Spoorlijn Doetinchem - Hengelo GOLS

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Spoorlijn Doetinchem - Hengelo
Spoorlijn Doetinchem - Hengelo GOLS op de kaart
Totale lengte 54,6 km
Spoorwijdte normaalspoor 1435 mm
Aangelegd door GOLS
Geopend
Doetinchem - Ruurlo: 15 juli 1885
Ruurlo - Hengelo: 15 oktober 1884
Opheffing treindienst
Doetinchem - Ruurlo: 22 mei 1937
Ruurlo - Hengelo: 3 oktober 1937
Gesloten
Doetinchem - Zelhem: 1940-1945
Zelhem - Ruurlo: 22 mei 1937
Ruurlo - Borculo: 3 oktober 1937
Borculo - Neede: 28 mei 1972
Neede - Haaksbergen: 3 oktober 1937
Boekelo - km 33.20: 1940-1945
km 34.08 - Hengelo GOLS - Hengelo SS: 1936
Heropend Doetinchem - Zelhem: 1948
Gesloten Doetinchem - Zelhem: 28 mei 1972
Huidige status
Doetinchem - Haaksbergen: opgebroken
Haaksbergen - Boekelo: in gebruik (MBS)
Boekelo - km 33.20: opgebroken
km 33.20 - km 34.08: in gebruik
km 34.08 - Hengelo GOLS: opgebroken
Geëlektrificeerd nee
STR lijn van Zevenaar
BHF 18,6 Doetinchem
xABZrf lijn naar Winterswijk
exHST 16,6 Slangenburg-IJzevoorde
exBHF 12,2 Zelhem
exHST 7,7 Wolfersveen
xABZrg lijn van Zutphen
BHF 0,0 Ruurlo
xABZrf lijn naar Gelsenkirchen-Bismarck
BSicon .svgexSTRuexSTRrg tramlijn van Deventer opgebroken
BSicon .svgexWBRÜCKE1uexWBRÜCKE1 Berkel
uexSTRrgexmKRZuexSTRrf
uexKHSTeexBHFBSicon .svg 7,4 Borculo
exWBRÜCKE1 Berkel
exHST 11,3 Haarlo
exABZrg lijn van Hellendoorn opgebroken
exBHF 13,9 Neede
exABZrf lijn naar Winterswijk opgebroken
exWBRÜCKE1 Buurserbeek
exHST 16,8 Rietmolen
exGRENZE grens Gelderland - Overijssel
KBHFxa 22,7 Haaksbergen
KBSTlABZlgBSicon .svg 25,8 aansluiting Stepelo sinds 2001
WBRÜCKE1 26,4 Hagmolenbeek
BSicon .svgeABZlfexKBSTr 27,1 aansluiting KNZ
HST 27,8 Zoutindustrie
WBRÜCKE1 28,8 Boekelerbeek
KBHFxe 29,5 Boekelo
exABZrf lijn naar Oldenzaal EO opgebroken
exHST Twekkelo
xENDEa 33,2
BSicon .svgABZlfKDSTr Raccordement Akzo Nobel
BSicon .svgWBRÜCKE1BSicon .svg Twentekanaal
dSTRlgdSTRBSicon .svg lijn van Glanerbeek
dSTRdENDEaSTRBSicon .svg
dSTRdABZlfxABZrfBSicon .svg 34,1
edHSTdSTRexSTRBSicon .svg De Waarbeek
vÜSTlexHSTBSicon .svg 35,0 Hengelosche Bad- en Zweminrichting
dABZlgdBSTexSTRBSicon .svg lijn van Salzbergen
vÜSTexBHFBSicon .svg 36,0 Hengelo GOLS
vBHFexSTRBSicon .svg Hengelo
BSicon vSTR-eABZg+l.svg
vSTR-eABZg+l + vÜSTr
BSicon exSTRrf.svg
exSTRrf +
BSicon .svg
+
vSTR-xENDEeBSicon .svgBSicon .svg
xvÜSTlBSicon .svgBSicon .svg
vSTRBSicon .svgBSicon .svg lijn naar Zutphen
vSTR-BSicon .svgBSicon .svg lijn naar Almelo

De spoorlijn van Doetinchem naar Hengelo van de Geldersch-Overijsselsche Lokaalspoorweg-Maatschappij (GOLS) is in twee fasen geopend. Op 15 oktober 1884 werd het traject Ruurlo - Hengelo opengesteld. En op 15 juli 1885 is het traject van Ruurlo naar Doetinchem geopend. In Ruurlo sloot de lijn aan op de lijn van Winterswijk naar Zutphen. In de beginopzet van de GOLS was er een hoofdlijn Winterswijk - Neede - Boekelo - Hengelo/Enschede, met een zijlijn Doetinchem - Ruurlo - Neede. Later reden de doorgaande personentreinen meestal vanaf Doetinchem via Boekelo naar Enschede en Oldenzaal. Voor Hengelo diende dan in Boekelo overgestapt te worden.

In 1935 werd de lijn nog tijdelijk omgelegd ter hoogte van het sluizencomplex. Daar werd een nieuwe spoorbrug aangelegd naast de sluis Hengelo. De spoorlijn bleef tot 4 oktober 1936 in gebruik voor personenvervoer en tot 1942 voor goederenvervoer. In dit jaar werd de lijn van Boekelo tot aan kilometer 33.200 opgebroken op last van de Duitsers. De lijn van Hengelo-GOLS naar kilometer 33.200 was nu in gebruik als raccordement voor de AKZO.

In 1936 werd de lijn van het station naar de aansluiting van de SS waar in 1884 veel om te doen was opgeheven en gesloopt. Vanaf de Kuiperdijk in Hengelo werd een nieuwe aansluiting gemaakt naar de GOLS toe. Ook werd de lijn van Hengelo-GOLS naar km 34.08 gesloten en opgebroken in dat zelfde jaar en werd hier een nieuwe verbinding gemaakt langs de Kuipersdijk.

Op 22 mei 1937 volgde de sluiting van het traject Ruurlo - Doetinchem. En op 3 oktober 1937 werd het personenverkeer op het overige deel van de lijn gestaakt. De spoorlijn Winterswijk - Zevenaar werd daarmee het laatste restant van het uitgebreide net van lokaalspoorwegen van de GOLS en andere maatschappijen in Twente en Achterhoek. Kort daarna zijn de trajecten Zelhem - Ruurlo, Ruurlo - Borculo en Neede - Haaksbergen opgebroken. In de Tweede Wereldoorlog werd ook het deel tussen Doetinchem en Zelhem opgebroken. Dit werd later echter opnieuw aangelegd zodat hier in 1948 weer goederenverkeer kon gaan rijden.

Tot 28 mei 1972 vond op de overgebleven delen nog goederenvervoer plaats. Station Zelhem werd vanaf Doetinchem bereikt, Borculo werd vanuit Winterswijk via Neede bereikt en Haaksbergen vanuit Enschede. In 1975 zijn de trajecten Doetinchem-Zelhem en Borculo-Neede opgebroken. Op het oude tracé tussen Doetinchem en Zelhem is nu een fietspad aangelegd.

Het enig overgebleven deel van de voormalige spoorlijn is thans in gebruik bij het Museum Buurtspoorweg te Haaksbergen. Men beschikt hier over een spoor van Haaksbergen naar Boekelo. Tot de aanleg van de Rijksweg 35 liep het museumspoor tot Enschede, waar het verbinding had met het station Enschede. Thans is het museumspoor niet verbonden met andere spoorwegen en moeten vrachtauto's worden gebruikt om het materieel van het museum aan te voeren.

De eerste plannen voor het herstel van de verbinding Boekelo-Hengelo (AKZO) voor het museum is vanwege de te hoge kosten en een volgens velen onlogische route van de baan. Er worden nu nieuwe plannen gemaakt voor een herstel via het oude tracé in combinatie met een derde spoor Hengelo-Drienerlo voor het museumbedrijf en de mogelijke aanleg van de N18. Deze plannen staan echter haaks op de belangen van grondeigenaren, pachters en bewoners in het voorgenomen uitbreidingstracé.

[bewerken] Zie ook

Persoonlijke instellingen
Naamruimten

Varianten
Handelingen
Navigatie
Informatie
Hulpmiddelen
Afdrukken/exporteren