Spoorlijn Brig - Zermatt

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Brig-Visp-Zermatt (BVZ)
Brig - Zermatt
Logo Visp-Zermatt-Bahn.svg
Totale lengte 43,985 km
Spoorwijdte (meterspoor) 1000 mm
Aangelegd door Compagnie du Chemin de Fer de Viège à Zermatt SA (VZ).
Geopend 1890 / 1891
Huidige status in gebruik
Type tandstaaf Abt
Geëlektrificeerd ja
Aantal sporen 1
Treindienst door Matterhorn Gotthard Bahn (MGB)
Traject
BHFBSicon .svgBSicon .svg 0.0 Zermatt GGB station 1605.2 m
exSTRtKBHFaBSicon .svg
44.0
0.0
Zermatt MGB stationsgalerij 1605.2 m
exSTRTUNNELeBSicon .svg
BVZ
MGB
kilometrage door MGB omgedraaid
exSTRlfeABZlgBSicon .svg Aansluit spoor naar GGB
BSicon .svgTUNNEL2BSicon .svg Schafgrabengalerie 260 m
BSicon .svgTUNNEL2BSicon .svg Spissfluhtunnel 36 m
BSicon .svgTUNNEL2BSicon .svg Lugelwang-Galerie 322 m
BSicon .svgTUNNEL2BSicon .svg Schusslaui-Galerie 235 m
BSicon .svgTUNNEL2BSicon .svg Galerie Schilten / Kalter Boden 729 m
BSicon .svgDSTBSicon .svg
41.1
2.9
Kreuzungsstelle Kalter Boden
BSicon .svgKMWBSicon .svg begin tandstaaf
BSicon .svgTUNNEL1BSicon .svg Täschwanggalerie 637 m
BSicon .svgKMWBSicon .svg eind tandstaaf
BSicon .svgWBRÜCKEBSicon .svg Täschsandbrücke 35 m
BSicon .svgvSTRaBSicon .svg
BSicon .svgvSTRBSicon .svg Täsch: kopspoor pendeltrein van Zermatt
BSicon .svgvKBHFe-BHFBSicon .svg
38.4
5.6
Täsch 1437.6 m
BSicon .svgvBS2+l{{{3}}}
BSicon .svgHSTBSicon .svg
34.6
9.9
Randa 1405.9 m
BSicon .svgKMWBSicon .svg begin tandstaaf
BS2+leBS2+r traject omgelegd
STRexSTR na aardverschuiving
BS2leBS2r
BSicon .svgKMWBSicon .svg eind tandstaaf
BSicon .svgHSTBSicon .svg
30.6
13.4
Herbriggen 1253.9 m
BSicon .svgDSTBSicon .svg
29.4
14.7
Kreuzungsstelle Mattsand
BSicon .svgWBRÜCKEBSicon .svg Mattwaldbrücke 31 m
BSicon .svgTUNNEL1BSicon .svg Blattbachtunnel 131 m
BSicon .svgKMWBSicon .svg begin tandstaaf
BSicon .svgKMWBSicon .svg eind tandstaaf
BSicon .svgBHFBSicon .svg
25.0
19.0
St. Niklaus 1126.7 m
BSicon .svgTUNNEL2BSicon .svg Jungbach II tunnel 55 m
BSicon .svgWBRÜCKEBSicon .svg Sellibrücke 75 m
BSicon .svgTUNNEL2BSicon .svg Jungbach I tunnel 60 m
BSicon .svgKMWBSicon .svg begin tandstaaf
BSicon .svgDSTBSicon .svg
22.0
22.0
Kreuzungsstelle Kipferwald
BSicon .svgKMWBSicon .svg eind tandstaaf
BSicon .svgWBRÜCKEBSicon .svg Kipfenbrücke 146 m
BSicon .svgTUNNEL1BSicon .svg Tschongbachgalerie 115 m
BSicon .svgHSTBSicon .svg
19.8
24.2
Kalpetran 896.7 m
BSicon .svgBRÜCKE1BSicon .svg Faulkinnbrücke II 27 m
BSicon .svgBRÜCKE1BSicon .svg Faulkinnbrücke I 25 m
BSicon .svgTUNNEL2BSicon .svg Faulkinntunnel 20 m
BSicon .svgTUNNEL2BSicon .svg Tunnel Unter Mühlebach 90 m
BSicon .svgBRÜCKEBSicon .svg Mühlebachviadukt 67 m
BSicon .svgTUNNEL2BSicon .svg Mühlebachtunnel 31 m
BSicon .svgTUNNEL2BSicon .svg Merlenbirkentunnel 28 m
BSicon .svgKMWBSicon .svg begin tandstaaf
BSicon .svgTUNNEL2BSicon .svg Lochgrabentunnel 45 m
BSicon .svgTUNNEL2BSicon .svg Nassbäumentunnel 58 m
BSicon .svgBHFBSicon .svg
16.3
27.7
Stalden-Saas 799.4 m
BSicon .svgKMWBSicon .svg eind tandstaaf
BSicon .svgWBRÜCKEBSicon .svg Ackersandbrücke 47 m
BSicon .svgDSTBSicon .svg
15.1
28.9
Kreuzungsstelle Ackersand 697.7 m
BSicon .svgSBRÜCKEBSicon .svg Ritibrücke
BSicon .svgSBRÜCKEBSicon .svg Neue Brücke
BSicon .svgDSTBSicon .svg
7.9
34.3
Vispersand
BSicon .svgSBRÜCKEBSicon .svg E62
STRrgSTRrf{{{3}}}
eABZrfBSicon .svgBSicon .svg voormalig Depot Visp
STRSTRrgBSicon .svg Simplonlinie / Lötschberglinie
BHFBHFBSicon .svg
8.9
35.0
Visp 650 m
HSTSTRBSicon .svg
6.2
35.5
Eyholz
DSTSTRBSicon .svg
3.9
40.4
Kreuzungsstelle Gamsensand
eHSTSTRBSicon .svg Gamsen
vBS2lSTRBSicon .svg
vDST-STRSTRBSicon .svg depot en werkplaats Glisergrund
vSTReSTRBSicon .svg
1.5
42.5
WBRÜCKEWBRÜCKEBSicon .svg Saltinabrücke 19 m
STRSTRSTRrg < traject BLS naar Spiez en Bern
STRSTRWBRÜCKE brug over de Rotten
STRABZrgSTRrf
eABZrgeKRZoBSicon .svg tot 8.12.2007: FO/MGB via Naters naar Andermatt
eABZlgABZlfSTRlg voormalig Depot Brig (FO)
BHFBHFSTR
0.0
44.0
Brig
STRSTRKDSTe autolaad plaats richting Kandersteg
STRSTRKDSTa autolaad plaats richting
Iselle di Trasquere
STRABZrgSTRrf
STRlfKRZoBSicon .svg per 9.12.2007: MGB naar Andermatt
BSicon .svgSTRBSicon .svg
BSicon .svgSTRrfBSicon .svg Simplonlinie via Simplontunnel naar Domodossola

De spoorlijn Brig - Zermatt is een Zwitserse spoorlijn van de voormalige spoorwegonderneming Brig-Visp-Zermatt-Bahn (afgekort BVZ). De Brig-Visp-Zermatt-Bahn is de naam van de firma welke op 10 oktober 1888 werd opgericht onder de naam Compagnie du Chemin de Fer de Viège à Zermatt SA (VZ).

Geschiedenis[bewerken]

Affiche uit 1898.

Op 21 september 1886 verleende de Bundesrat een eerste concessie aan de Bankhaus Masson, Chavannes & Co. te Lausanne alsmede de Basler Handelsbank. De oorspronkelijke aanvraag voorzag in een smalspoorlijn van Visp naar Zermatt met een spoorwijdte van 750 mm met gemengd traject voor zowel adhesie als tandstaaf. Op aanwijzing van de Bundesrat is de spoorwijdte gewijzigd in 1.000 mm (meterspoor).

In 1888 werd begonnen met de bouw van de route tussen Visp en Zermatt. Deze werd geopend in 1891 als VZ Visp-Zermatt-Bahn. De treindiensten werden in het begin alleen tijdens de zomermaanden uitgevoerd.

De start van de bouw was op 27 november 1888 te Visp. Op 3 juli 1890 werd het treinverkeer op het eerste deel van het traject tussen Visp en Stalden begonnen. Reeds op 26 augustus 1890 bereikte de eerste trein St. Niklaus, maar door een ongewoon strenge winter duurde de bouw nog vele maanden. Eerst op 18 juli 1891 kon het gehele traject tot Zermatt in bedrijf worden genomen.

In 1930 werd de lijn doorgetrokken naar Brig en het bedrijf veranderde haar naam in Brig-Visp-Zermatt-Bahn (BVZ). In Station Brig bestaat sinds 1930 aansluiting op de Furka-Oberalp-Bahn (FO). Hierdoor werd het mogelijk de Glacier Express tussen Zermatt en St. Moritz te laten rijden. De verkeersweg naar Zermatt werd in 1931 gesloten en vervangen door het gebruikmaken van de treindiensten op het traject Täsch – Zermatt. Sinds 1932 wordt de spoorlijn het gehele jaar bediend.

Fusie[bewerken]

Op 1 januari 2003 fuseerde de BVZ met de Furka-Oberalp-Bahn (FO) en vormde de Matterhorn Gotthard Bahn (MGB).

Tandradsysteem[bewerken]

De BVZ maakt gebruik van het tandradsysteem Abt. Abt is een systeem voor tandradspoorwegen, ontwikkeld door de Zwitserse ingenieur Roman Abt (1850-1933).

Elektrische tractie[bewerken]

In een studie opdracht van 1919 werd het gebruik van gelijkstroom met een spanning van 1500 tot 3000 V aanbevolen. Om kosten te besparen zou men onderdelen van stoomlocomotieven bij de bouw van elektrische locomotieven moeten hergebruiken.

Eerst in 1927 kwamen er nieuwe plannen voor het omzetten naar een elektrische bedrijfsvoering. Nu werd gedacht aan een hogere wisselstroomspanning met een frequentie van 16 2/3 Hz. Dit bood het voordeel dat men alleen een aansluitpunt bij Visp hoefde te installeren. Overwogen werd om het stroomsysteem van de SBB met 15.000 volt onveranderd door te voeren. Doch dit idee werd snel verlaten. Door de toepassing van een lagere spanning kon men de locomotieven voorzien van luchtgekoelde transformatoren in plaats van de bij 15.000 volt noodzakelijke zwaardere olie gekoelde transformatoren. Hierdoor zou het gewicht van een locomotief behoorlijk hoger zijn dan tot dus verre gebruikelijk was. Te meer om dat de Rhätische Bahn op de Engadiner spoorlijn een elektrische bedrijfsvoering met 11.000 volt wisselstroom met succes had doorgevoerd, was dit een groot voordeel van een lagere spanning.

Besloten werd om een stroomsysteem te kiezen waarbij rekening werd gehouden met de toekomstige elektrificatie bij de Furka-Oberalp-Bahn (FO), zodat dan zonder problemen een doorgaand spoorbedrijf mogelijk bleef. Hierdoor werd besloten op de Visp-Zermatt-Bahn een spanning van 11.000 volt 16 2/3 Hz te gebruiken. Vanaf 1929 werd er planmatig op het gehele traject elektrisch gereden.

Literatuur[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties