Spoorlijn Stuttgart - Singen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Gäubahn
DB 4860 Stuttgart - Horb
DB 4600 Horb - Tuttlingen
DB 4661 Tuttlingen - Hattingen
DB 4250 Hattingen - Singen
Spoorlijn Stuttgart - Singen op de kaart
Totale lengte 172,2 km
Spoorwijdte 1435 mm
Aangelegd door Königlich Württembergischen Staats-Eisenbahnen
Badischen Staatseisenbahnen
Geopend 1866 / 1879
Huidige status in gebruik
Geëlektrificeerd ja
Aantal sporen 2
Baanvaksnelheid 140 km/h
Beveiliging of treinbeïnvloeding Indusi
Treindienst door DB
Traject
BSicon .svgvSTRBSicon .svgBSicon .svg << Frankenbahn van Würzburg
BSicon .svgvSTRBSicon .svgvSTR < Filstalbahn van Ulm
BSicon .svgvSTRBSicon .svgvSHST-STR Stuttgart-Cannstatt
BSicon .svgvSHST-STRBSicon .svgvSTR Stuttgart-Feuerbach
BSicon .svgtvSTRagBSicon .svgvSTR Pragtunnel 680 m
BSicon .svgtvSTReBSicon .svgvWBRÜCKE Neckar brug
STRrgvABZgr+r-STRBSicon .svgvTUNNEL1 Rosensteintunnel 331 m
STRvÜSTlSHI3+lvSHI3gr-STR
STRvSTRglKRZuvKRZ+r-ABZg+r
STRKRWglKRWg+rvSTR −0,8 Hauptbahnhof
STRSTRTUNNELavSTR
STRSTRlftKRZvABZg+r-STR
KRZttSTRqtKRZtvÜST Project Stuttgart 21
STRBSicon .svgtSBHFvKBHFe 0,1 Stuttgart Hauptbahnhof
STRutABZl+lmtKRZtutBHFq Stuttgarter Straßenbahnen (SSB)
STRtKRW+ltKRWrBSicon .svg Citytunnel Stuttgart 8788 m
eBHFtLSTRBSicon .svgBSicon .svg 8,6 Stuttgart West (tot 29 september 1985)
STRtLSTRBSicon .svgBSicon .svg
STRlftKRZSTRlgBSicon .svg traject Gäubahn van Hauptbahnhof
tSTRTUNNEL1 < Hasenbergtunnel 579 m
tSHSTSTR 7,5 Universität
tKMWSTR
8,4
13,9
Kilometerwechsel
TUNNELeSTR
SHI1lSHI1r
vSHST-STR 14,1 Stuttgart-Österfeld
uABZ+lrmvKRZuuSTRq tram traject Stuttgarter Straßenbahnen (SSB)
uHSTvSBHF-BHFBSicon .svg 15,6 Stuttgart-Vaihingen
uENDEevSTR{{{3}}}
vSHST-STR 16,8 Stuttgart-Rohr
SPLe
BSicon .svgABZgl+xlSTRq traject naar Stuttgart Luchthaven
STR traject Gäubahn naar Singen
TUNNEL2 17,6 Berghautunnel (200 m)
STR 20,0 ehem. Kaufwaldtunnel (150 m) (tot 1958/59)
eHST 20,6 Mönchsbrunnen
BRÜCKE1 23,4 B 14 (42 m)
SHST 24,5 Böblingen Goldberg
ABZlg Rankbachbahn van Renningen
S+BHF 25,9 Böblingen
ABZlf traject naar Dettenhausen
ABZrf Güterverkehr zum Industriegebiet Hulb
SHST 27,8 Hulb
BRÜCKE1 28,4 B 464 (35 m)
BRÜCKE1 29,4 A 81 (84 m)
SHST 31,2 Ehningen (b Böblingen)
WBRÜCKE 29,4 Würm (92 m)
SBHF 34,8 Gärtringen
SHST 37,6 Nufringen
S+BHF 41,6 Herrenberg
ABZlf traject Ammertalbahn naar Tübingen
SHST 46,2 Gäufelden vroeger Nebringen
SBHF 50,7 Bondorf (bij Herrenberg)
SHST 54,8 Ergenzingen
SPLa
vSBHF
57,2
0,0
Eutingen im Gäu
vSTR << traject naar Freudenstadt
SBHFqvABZr+r-STRBSicon .svg 4,7 Hochdorf 511 m über NN
veBHF-STR 58,5 Eutingen (Württ) (oud station)
SPLe << traject Nagoldtalbahn van Pforzheim
TUNNEL2 63,3 Mühlener Tunnel (309 m)
ABZrg traject van Tübingen
WBRÜCKE 66,9 Neckar (148 m)
S+BHF 67,2 Horb am Neckar
KMW
69,4
80,3
BSicon .svgeDSTMBAHN 81,6 Horb Rbf, Eisenbahn-Erlebniswelt (museum)
eHST 85,6 Dettingen (Hohenzollern)
DST 87,3 Neckarhausen
eHST 90,3 Fischingen
BHF 94,4 Sulz (Neckar)
TUNNEL2 94,7 Sulzer Tunnel (297 m)
DST 99,7 Grünholz
eHST 103,4 Oberndorf-Aistaig
BHF 105,5 Oberndorf (Neckar)
eHST 108,9 Altoberndorf
DST 111,5 Epfendorf
eHST 115,3 Talhausen-Herrenzimmern
DST 116,9 Talhausen
WBRÜCKE 117,3 Neckar (53 m)
TUNNEL2 117,4 Hohenstein-Tunnel (103 m)
WBRÜCKE 118,8 Neckar (57 m)
TUNNEL2 120,0 Tierstein-Tunnel (654 m)
WBRÜCKE 120,8 Neckar (48 m)
TUNNEL2 120,8 Bernburg-Tunnel (269 m)
WBRÜCKE 121,1 Neckar (41 m)
TUNNEL2 122,3 Au-Tunnel (114 m)
BSicon .svgBHFBSicon .svg 123,4 Rottweil
BSicon .svgWBRÜCKEBSicon .svg 123,8 Neckar (53 m)
exKRW+leKRWgrBSicon .svg
exSTRHSTBSicon .svg 124,5 Rottweil-Göllsdorf
exSTRHSTBSicon .svg 125,8 Rottweil Saline
exSTRlfeKRZuBSicon .svg traject naar Balingen (tot 1971)
ABZrf traject naar Villingen
HST 129,4 Rottweil-Neufra
BRÜCKE1 B 14 (48 m)
DST 130,2 Neufra (bij Rottweil)
eHST 131,8 Neuhaus
HST 134,2 Aldingen (bij Spaichingen)
eHST 136,4 Hofen (bij Spaichingen)
HST 136,8 Spaichingen Mitte
BHF 138,4 Spaichingen
eABZlf Heubergbahn naar Reichenbach (tot 1966)
HST 139,9 Balgheim
HST 143,5 Rietheim (Württ)
HST 145,3 Weilheim (Württ)
DST Wurmlingen
HST 147,2 Wurmlingen Nord
HST 148,0 Wurmlingen Mitte
HST 150,4 Tuttlingen Schulen
WBRÜCKE 150,6 Donau (38 m)
ABZrg traject Donautalbahn van Ulm
BSicon .svgBHFBSicon .svg
151,2
0,0
Tuttlingen
BSicon .svgKRWglKRW+r << traject Donautalbahn naar Donaueschingen
BSicon .svgSTRSTR < verbinding traject sinds 1934
BHFqABZr+rSTR 119,0 Immendingen 658 m über NN
BSicon .svgKRWg+lKRWr << traject van Offenburg
BSicon .svgDSTBSicon .svg
8,2
123,8
Hattingen (Baden)
TUNNEL2 124,2 Hattinger Tunnel (900 m)
eHST 129,8 Talmühle (Baden)
BHF 134,6 Engen
BHF 137,3 Welschingen-Neuhausen
HST 140,8 Mühlhausen
(bij Engen)
eHST 143,4 Hohenkrähen
HST 147,5 Singen Landesgartenschau
BSicon .svgeKRZuexSTRlg 148,0 traject Randenbahn naar Beuren (tot 1966)
BSicon .svgeKRWg+lexKRWr
ABZlg traject Hochrheinbahn van Basel
S+BHF 149,1 Singen am Hohentwiel
eABZrf traject naar Etzwilen (tot 2003)
STR traject Hochrheinbahn naar Konstanz

De spoorlijn Stuttgart - Singen ook wel Gäubahn genoemdis een Duitse spoorlijn als spoorlijn 4860 Stuttgart - Horb, 4600 Horb - Tuttlingen, 4661 Tuttlingen - Hattingen en 4250 Hattingen - Singen onder beheer van DB Netze in de deelstaat Baden-Württemberg tussen Stuttgart en Singen am Hohentwiel.

De zijlijn tussen Eutingen en Freudenstadt wordt eveneens Gäubahn genoemd.

1rightarrow blue.svg Zie Gäubahn (Eutingen - Freudenstadt) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Niet te verwisselen met de minder bekende Gäubahn, spoorlijn van Ochsenfurt am Main naar Creglingen en naar Weikersheim.

Geschiedenis[bewerken]

De Königlich Württembergischen Staats-Eisenbahnen en de Badischen Staatseisenbahnen bouwden tussen 1866 en 1879 het traject tussen Stuttgart en Singen am Hohentwiel

In 1977 zijn diverse haltes aan het traject opgeheven.

Bouw Stuttgart - Eutingen im Gäu[bewerken]

Op 22 maart 1873 werd besloten tot de bouw van het traject tussen Stuttgart over Herrenberg en Eutingen naar Freudenstadt. Aangezien het grootste deel van het traject door de Gäu loopt ontstond de naam Gäubahn. Het traject tussen Stuttgart en Eutingen im Gäu werd door de Königlich-Württembergischen Staats-Eisenbahnen tussen 1873 en 1879 geopend.

Bouw Eutingen im Gäu - Freudenstad[bewerken]

Het traject tussen Eutingen im Gäu en Freudenstad werd door de Königlich-Württembergischen Staats-Eisenbahnen in 1879 geopend. Het traject wordt nog steeds Gäubahn genoemd.

Bouw Hochdorf - Horb am Neckar[bewerken]

Het traject van de Nagoldtalbahn tussen Pforzheim en Horb am Neckar werd door de Badischen Staatsbahnen op 1 juni 1874 geopend.

Bouw Eutingen im Gäu - Horb am Neckar[bewerken]

Het traject tussen Eutingen im Gäu en Horb werd door de Badischen Staatsbahnen en werd op 1 juni 1874 geopend.

Bouw Horb am Neckar - Tuttlingen[bewerken]

Het traject tussen Horb en Tuttlingen werd door Badischen Staatsbahnen en werd tussen 1867 en 1869 geopend.

Bouw Tuttlingen - Hattingen[bewerken]

Voor het traject tussen Tuttlingen en Hattingen werd tot 1934 gebruikgemaakt van de Donautalbahn tussen Tuttlingen en Immendingen. Dit traject werd door de Badische Staatseisenbahnen op 15 juni 1856 geopend. In Immendingen moest kopgekaakt worden.

Het traject van de Schwarzwaldbahn tussen Immendingen en Hattingen. Dit traject tussen Donaueschingen en Engen werd door de Badische Staatseisenbahnen op 13 juni 1856 geopend.

Het traject tussen Tuttlingen en Hattingen werd in 1934 door de Deutsche Reichsbahn geopend. Hierdoor hoeft in Immendingen niet meer kop gemaakt.

Bouw Hattingen - Singen am Hohentwiel[bewerken]

De Badischen Staats-Eisenbahnen bouwde tussen 1866 en 1868 het traject tussen Hattingen en Singen am Hohentwiel met de latere naam Badische Schwarzwaldbahn. Het traject tussen Engen en Singen am Hohentwiel werd op 13 juni 1868 geopend.

Treindiensten[bewerken]

DB[bewerken]

De Deutsche Bahn verzorgt het personenvervoer op een deel van dit traject met RE / RB treinen.

InterCityExpress[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie InterCityExpress voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De DB verzorgd het internationaal personenvervoer sinds 1996 tussen Stuttgart Hbf en Züruch HB met vijf treinstellen van het type Inter City Express T met vastgezette kantelinrichting. Deze treinstellen werden in 2006 verlengd van vijf wagens tot zeven wagens.

Cisalpino[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Cisalpino voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De Cisalpino verzorgde het internationaal personenvervoer tussen 1993 en 2006 de treindienst tussen Stuttgart Hbf en Milaan Centraal uit met treinstellen van het type Pendolino. Deze treindienst werd in 2006 ingekort tussen Schaffhausen en Milaan Centraal

S-Bahn[bewerken]

S-Bahn-Logo.svg

De S-Bahn, meestal de afkorting voor Stadtschnellbahn, soms ook voor Schnellbahn, is een in Duitsland ontstaan (elektrisch) treinconcept, welke het midden houdt tussen de Regionalbahn en de Stadtbahn. De S-Bahn maakt meestal gebruik van de normale spoorwegen om grote steden te verbinden met andere grote steden of forensengemeenten. De treinen rijden volgens een vaste dienstregeling met een redelijk hoge frequentie.

S-Bahn Stuttgart[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie S-Bahn van Stuttgart voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De S-Bahn van Stuttgart rijdt het traject tussen Stuttgart en Horb. Van deze treindienst wordt sinds 2006 iedere twee uur in Eutingen im Gäu een deel gesplitst/gecombineerd met Freudenstadt / Horb als bestemming.

Albtal-Verkehrs-Gesellschaft[bewerken]

treinstel DB 465

De AVG bedient sinds 2006 iedere twee uur het traject tussen Freudenstadt en Eutingen im Gäu. In de zomer maanden van 2007 werd op zon- en feestdagen een historisch treinstel van het type DB 465 in gezet.

Hohenzollerische Landesbahn[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Hohenzollerische Landesbahn voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De Hohenzollerische Landesbahn (HzL) verzorgd het regionaal personenvervoer sinds 2003 in de regio Schwarzwald-Baar-Heuberg met drie ringlijnen met Blumberg, Tuttlingen, Rottweil, Villingen-Schwenningen, Donaueschingen en Bräunlingen als eindpunt.

SBB GmbH[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Seehas voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De Seehas is een regionale stoptreindienst bedreven door SBB GmbH tussen Konstanz over de Hochrheinbahn naar Singen (Hohentwiel) en over de Schwarzwaldbahn naar Engen.

Aansluitingen[bewerken]

In de volgende plaatsen was of is er een aansluiting van de volgende spoorwegmaatschappijen:

Stuttgart Hbf[bewerken]

Stuttgart Hauptbahnhof
Stuttgart Österfeld

Stuttgart-Vaihingen[bewerken]

Böblingen[bewerken]

Herrenberg[bewerken]

Eutingen im Gäu[bewerken]

Eutingen[bewerken]

Hörb am Neckar[bewerken]

Rottweil[bewerken]

Spaichingen[bewerken]

Tuttlingen[bewerken]

Hattingen (Baden)[bewerken]

Singen (Hohentwiel)[bewerken]

Elektrische tractie[bewerken]

Het traject werd in fases geëlektrificeerd met een spanning van 15.000 volt 16 2/3 Hz wisselstroom.

  • 1963: traject tussen Stuttgart en Böblingen
  • 1974: traject tussen Böblingen en Horb
  • 1977: traject tussen Horb en Singen

Literatuur[bewerken]

  • Hans-Wolfgang Scharf, Burkhard Wollny: Die Gäubahn von Stuttgart nach Singen. EK-Verlag, Freiburg im Breisgau 1992, ISBN 3-88255-701-X (Hauptquelle, auf der der Artikel ganz überwiegend beruht)
  • Georg Fladt-Stähle: Stuttgarter Balkon. 125 Jahre Gäubahn. In: LOK MAGAZIN, Nr. 281, 2005, S. 84 – 91, ISSN 0458-1822
  • Richard Leute: Die Geschichte der Eisenbahn im Raum Tuttlingen. In: Tuttlinger Heimatblätter Nr. 46 (1983), S. 46 – 62.
  • Frank von Meißner: Magistrale im Verkehrsschatten: Die Gäubahn Stuttgart – Singen. In: Eisenbahn-Kurier Nr. 9, 2004, S. 36 – 41, ISSN 0170-5288
  • Frank von Meissner: Was wird aus dem Gäubahn-Fernverkehr? Die letzten Tage des IC Insubria. In: Eisenbahn-Kurier Nr. 11, 2005, S. 48 – 50, ISSN 0170-5288
  • Jürgen Wedler, Karl-Heinz Böttcher: Der Tunnel. Verbindungsbahn der S-Bahn Stuttgart. Dokumentation ihrer Entstehung. Herausgegeben von der BD Stuttgart. 226 Seiten, zahlreiche, teils farbige Illustrationen. Kohlhammer, Stuttgart 1985, ISBN 3-925565-01-9
  • Jürgen Gaßebner, Claus-Jürgen Jacobson: Bahnanlagen aus der Luft. Baden-Württemberg. Transpress-Verlag, Stuttgart 1999, ISBN 3-613-71098-6. (keine Quelle des Artikels)
  • Eisenbahnatlas Deutschland. Schweers + Wall, Aachen 2005, ISBN 3-89494-134-0.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties