Spreekwoord
Een spreekwoord is een korte, krachtige uitspraak die een waarheid of wijsheid bevat. In tegenstelling tot een gezegde, dat naar het onderwerp wordt vervoegd, wordt in een spreekwoord steeds dezelfde tekst gebruikt. Vaak bestaat een spreekwoord uit twee delen, waarbij het eerste deel een oorzaak of voorwaarde beschrijft en het tweede deel een gevolg of conclusie.
Er bestaan verschillende spreekwoordenboeken, waarin ze verzameld zijn en verklaard worden. Al in 1480 werd er in Nederland een bundel spreekwoorden uitgegeven met de titel Proverbia communia (algemene spreekwoorden). Bij elk spreekwoord was de Latijnse versie gevoegd ten behoeve van het leren van Latijn. De eerste druk van Erasmus' Adagia, waarin hij Latijnse en Griekse spreekwoorden van uitleg voorzag, dateert van 1500.
Voorbeelden:
- Een spreekwoord is een waar woord.
- Spreken is zilver, zwijgen is goud.
- Spreek wat waar is, drink wat klaar is, eet wat gaar is.
- Het moet een spreker zijn, die de zwijger overtreft.
Een bijzondere vorm zijn de apologische spreekwoorden.
Zie ook [bewerken]
- Collocatie
- Fraseologie
- Gezegde
- Idioom
- Lijst van Nederlandse spreekwoorden
- Lijst van uitdrukkingen en gezegden ontleend aan de Bijbel
- Staande uitdrukking
Externe links [bewerken]
- Nederlandse spreekwoorden, spreekwijzen, uitdrukkingen en gezegden (1901)
- Oude spreekwoorden aan de hand van een schilderij van Pieter Brueghel
- Spreekwoorden opzoeken in de database van vonscheven.net
- Spreekwoorden opzoeken in de database van spreekwoord.nl
- Spreekwoorden.nl is een database met bijna 7000 spreekwoorden en gezegden
- Overzicht van nautische spreekwoorden en gezegden
|
|
 |
Wikiquote heeft één of meer citaten gerelateerd aan spreekwoorden. |
