Sprinter Lighttrain

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Sprinter Lighttrain
Sprinter Lighttrain IJzeren.jpg
Aantal SLT 4: 69
SLT 6: 62
Serie 4: 2401-2469
6: 2601-2662
Fabrikant 4: Bombardier
6: Siemens
Vervoerder NS Logo NS.svg
Bouwjaar 2007-2012
In dienst 2009-2012
Bak (trein) 4: mABk + mB + B + mABk
6: mABk + mB + AB + B + mB + mABk
Asindeling 4: Bo' Bo' 2' 2' Bo'
6: Bo' Bo' 2' 2' 2' Bo' Bo'
Spoorwijdte 1435 mm
Massa 4: 129 ton
6: 176 ton
Aslast C (max. 18,5 t)
Lengte over buffers 4: 69,36 m
6: 100,54 m
Breedte 2,84 m[1]
Hoogte 4,21 m
Omgrenzingsprofiel G1 / UIC 505-1[1]
Maximumsnelheid 160 km/h
Dienstsnelheid 140 km/h
Wieldoorsnee nieuw: 850 mm
gebruikt: 780 mm
Minimale boogstraal 150 m (120 m op depots)
Vloerhoogte lage vloer: 850 mm
hoge vloer: 1055 mm
Deuren 4: 12
6: 20
Deurbreedte 1300 mm
Zitplaatsen 1e klas 4: 40
6: 56
Zitplaatsen 2e klas 4: 144
6: 208
Aantal klapzittingen 4: 38
6: 68
Aantal staanplaatsen 4: 213 (4 per m²)
6: 348 (4 per m²)[2]
Techniek
Stroomsysteem = 1.500 V
Aandrijving elektrisch
Overbrenging tramophanging
Vermogen 4: 1500 kW (6×250 kW)
6: 2000 kW (8×250 kW)
Treinbeïnvloeding ATB-EG + ETCS L1/2[3]
Treinradio GSM-R
Remsysteem * elektropneumatische luchtdrukrem
* recuperatieve rem
Koppeling Scharfenberg
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer
Verkeer & Vervoer

De Sprinter Lighttrain (SLT) is een type elektrisch treinstel van de Nederlandse Spoorwegen voor Sprinter-diensten in Nederland. Er zijn zowel vier- als zesdelige treinstellen, die door hun afwijkende korte baklengte qua lengte vergelijkbaar zijn met oudere typen drie- of vierdelige treinstellen. Met dit moderne materieel wordt tijdens het remmen elektrische stroom aan de bovenleiding teruggeleverd, waarmee andere treinen in de buurt gevoed kunnen worden. Deze materieelsoort wordt ook wel aangeduid als S70 (vierdelig, 69,36 m lang) en S100 (zesdelig, 100,54 m lang). De eerste treinen rijden sinds 2008 proefritten in Nederland, in 2009 werden de eerste stellen in de reizigersdienst ingezet. In 2010 kwamen de "nieuwe Sprinters" op twee punten in opspraak:

Reizigers en NS-personeel klaagden over het ontbreken van toiletten. Na onderhandelingen met de vakbonden en een motie in de Tweede Kamer, waarin werd verzocht per 2015 in alle treinen een toilet aanwezig te hebben, is besloten om de resterende twee opties voor in totaal 64 treinstellen niet in orders om te zetten. Voor de concessie voor het hoofdrailnet 2015-2025 wordt als voorwaarde gesteld dat er vanaf 2015 in bepaalde treinen en in 2025 in elke trein een toilet aanwezig is. Aangezien het alsnog inbouwen van een toilet erg duur is en de levensduur van de treinen langer is dan tot 2025 wordt gedacht aan het gekoppeld rijden met treinstellen die een toilet hebben zodat tenminste een toilet beschikbaar is.[4]

Tijdens de vroeg invallende winter van december 2010 bleken de Sprinters niet goed tegen het winterweer te kunnen. Smeltwater zou kortsluiting veroorzaken in de elektronica, waardoor twee derde van de Sprinter Lighttrains niet meer ingezet konden worden.[5]

Geschiedenis[bewerken]

Reden van aanschaf[bewerken]

SLT en Mat '64 Plan V te Utrecht Centraal

De stellen worden aangeschaft ter vervanging van het uit de jaren zestig en zeventig stammende Mat '64.

De eerste 35 nieuwe treinstellen werden besteld in 2005. Deze bestelling bestond uit 18 vierdelige (2401-2418) en 17 zesdelige (2601-2617) treinstellen. Op 24 januari 2008 arriveerde het eerste, vierdelige, treinstel 2402 in Nederland. Het tweede treinstel, bestaande uit zes delen, kwam op 18 februari onder materieelnummer 2602 naar Nederland, om vervolgens testritten te gaan maken.

Al in september 2007 kondigde de NS aan nog eens 64 van deze nieuwe Sprinter-treinstellen te bestellen bij Siemens en Bombardier Transportation. Deze tweede levering, bestaande uit 32 vierdelige (2419-2450) en 32 zesdelige (2618-2649) treinstellen, kwam vanaf najaar 2009 in bedrijf. [6] In 2009 is nog een derde levering van 32 stellen, verdeeld over 19 vierdelige (2451-2469) en 13 zesdelige (2650-2662) treinstellen, besteld. Vanaf maart 2011 vond de aflevering van deze derde levering plaats. Het laatste treinstel is op 3 mei 2012 aan NS overgedragen.

Ontwerp en bouw[bewerken]

De treinstellen zijn ontwikkeld uit de Baureihe 425 van de Deutsche Bahn AG, en aangepast aan de eisen en wensen die door NS worden gesteld voor Sprinter-materieel. Zo werden er onder meer buffers geplaatst. Deze zijn ook op de in hetzelfde jaar ontwikkelde treinstellen van de Baureihe 422 geplaatst. Door het gebruik van Jacobsdraaistellen zijn de bakovergangen kort en breed. Kenmerkend voor de SLT is de grote mate van transparantie. Deze wordt voornamelijk bewerkstelligd door het ontbreken van dwars-/kopwanden en tussendeuren. De eerste en tweede klas worden alleen door glazen deuren en tussenwanden van elkaar gescheiden. De treinstellen zijn onder andere voorzien van airconditioning, een reizigersinformatiesysteem met displays en automatische omroep, (beveiliging)camera's en een noodoproepsysteem waarmee na bediening van de reizigersnoodrem akoestisch contact met de machinist mogelijk is. Daarnaast wordt dit intercomsysteem door conducteurs gebruikt om een bericht door de hele trein om te roepen. Zo kan een conducteur in de buurt van de deuren blijven als een bericht moet worden omgeroepen, waardoor hij/zij zich in (over)volle treinen niet hoeft te verplaatsen door de trein.

De vierdelige SLT-treinstellen worden door Bombardier Transportation gebouwd in Hennigsdorf (casco) en in Aken (kop en afbouw). De zesdelige SLT-treinstellen worden gebouwd in de Siemens vestiging in Uerdingen. Om de juiste verdeling van de (losse) rijtuigen tussen Bombardier en Siemens te realiseren is het laatste vierwagenstel niet door Bombardier maar door Siemens gebouwd.

Het eerste vierdelige treinstel te Schiedam
Tijdens de proefritten in februari 2009 werden door de servicemedewerkers gebakjes en informatiefolders aan reizigers uitgedeeld

Invoering[bewerken]

Na diverse proefritten zonder reizigers werd de Sprinter Lighttrain op 23 februari 2009 ingezet op het traject Den Haag CentraalZoetermeer - GoudaUtrecht Centraal, twee maanden later dan oorspronkelijk gepland. Tijdens de eerste ritten werden door servicemedewerkers informatiefolders en gebakjes aan reizigers uitgedeeld. Reizigers waren positief over het frisse interieur, de comfortabele zittingen en de gelijkvloerse instap. Een al genoemd kritiekpunt is het ontbreken van een toilet.

Bij het proefbedrijf kwamen diverse problemen aan het licht, met name wanneer met een vierdelig en een zesdelig stel gekoppeld gereden werd. Daarom werd het proefbedrijf tussen 1 mei 2009 en december 2009 meermalen stopgezet; tussen 21 september 2009[7] en februari 2010[8][9] werd ook de levering van treinen onderbroken.

Inzet dienstregeling 2014[bewerken]

De SLT is bedoeld voor inzet op Sprinter-trajecten in de Randstad. Op drukke trajecten met korte halteafstanden komen de stellen, met hun grote aantal brede deuren en hoge acceleratie, goed tot hun recht. De capaciteit van de trajecten kan zo beter worden benut.

De SLT wordt momenteel structureel ingezet op de volgende treindiensten:

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
3300 Sprinter HoofddorpSchipholZaandamPurmerendHoorn Kersenboogerd
4000 Sprinter UitgeestZaandamAmsterdam CentraalBreukelenWoerdenGoudaRotterdam Centraal Traject wordt bereden in combinatie met SGMm
4300 Sprinter (Leiden Centraal – ) HoofddorpSchipholWeespAlmere CentrumAlmere Oostvaarders Rijdt alleen in de spits van/naar Leiden Centraal, enkele ritten naar Lelystad C en Den Haag C
4600 Sprinter Amsterdam CentraalWeespAlmere CentrumLelystad CentrumZwolle
4700 Sprinter UitgeestZaandamAmsterdam Centraal In de spits gekoppeld aan Sprinter 7400 van/naar Rhenen Traject wordt bereden in combinatie met SGMm
4800 Sprinter Amsterdam CentraalHaarlemUitgeest Wordt na 20.00 uur vervangen door de 14800 Traject wordt bereden in combinatie met DDZ
4900 Sprinter Utrecht CentraalHilversumAlmere CentrumAlmere Oostvaarders Stopt niet in Hollandsche Rading, Hilversum Media Park en Bussum Zuid.
5200 Sprinter Tilburg UniversiteitTilburgBoxtelEindhoven
5500 Sprinter Utrecht CentraalDen DolderBaarn Traject wordt bereden in combinatie met SGMm
5700 Sprinter Utrecht CentraalHilversumWeespSchipholLeiden CentraalDen Haag Centraal
6000 Sprinter Utrecht CentraalGeldermalsenTiel Stopt richting Utrecht Centraal niet te Utrecht Lunetten.
6100 Sprinter WoerdenUtrecht Centraal Rijdt niet na 20.00 uur en in het weekend.
6300 Sprinter (Den Haag Centraal – ) Leiden CentraalHeemstede-AerdenhoutHaarlem Rijdt 's avonds na 20:00 en in het weekend tot Leiden Centraal.
6400 Sprinter EindhovenWeert
7400 Sprinter (Amsterdam Centraal – ) BreukelenUtrecht CentraalDriebergen-ZeistRhenen In de spits gekoppeld aan Sprinter 4700 van/naar Uitgeest. 's Nachts rijdt één trein naar Heerhugowaard. Traject wordt bereden in combinatie met SGMm
9800 Sprinter Den Haag CentraalGoudaUtrecht Centraal Stopt na 20.00 uur en in de weekends ook op Leidsche Rijn
13600 Sprinter BredaTilburg's-Hertogenbosch Vanaf 's-Hertogenbosch verder als 16000 naar Utrecht Centraal.
14000 Sprinter Rotterdam CentraalGoudaUtrecht Centraal Rijdt alleen 's morgens vroeg en alleen richting Rotterdam.
14800 Sprinter Amsterdam CentraalHaarlemBeverwijkUitgeestCastricumAlkmaar – (Hoorn) Rijdt alleen 's avonds. Rijdt tussen Alkmaar en Hoorn één keer per uur. Traject wordt bereden in combinatie met DDZ
16000 Sprinter Utrecht CentraalGeldermalsen's-Hertogenbosch Vanaf 's-Hertogenbosch verder als treinserie 13600 naar Breda.
17400 Sprinter BreukelenUtrecht Centraal ( – Driebergen-ZeistVeenendaal Centrum) Rijdt buiten de spits alleen tussen Breukelen en Utrecht Centraal. Traject wordt bereden in combinatie met SGMm
19800 Sprinter Den Haag CentraalGoudaGouda Goverwelle Rijdt niet 's avonds na 20.00 uur en in het weekend.

Winterbestendigheid[bewerken]

Tijdens sneeuwval in de winter van december 2010 bleken de SLT-treinen niet bestand tegen sneeuwval. Ruim twee derde van het SLT-park stond met defecten aan de kant.[10][11] De problemen werden veroorzaakt door smeltwater dat in de elektrische systemen van de trein terechtkwam.[11] Bombardier Transportation stuurde 30 technici vanuit Duitsland om de problemen te onderzoeken en te verhelpen.[11] NS Reizigers heropende in samenwerking met NedTrain de eerder in het jaar gesloten werkplaats Zaanstraat in Amsterdam om te kunnen werken aan de defecte SLT-stellen. Om capaciteitsproblemen te beperken besloot NS Reizigers tevens om in deze werkplaats extra onderhouds- en veiligheidsbeurten te verrichten aan het Plan V-materieel dat anders afgevoerd zou worden. Voorts werden daartoe de eerder in het jaar terzijde gestelde DDM-1 met bijbehorende 1800-serie locomotieven opnieuw in dienst gesteld. Vanuit verschillende hoeken was er kritiek op het beleid van NS Reizigers. Zo ontdekte RTL Nieuws dat het onderwerp 'winterhardheid' bij de bestelling van de SLT-treinen geen rol speelde[11] en drong de Vereniging Reizigers Openbaar Vervoer (ROVER) al in september aan op herindienststelling van het DDM-1 materieel omdat zij bang waren voor vele defecten bij het niet op winterhardheid geteste SLT-materieel.[12]

Interieurfoto's[bewerken]

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b (en) Harry Hondius MSc. Articulated Sprinters to take over Randstad stopping services. Railway Gazette (1 september 2005) Geraadpleegd op 27 september 2012
  2. (en) NS Financial Services. Sprinter LighTTrainDatasheet Geraadpleegd op 14 september 2012
  3. (en) Unife. Deployment world map, onder Europe > Netherlands > Vehicles > Vehicles Sprinter Light Train Geraadpleegd op 5 februari 2014
  4. De minister: "Wel kunnen de huidige sprinters in de toekomst met nieuwe sprinters met toilet worden gecombineerd."[1]
  5. Nu.nl: Twee derde nieuwe sprinters NS kapot. 23 december 2010. Geraadpleegd op 23 december 2010.
  6. www.bombardier.com (en)
  7. Problemen met nieuwe SLT
  8. SLT's aangekomen in Nederland (17 april 2010) Geraadpleegd op 30 november 2010
  9. SLT. Somda - voor en door treinspotters Geraadpleegd op 30 november 2010
  10. Twee derde nieuwe sprinters NS kapot, Nu.nl, geraadpleegd 26 januari 2011
  11. a b c d Twee derde nieuwe sprinters NS kapot, RTL nieuws, geraadpleegd 26 januari 2011
  12. Rover vraagt NS om ander materieel in te zetten, Vereniging Reizigers Openbaar Vervoer, geraadpleegd 26 januari 2011