Spoorlijn Lelystad - Zwolle
| Hanzelijn Lelystad - Zwolle |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Totale lengte | 50 km | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Spoorwijdte | normaalspoor 1435 mm | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Aangelegd door | ProRail | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Begin aanleg | 30 januari 2007 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Geopend | 9 december 2012 (gepland) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Huidige status | in aanleg | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Geëlektrificeerd | Gereed | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Aantal sporen | 2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Baanvaksnelheid (in km/h) |
200 (bij Kampen 160, bij Lelystad 180) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Beveiliging of treinbeïnvloeding | ATB, ETCS (level 2)[1] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Treindienst door | NS | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Lelystad - Zwolle | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
De Hanzelijn is een spoorverbinding in aanleg tussen Lelystad en Zwolle. De naam is ontleend aan het Hanzeverbond, een middeleeuws verbond van handelssteden waarvan Zwolle en Kampen deel uitmaakten. De aanleg is op 30 januari 2007 officieel begonnen en volgens de planning zal de lijn 9 december 2012, met ingang van de dienstregeling voor 2013, in gebruik worden genomen. De officiële opening zal plaatsvinden op 12 december 2012. Doelen van de Hanzelijn zijn onder meer een verkorting van de reistijd tussen Amsterdam en Zwolle, een betere ontsluiting van Flevoland en ontlasting van spoorwegknooppunten als Utrecht en Amersfoort.
Inhoud |
[bewerken] Route
De Hanzelijn zal waarschijnlijk de nieuwe route worden voor de Intercity's vanuit Leeuwarden en Groningen richting Amsterdam Centraal / Schiphol en door naar Den Haag Centraal. Daarnaast zal waarschijnlijk de stoptrein/intercity Hoofddorp – Schiphol – (Amsterdam) – Almere – Lelystad verlengd worden tot Zwolle. Nadat eind 2007 besloten is om de Zuiderzeelijn niet aan te leggen, zal de Hanzelijn de taak van de Zuiderzeelijn min of meer overnemen en zullen de bestaande spoorlijnen Zwolle – Groningen / Leeuwarden mogelijk opgewaardeerd worden. Na de oplevering van de Hanzelijn zou de reistijd tussen Groningen en Amsterdam/Schiphol zijn verkort met twintig minuten.[2] Inmiddels is duidelijk dat bij openstelling in 2013 de rijtijdwinst beperkt blijft tot 5 minuten.[3] Ook zullen over de Hanzelijn intercity's rijden via Schiphol naar station Leiden en als eindbestemming Den Haag Centraal; dit moet ervoor zorgen dat reizigers ten noorden van Zwolle hierlangs gaan naar Den Haag om de druk op de verkeersknelpunten Utrecht en Amersfoort, waar nu overgestapt moet worden, te verlichten. Ten gevolge van het schrappen van de noordtak van de Betuweroute, zal de Hanzelijn ook gebruikt gaan worden als vervangende goederencorridor.
De spoorlijn heeft een ontwerpsnelheid van 200 km/h.[4] Bij Kampen zal de maximumsnelheid 160 km/h zijn, vanwege de beperkte Nederlandse verkantingsnormen in bogen.[5] De boog ten noorden van Lelystad wordt geschikt voor een maximumsnelheid van 180 km/h. Niet bekend is of de baanvaksnelheid direct bij openstelling van de lijn zo hoog zal liggen; de huidige Nederlandse 1.500 V bovenleidingssystemen zijn niet geschikt voor snelheden boven 160 km/h. De bovenleiding zal wel voorbereid worden voor de in de toekomst in te voeren bovenleidingsspanning van 25 kV.[6][7]
[bewerken] Geschiedenis
Op 29 juni 2004 heeft de Tweede Kamer een motie aangenomen voor de bouw van een tunnel onder de IJssel in plaats van een brug. Minister Peijs heeft de motie echter naast zich neergelegd, omdat financiële middelen ontbreken en de aanleg van de lijn met een tunnel twee jaar langer zou duren; er zal nu toch een nieuwe brug komen. Het ontwerp van de spoorbrug Zwolle[8] - van architectenbureau Quist Wintermans Architekten - werd op 20 september 2007 bekend gemaakt.
De Raad van State heeft op 29 december 2004 alle ingediende bezwaren ongegrond verklaard. Op 8 juli 2005 tekende Minister Peijs de opdracht voor aanleg van de Hanzelijn. Op 17 januari 2006 sloot ProRail een overeenkomst voor de bouw van de Drontermeertunnel.
Op 30 januari 2007 ging de eerste spade de grond en werd dus begonnen met de aanleg van het tracé. In 2008 is begonnen met het bouwrijp maken, ook is er begonnen met de grondwerkzaamheden, de bouw van viaducten tussen Lelystad en Zwolle, de bouw van de tunnel onder het Drontermeer, alsook de ruwbouw van de stations Dronten en Kampen. Al deze projecten waren eind 2009 af. Met de nieuwe spoorbrug over de IJssel is halverwege 2008 begonnen, en deze moest in het najaar van 2010 af zijn. De uitbreiding van de stationsoverkapping te Station Lelystad Centrum duurde van begin 2009 tot halverwege 2011. Ook werd er ongeveer gelijktijdig aan het ombouwen van het spoor bij Lelystad gewerkt. Tussen 2010 en het najaar van 2011 werd er gewerkt aan het afbouwen van de stations Dronten en Kampen, de ombouw van het bestaand spoor ten zuiden van de IJssel, om de aansluiting bij Hattem mogelijk te maken, en de aanleg van het nieuwe spoor tussen Lelystad en Zwolle.[9]
[bewerken] Ingebruikname
Sinds 14 juni 2011 rijden de treinen over de nieuwe IJsselbrug.[10]
Gedurende 2012 zullen integratietesten en proefritten plaatsvinden, waarna volgens de planning treinen kunnen rijden vanaf 9 december 2012, met het ingaan van de dienstregeling voor 2013.[11]
Een suggestie om een deel van het traject al eerder in gebruik te nemen is door de minister afgewezen.[12]
NS is in overleg met het ministerie van Infrastructuur en Milieu over de toewijzing van de Hanzelijn aan het hoofdrailnet.[13]
[bewerken] Stations en andere bouwwerken
[bewerken] Stations
Ten zuiden van Swifterbant wordt ruimte gereserveerd voor de aanleg van wachtsporen voor goederentreinen. Belangrijkste kunstwerken in de lijn worden de Drontermeertunnel, de verbinding onder het Drontermeer tussen Flevoland en Overijssel, en de nieuwe IJsselbrug bij Zwolle.
Aan de spoorlijn zullen vooralsnog twee nieuwe stations worden gebouwd: Dronten en Kampen. Over een transferiumstation Lelystad Noord, ter hoogte van de kruising met de A6, is door de gemeenteraad van Noordoostpolder gesproken, maar dit bleek geen haalbare kaart. Het in 1988 geopende station Lelystad Centrum wordt uitgebreid van twee naar vier sporen. Bij de bouw van dit station is hier al rekening mee gehouden.
[bewerken] Drontermeertunnel
De Drontermeertunnel verbindt het Flevolandse deel van de Hanzelijn met het deel in Overijssel. De 790 meter lange tunnel is aangelegd onder het Drontermeer, dat als natuurgebied behouden moest blijven.
De Drontermeertunnel heeft verschillende voorzieningen om de veiligheid van reizigers en omgeving te garanderen. De tunnel krijgt een blusinstallatie en allerlei communicatiemiddelen die voldoen aan Europese regelgeving. Een veiligheidseis bij nieuwe tunnels is dat de banen gescheiden zijn. Bij een eventuele ontsporing kan een trein van het ene spoor niet op een trein van het andere spoor botsen. De andere tunnelbuis kan dan ook als vluchtroute worden gebruikt.[14]
[bewerken] IJsselbrug
De oude spoorbrug over de IJssel bij Zwolle was niet op Rijnvaarthoogte en bevatte een hefbaar deel dat twee keer per uur openging. De brug zou hiermee een grote beperking opleggen aan de dienstregeling. Er werd voor gekozen om enkele tientallen meters stroomopwaarts van de oude brug een nieuwe, vaste brug te bouwen op Rijnvaarthoogte. Begin mei 2010 werd het middenstuk van de brug op zijn plaats gezet.[15] In het voorjaar van 2011 werd deze brug in gebruik genomen en werd de oude brug afgebroken.
[bewerken] Dienstregeling
Volgens het in oktober 2011 gepubliceerde voorlopige dienstregelingontwerp 2013 zal op de Hanzelijn een halfuursdienst gelden met zowel een Intercity- als een Sprinter-dienst, dus samen 4 reizigerstreinen per uur in beide richtingen.[16]
- De Intercity Den Haag - Schiphol - Almere - Lelystad - Zwolle zal het ene halfuur doorrijden naar Leeuwarden en het andere halfuur naar Groningen.
- De Sprinter Amsterdam Centraal - Zwolle zal stoppen op alle stations tussen Zwolle en Weesp.
Tevens wordt rekening gehouden met maximaal 34 goederentreinen per dag (niet per richting).[17]
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Externe links
- Hanzelijn op www.prorail.nl (met onder andere de webcams bij de IJsselbrug en de bouw van het station Lelystad Centrum)
- Hanzelijn op www.hanzelijn-hattem.nl
- Hanzelijn op www.nos.nl
- Aanleg van de Hanzelijn
 |
Zie de categorie Hanzelijn van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
