Spoorlijn 48

spoorlijn 48 / DB 2563 / DB 2572 Aachen/Stolberg - Sankt-Vith
Totale lengte	91,4 km
Spoorwijdte	normaalspoor 1435 mm
Aangelegd door	Preußische Staatseisenbahnen
Geopend Aachen - Monschau: 30 juni 1885 Monschau - Waimes: 1 december 1885 Waimes - Sankt-Vith: 20 november 1887.
Gesloten Raeren - Sourbrodt: 1989 Sourbrodt – Waimes: 2007 Waimes – Sankt-Vith 1982
Huidige status Aachen-Rote Erde - Walheim:opgebroken Raeren - Sourbrodt: buiten gebruik Sourbrodt - Sankt-Vith: opgebroken
Geëlektrificeerd	nee
Aantal sporen	verdubbeld 1908 enkelspoor 1934
Verklaring van de tekens DB 2600 van Köln Hbf DB 2571 van Hochneukirch Stolberg Gbf 0,0 Stolberg Hbf DB 2570 naar Herzogenrath DB 2600 naar Aachen Süd 1,1 Stolberg Schneidmühle 2,5 Stolberg Mühlener 3,2 Stolberg Rathaus 3,7 Stolberg Altstadt 3,8 Stolberg Hammer 8,9 Breinig DB 2600 van Aachen Süd 0,0 Aachen-Rothe Erde DB 2600 naar Köln Hbf DB 2560 naar Aachen Nord industrielijn Philips 44E40 5,2 Brand 9,3 Kornelimünster 11,7 12,2 Hann 13,2 Walheim 14,6 Schmithof 19,0 0,0 staatsgrens Duitsland - België 0,7 Raeren lijn 49 naar Welkenraedt Y Periol, verbindingsboog van Y Rott opgebroken 11,7 Roetgen 18,2 Roetgen-Süd 20,6 Lammersdorf 24,2 Konzen 28,8 Monschau Viadukt Reichenstein 35,8 Kalterherberg 42,8 Sourbrodt Robertville Viadukt Weywertz 48,1 Nidrum lijn 45A van Jünkerath 50,1 Weywertz 52,8 Faymonville 55,3 Waimes lijn 45 naar Trois-Ponts 58,2 Ondenval 62,0 Montenau lijn 47A van Vielsalm opgebroken 65,5 Born 72,4 Sankt-Vith lijn 47 naar Troisvierges opgebroken lijn 163 naar Libramont opgebroken

Spoorlijn 48 was een Belgische spoorlijn die Aken en Stolberg verbond met Sankt Vith. Vanaf Stolberg was de lijn 91,4 km lang. Samen met spoorlijn 47 vormde spoorlijn 48 de Vennbahn. Het Duitse deel tussen Aachen-Rothe Erde en Hahn staat als spoorlijn 2563 onder beheer van DB Netze, het gedeelte tussen Stolberg en de grens als spoorlijn 2572.

Geschiedenis

De lijn werd door de Pruisische staat gebouwd om snel en gemakkelijk steenkool en ijzererts te vervoeren. Ook zou ze de economie van verschillende plattelandsgebieden laten opleven en de inwoners ervan werk verschaffen in de industriële centra, die door de komst van de lijn makkelijker toegankelijk zouden worden. De inwijding vond plaats op 4 november 1889, in de daaropvolgende jaren werd de baan bijna volledig naar twee sporen uitgebreid. Om dit mogelijk te maken moesten verschillende hoogteverschillen (tot 1,7 %) worden weggewerkt en het spoor op sommige plaatsen worden versmald omdat de beschikbare ruimte naar enkelspoornormen was berekend.

In de Eerste Wereldoorlog kreeg het vanwege zijn ligging aan het westelijk front een nieuwe functie; vanaf 2 augustus 1914 werden, als onderdeel van het Schlieffenplan, via de lijn soldaten naar de fortengordel rondom Luik gestuurd. Vanaf lijn 48 werden ook verschillende aansluitingen naar andere lijnen gebouwd (lijn 47A en lijn 163) zodat de spoorweg spoedig een strategische Noord-Zuidverbinding langsheen het westelijke front vormde.

Na de oorlog werden in kader van het Verdrag van Versailles de Pruisische kantons Eupen en Malmedy bij België gevoegd. Dit had tot gevolg dat de spoorlijn de nieuwe grens verschillende keren doorkruiste en er dus iedere keer grenscontroles nodig waren. Om dit probleem te verhelpen, werd beslist om de bedding van de spoorlijn, de stations en de technische installaties in zijn geheel aan België toe te wijzen. Door deze overdracht werden vier stukken Duits gebied opeens afgesneden van het moederland, het zijn tot op heden exclaves.

Halte Robertville in 2006

Het belang van het goederenvervoer verminderde sterk na WO I. Lotharingen was een deel van Frankrijk geworden, het handelsverkeer met België was beperkt en Luxemburg, inmiddels uit de douane-unie met Duitsland gestapt, ging zich meer op Frankrijk richten. De nieuwe douanetarieven die deze drie landen aan de Duitse handelsgoederen oplegden, droegen eveneens tot deze achteruitgang bij.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog was de lijn een belangrijk doel van het Ardennenoffensief, het merendeel van de bruggen en tunnels werd vernield. Omdat een gedeelte van lijn 47 niet meer hersteld werd kon lijn 48 ook niet meer voor zijn oorspronkelijke doel gebruikt worden. Beetje bij beetje hield de industrie op om de spoorweg aan te wenden. Later zou het Belgisch leger de spoorweg nog gebruiken om zwaar materiaal naar het kamp van Elsenborn te transporteren.

De lijn geraakte meer en meer in verval, na het totaal stopzetten van alle activiteiten werd nadien nog een poging gedaan de lijn te exploiteren voor toeristische doeleinden. Na twaalf jaar kwam hier ook een einde aan.

Huidig gebruik

De Vennbahnradweg

Op de sectie tussen Aken en Kornelimünster hebben de ongebruikte sporen sinds 2005 plaatsgemaakt voor de zogenaamde Vennbahnradweg, een fietspad dat het tracé van de oorspronkelijke sporen volgt.

Tussen de stations van Kalterherberg en Sourbrodt werden in 2004 door een Belgische ondernemer spoorfietsen ingelegd. Dat zijn een soort draisines die voortbewegen zoals een fiets. Het baanvak Sourbrodt - Waimes is begin 2008 opgebroken. Op de bedding zal een RaVeL-fietspad worden aangelegd.

Externe links

• Geschiedenis en toekomstperspectieven m.b.t. de Vennbahn
• Railbike
• Oude-Spoorlijnen.be: Fotoverslag "Het einde van dé Vennbahn"

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:

• http://users.pandora.be/brail/lijn/lijn48.htm
• http://users.pandora.be/pk/lijnen.htm#48
• http://www.gessen.de/str/stolraer.html
• http://www.gessen.de/str/rothewal.html
• http://home.arcor.de/nrwbahnarchiv/strecken/2563.htm

Mediabestanden

Zie de categorie Vennbahn van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.