeg speedcubing een nieuw leven. De term speedcubing ontstond in 1999, verzonnen door grondleggers van de huidige generatie speedcubers Ron van Bruchem, Chris Hardwick en Dan Knight. Vanaf 2003 worden er verschillende nationale en internationale kampioenschappen georganiseerd.

Kubusvariaties[bewerken]

De verschillende variaties van de kubus worden als volgt onderscheiden:

De kubus kan met verschillende methoden worden opgelost, die echter niet alle geschikt zijn voor speedcubing. Een van de meest gebruikte en gerespecteerde methoden is de CFOP (Cross, First two layers, OLL, PLL) methode die veelal de Fridrichmethode wordt genoemd, Jessica Fridrich was de eerste die een dergelijke methode op internet publiceerde en daarmee als tweede eindigde in de tweede internationale kubuskampioenschappen van 2003.

Kampioenschappen[bewerken]

Officiële kampioenschappen worden momenteel gehouden in diverse categorieën:

  • 3x3x3 kubus
  • 3x3x3 met 1 hand
  • 3x3x3 geblinddoekt
  • 3x3x3 meerdere kubussen geblinddoekt
  • 3x3x3 met voeten
  • 3x3x3 met zo min mogelijk draaien (ook wel FMC)
  • 4x4x4 kubus
  • 5x5x5 kubus
  • 6x6x6 kubus
  • 7x7x7 kubus
  • 4x4x4 geblinddoekt
  • 5x5x5 geblinddoekt
  • 2x2x2 kubus
  • Rubik's Clock
  • Rubik's Magic
  • Rubik's Master Magic
  • Pyraminx
  • Megaminx
  • Square-1
  • Skewb

Bij officiële kampioenschappen die door WCA worden georganiseerd, wordt de StackMat gebruikt om de tijd te meten.

Termen[bewerken]

Hier volgt een aantal veelgebruikte termen in de speedcubinggroep. Deze groep ('community') is opgezet door Chris Hardwick en Ron van Bruchem. De groep communiceert voornamelijk via een internetforum en de speedcubing-website (zie onderaan).

Draai
een kwartdraai of halve draai van een van de 6 gekleurde vlakken
Algoritme
voorgedefinieerde opeenvolging van draaien om van een bepaalde situatie naar een andere situatie te komen
F2L
first two layers (eerste twee lagen) Let op! Met F2L wordt alleen de lagen zelf bedoeld, deze term wordt vaak verward met de term Fridrichmethode. F2L refereert niet aan deze methode, alhoewel nieuwelingen vaak deze fout maken.
LL
last layer (laatste laag)
X-look
het aantal algoritmes nodig om de laatste laag op te lossen, bijvoorbeeld 4-look
Prime/Inverted
een draai tegen de klok in, bijvoorbeeld R Prime/Inverted (of R-, R', R-1)
Methode
Een manier van oplossen dat bestaat uit een stappenplan waarbij meestal algoritmes worden gebruikt.
Blokje/Cubie
een van de 20 uitneembare kleine kubusvormige onderdelen
Randblokje/Edge
een van de 12 middenblokjes aan de rand, deze zitten tussen twee hoekblokjes in.
Hoekblokje/Corner
een van de 8 hoekblokjes
Midden/Center
een van de zes middenblokken van de kubusvlakken. De middenblokken bewegen nooit ten opzichte van elkaar.
Oriënteren
De blokjes (in de laatste laag) met de goede kleur naar boven draaien.
Permuteren
het verwisselen van 3 of meer blokjes (bijvoorbeeld de 5-cycle roteert vijf blokjes bijvoorbeeld: 1-2, 2-3, 3-4, 4-5, 5-1)
OLL
Orient Last Layer (oriënteren van de laatste laag)
PLL
Permute Last Layer (permuteren van de laatste laag)
PB
Personal Best (persoonlijke recordtijd voor het oplossen van de kubus)
WR
World Record (officieel wereldrecord, momenteel 5,55 seconden door de Nederlandse Mats Valk).
UWR
Unofficial World Record (onofficieel wereldrecord, momenteel 7,12 seconden).[1]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties