Spinnenbeet

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Spinnenbeet
Atrax robustus
Atrax robustus
Coderingen
ICD-10 T63.3
ICD-9 989.5
DiseasesDB 12299
Portaal  Portaalicoon   Geneeskunde

Een spinnenbeet is een beet van een spin. Van de ca 50.000 beschreven spinnensoorten zijn er slechts een handvol waarvan de beet echt gevaarlijk kan zijn voor de mens. Geen van deze soorten komt in Nederland of België voor. Wel komt in België en Nederland de waterspin voor. Daarvan is de beet zeer onaangenaam, vergelijkbaar met een wespensteek. Ook de roodwitte celspin kan pijnlijk bijten.[1]

Over de hele wereld zijn enige tientallen soorten spinnen die gemeen kunnen bijten en slechts een handvol die wel eens gevaarlijk kunnen zijn. Dit zijn overigens meestal niet de grootste soorten—van de echte grote vogelspinnen is er geen één echt gevaarlijk. Een van de beruchtste spinnen, de zwarte weduwe (Latrodectus mactans) is maar zo groot als een kruisspin. Deze soort is overigens in België wel eens aangetroffen maar het klimaat in West-Europa is te koud om de winter door te komen. Een fatale afloop is bij een beet uiterst zeldzaam: van de in dit opzicht beruchtste spinnen zoals de Amerikaanse Vioolspin (Loxosceles reclusa) en de Australische tunnelspin (Atrax robustus) zijn in totaal de afgelopen honderd jaar in de wetenschappelijke wereldliteratuur slechts enige tientallen beten met dodelijke afloop beschreven. Telt men alleen beten waarbij de veroorzaker zeker kon worden geïdentificeerd, dan wordt het nog minder. In landen waar gevaarlijke spinnen voorkomen zijn tegenwoordig antisera verkrijgbaar die een fatale afloop vrijwel altijd kunnen voorkomen. Van de genoemde soorten zijn wel sterfgevallen beschreven, hoewel die bij de meeste soorten wereldwijd en over de gehele vorige eeuw in totaal onder of rond de tien bleven.

In Brazilië komen een vijftal soorten van het geslacht Phoneutria voor die berucht zijn omdat ze erg giftig zouden zijn en daarnaast ook nogal agressief. Deze soort komt wel eens mee met een lading bananen en wordt daarom wel bananenspin genoemd. Een andere naam is Braziliaanse zwerfspin. Deze spin staat bekend als de giftigste spin ter wereld. Toch heeft een beet niet vaak serieuze gevolgen, waarschijnlijk omdat ze geen of maar weinig gif gebruiken als ze mensen bijten.[2]

Vaak worden pijnlijke prikken of steken van een niet gezien insect of spinachtige door artsen of ander medisch personeel aan spinnen toegeschreven, echter zonder dat hiervoor een duidelijke reden bestaat of zelfs zonder dat dit aannemelijk is. In Florida zijn bijvoorbeeld 124 gevallen van beten van de vioolspin in zes jaar gemeld, terwijl de spin zelf in een eeuw tijd door spinnendeskundigen maar 11x in Florida is gevonden en er dus nauwelijks voorkomt.[3] In gebieden waar de spin wel in grote aantallen voorkomt, zijn beten eveneens zeldzaam. In een bewoond huis uit de 19e eeuw in Kansas werden in een onderzoek gedurende zes maanden meer dan 2000 (!) vioolspinnen gevangen, waarvan er minstens 400 groot genoeg waren om te bijten, en was desondanks niemand gebeten.[4]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Roodwitte celspin op website van Natuurpunt
  2. (en) A clinico-epidemiological study of bites by spiders of the genus Phoneutria, Instituto de Medicina Tropical de São Paulo
  3. Vetter R.S., Edwards G.B., James L.F., (2004). Reports of envenomation by brown recluse spiders (Araneae: Sicariidae) outnumber verifications of Loxosceles spiders in Florida. J Med Entomol. 41(4):593-7
  4. Vetter R.S., Barger D.K., (2002). An infestation of 2,055 brown recluse spiders (Araneae: Sicariidae) and no envenomations in a Kansas home: implications for bite diagnoses in nonendemic areas. J Med Entomol. 39(6):948-51.