Sprinter Lighttrain
| Sprinter Lighttrain | ||||
| Aantal | SLT-4: 69 SLT-6: 62 |
|||
| Serie | 4: 2401-2469 6: 2601-2662 |
|||
| Fabrikant | 4: Bombardier 6: Siemens |
|||
| Vervoerder | NS | |||
| Bouwjaar | 2007-2012 | |||
| In dienst | 2009-2012 | |||
| Bak (trein) | 4: mABk + mB + B + mABk 6: mABk + mB + AB + B + mB + mABk |
|||
| Asindeling | 4: Bo' Bo' 2' 2' Bo' 6: Bo' Bo' 2' 2' 2' Bo' Bo' |
|||
| Spoorwijdte | 1435 mm | |||
| Massa | 4: 129 ton 6: 176 ton |
|||
| Aslast | 18,5 ton | |||
| Lengte over buffers | 4: 69,36 m 6: 100,54 m |
|||
| Breedte | 2.840 m [1] | |||
| Hoogte | 4.210 m | |||
| Omgrenzingsprofiel | UIC 505-1 [1] | |||
| Maximumsnelheid | 160 km/h | |||
| Dienstsnelheid | 140 km/h | |||
| Wieldoorsnee | nieuw: 850 mm gebruikt: 780 mm |
|||
| Minimale boogstraal | 150 m (120m op depots) | |||
| Vloerhoogte | lage vloer: 850 mm hoge vloer: 1.055 mm |
|||
| Deuren | 4: 12 6: 20 |
|||
| Deurbreedte | 1.300 mm | |||
| Zitplaatsen 1e klas | 4: 40 6: 56 |
|||
| Zitplaatsen 2e klas | 4: 144 6: 208 |
|||
| Aantal klapzittingen | 4: 38 6: 68 |
|||
| Aantal staanplaatsen | 4: 213 (4 per m²) 6: 348 (4 per m²) [2] |
|||
| Techniek | ||||
| Stroomsysteem | 1,5 kV gelijkstroom | |||
| Aandrijving | elektrisch | |||
| Overbrenging | tramophanging | |||
| Treinbeïnvloeding | ATB-EG + ETCS L1/2[3] | |||
| Treinradio | GSM-R | |||
| Remsysteem | * elektropneumatische luchtdrukrem * recuperatieve rem |
|||
| Koppeling | Scharfenberg | |||
|
||||
De Sprinter Lighttrain (SLT) is een type elektrisch treinstel van de Nederlandse Spoorwegen voor Sprinter-diensten in Nederland. Er zijn zowel vier- als zesdelige treinstellen, die door hun afwijkende korte baklengte qua lengte vergelijkbaar zijn met oudere typen drie- of vierdelige treinstellen. Met dit moderne materieel wordt tijdens het remmen elektrische stroom aan de bovenleiding teruggeleverd, waarmee andere treinen in de buurt gevoed kunnen worden. Deze materieelsoort wordt ook wel aangeduid als S70 (vierdelig, 69,36 m lang) en S100 (zesdelig, 100,54 m lang). De eerste treinen rijden sinds 2008 proefritten in Nederland, in 2009 werden de eerste stellen in de reizigersdienst ingezet. In 2010 kwamen de "nieuwe Sprinters" op twee punten in opspraak:
Reizigers en NS-personeel klaagden over het ontbreken van toiletten. Na onderhandelingen met de vakbonden en een motie in de Tweede Kamer, waarin werd verzocht per 2015 in alle treinen een toilet aanwezig te hebben, is besloten om de resterende twee opties voor in totaal 64 treinstellen niet in orders om te zetten. Voor de concessie voor het hoofdrailnet 2015-2025 wordt als voorwaarde gesteld dat er vanaf 2015 in bepaalde treinen en in 2025 in elke trein een toilet aanwezig is. Aangezien het alsnog inbouwen van een toilet erg duur is en de levensduur van de treinen langer is dan tot 2025 wordt gedacht aan het gekoppeld rijden met treinstellen die een toilet hebben zodat tenminste een toilet beschikbaar is.[4]
Tijdens de vroeg invallende winter van december 2010 bleken de Sprinters niet goed tegen het winterweer te kunnen. Smeltwater zou kortsluiting veroorzaken in de elektronica, waardoor twee derde van de Sprinter Lighttrains niet meer ingezet konden worden.[5]
Inhoud |
Geschiedenis [bewerken]
Reden van aanschaf [bewerken]
De stellen worden aangeschaft ter vervanging van het uit de jaren zestig en zeventig stammende Mat '64.
De eerste 35 nieuwe treinstellen werden besteld in 2005. Deze bestelling bestond uit 18 vierdelige (2401-2418) en 17 zesdelige (2601-2617) treinstellen. Op 24 januari 2008 arriveerde het eerste, vierdelige, treinstel 2402 in Nederland. Het tweede treinstel, bestaande uit zes delen, kwam op 18 februari onder materieelnummer 2602 naar Nederland, om vervolgens testritten te gaan maken.
Al in september 2007 kondigde de NS aan nog eens 64 van deze nieuwe Sprinter-treinstellen te bestellen bij Siemens en Bombardier Transportation. Deze tweede levering, bestaande uit 32 vierdelige (2419-2450) en 32 zesdelige (2618-2649) treinstellen, kwam vanaf najaar 2009 in bedrijf. [6] In 2009 is nog een derde levering van 32 stellen, verdeeld over 19 vierdelige (2451-2469) en 13 zesdelige (2650-2662) treinstellen, besteld. Vanaf maart 2011 vond de aflevering van deze derde levering plaats. Het laatste treinstel is op 3 mei 2012 aan NS overgedragen.
Ontwerp en bouw [bewerken]
De treinstellen zijn ontwikkeld uit de Baureihe 425 van de Deutsche Bahn AG, en aangepast aan de eisen en wensen die door NS worden gesteld voor Sprinter-materieel. Zo werden er onder meer buffers geplaatst. Deze zijn ook op de in hetzelfde jaar ontwikkelde treinstellen van de Baureihe 422 geplaatst. Door het gebruik van Jacobsdraaistellen zijn de bakovergangen kort en breed. Kenmerkend voor de SLT is de grote mate van transparantie. Deze wordt voornamelijk bewerkstelligd door het ontbreken van dwars/kopwanden en tussendeuren (er zijn alleen glazen tussendeuren die de tweede en de eerste klas van elkaar scheiden).
De vierdelige SLT-treinstellen worden door Bombardier Transportation gebouwd in Hennigsdorf (casco) en in Aken (kop en afbouw). De zesdelige SLT-treinstellen worden gebouwd in de Siemens vestiging in Krefeld Üerdingen.
Invoering [bewerken]
Na diverse proefritten zonder reizigers werd de Sprinter Lighttrain op 23 februari 2009 ingezet op het traject Den Haag Centraal – Zoetermeer - Gouda – Utrecht Centraal, twee maanden later dan oorspronkelijk gepland. Tijdens de eerste ritten werden door conducteurs informatiefolders en gebakjes aan reizigers uitgedeeld. Reizigers waren positief over het frisse interieur, de comfortabele zittingen en de gelijkvloerse instap. Een al genoemd kritiekpunt is het ontbreken van een toilet.
Bij het proefbedrijf kwamen diverse problemen aan het licht, met name wanneer met een vierdelig en een zesdelig stel gekoppeld gereden werd. Daarom werd het proefbedrijf tussen 1 mei 2009 en december 2009 meermalen stopgezet; tussen 21 september 2009[7] en februari 2010[8][9] werd ook de levering van treinen onderbroken.
Inzet [bewerken]
De SLT is bedoeld voor inzet op Sprinter-trajecten in de Randstad. Op drukke trajecten met korte halteafstanden komen de stellen, met hun grote aantal brede deuren en hoge acceleratie, goed tot hun recht. De capaciteit van de trajecten kan zo beter worden benut.
De SLT wordt momenteel structureel ingezet op de volgende treindiensten:
| Serie | Treinsoort | Route | Bijzonderheden |
|---|---|---|---|
| 4000 | Sprinter | Uitgeest – Zaandam – Amsterdam Centraal – Breukelen – Woerden – Gouda – Rotterdam Centraal | |
| 4300 | Sprinter | (Leiden Centraal – ) Hoofddorp – Schiphol – Weesp – Almere Centrum – Almere Oostvaarders | Rijdt alleen in de spits van/naar Leiden Centraal, enkele ritten naar Lelystad C en Den Haag C |
| 4600 | Sprinter | Amsterdam Centraal – Weesp – Almere Centrum – Lelystad Centrum – Zwolle | |
| 4700 | Sprinter | Uitgeest – Zaandam – Amsterdam Centraal | In de spits gekoppeld aan Sprinter 7400 van/naar Rhenen |
| 4800 | Sprinter | Amsterdam Centraal – Haarlem – Uitgeest | Wordt na 20.00 uur vervangen door de 14800 |
| 4900 | Sprinter | Utrecht Centraal – Hilversum – Almere Centrum – Almere Oostvaarders | Stopt niet in Hollandsche Rading, Hilversum Noord en Bussum Zuid. |
| 5000 | Sprinter | (Den Haag Centraal – Den Haag HS – Delft – Rotterdam Centraal – )Dordrecht – Breda | Daluren: Breda - Dordrecht 1x/uur; 's avonds en weekend: alleen Breda - Dordrecht (1x/uur). |
| 5100 | Sprinter | Den Haag Centraal – Den Haag HS – Delft – Rotterdam Centraal – Dordrecht – Roosendaal | In de ochtendspits rijden de treinen extra tussen Roosendaal en Bergen op Zoom. |
| 5200 | Sprinter | Tilburg Universiteit – Tilburg – Boxtel – Eindhoven | Gekoppeld aan treinserie 6400 Eindhoven - Weert Gecombineerd met Plan V. |
| 5800 | Sprinter | Hoofddorp – Schiphol – Amsterdam Sloterdijk – Amsterdam Centraal – Weesp – Hilversum – Amersfoort – (Amersfoort Vathorst) | Rijdt 's avonds en in het weekend tot Amersfoort. |
| 6000 | Sprinter | Utrecht Centraal – Geldermalsen – Tiel | 's Avonds laat rijden treinen van treinseries 6000 en 16000 gekoppeld, als één trein, het gemeenschappelijke traject Utrecht Centraal – Geldermalsen |
| 6100 | Sprinter | Woerden – Utrecht Centraal | Vanaf juni 2013, rijdt niet na 20.00 uur en in de weekends |
| 6300 | Sprinter | Den Haag Centraal – Leiden Centraal – Haarlem | |
| 6400 | Sprinter | Eindhoven – Weert | Gekoppeld aan treinserie 5200 Tilburg Universiteit - Eindhoven Gecombineerd met Plan V. |
| 7400 | Sprinter | (Amsterdam Centraal – ) Breukelen – Utrecht Centraal – Driebergen-Zeist – Rhenen | In de spits gekoppeld aan Sprinter 4700 van/naar Uitgeest. 's Nachts rijdt één trein naar Heerhugowaard. |
| 9800 | Sprinter | Den Haag Centraal – Gouda – Utrecht Centraal | Vanaf juni 2013: stopt na 20.00 uur en in de weekends ook op Leidsche Rijn |
| 13600 | Sprinter | Breda – Tilburg – 's-Hertogenbosch | Vanaf 's-Hertogenbosch verder als 16000 naar Utrecht Centraal. |
| 14000 | Sprinter | Rotterdam Centraal – Gouda – Utrecht Centraal | Rijdt alleen 's morgens vroeg. |
| 14800 | Sprinter | Amsterdam Centraal – Haarlem – Beverwijk – Uitgeest – Castricum – Alkmaar – Hoorn | Rijdt alleen 's avonds. |
| 16000 | Sprinter | Utrecht Centraal – Geldermalsen – 's-Hertogenbosch | Vanaf 's-Hertogenbosch verder als treinserie 13600 naar Breda. 's Avonds laat rijden treinen van treinseries 6000 en 16000 gekoppeld, als één trein, het gemeenschappelijke traject Utrecht Centraal – Geldermalsen. |
| 17400 | Sprinter | Breukelen – Utrecht Centraal ( – Driebergen-Zeist – Veenendaal Centrum) | Rijdt buiten de spits alleen tussen Breukelen en Utrecht Centraal. |
| 19800 | Sprinter | Den Haag Centraal – Gouda – Gouda Goverwelle | Rijdt niet 's avonds na 20.00 uur en in het weekend. |
| 28300 | Sprinter | Utrecht Centraal – Utrecht Maliebaan | Trein naar het Spoorwegmuseum. Gecombineerd met SGMm. |
Winterbestendigheid [bewerken]
Tijdens sneeuwval in de winter van december 2010 bleken de SLT-treinen niet bestand tegen sneeuwval. Ruim twee derde van het SLT-park stond met defecten aan de kant.[10][11] De problemen werden veroorzaakt door smeltwater dat in de elektrische systemen van de trein terechtkwam.[11] Bombardier Transportation stuurde 30 technici vanuit Duitsland om de problemen te onderzoeken en te verhelpen.[11] NS Reizigers heropende in samenwerking met NedTrain de eerder in het jaar gesloten werkplaats Zaanstraat in Amsterdam om te kunnen werken aan de defecte SLT-stellen. Om capaciteitsproblemen te beperken besloot NS Reizigers tevens om in deze werkplaats extra onderhouds- en veiligheidsbeurten te verrichten aan het Plan V-materieel dat anders afgevoerd zou worden. Voorts werden daartoe de eerder in het jaar terzijde gestelde DDM-1 met bijbehorende 1800-serie locomotieven opnieuw in dienst gesteld. Vanuit verschillende hoeken was er kritiek op het beleid van NS Reizigers. Zo ontdekte RTL Nieuws dat het onderwerp 'winterhardheid' bij de bestelling van de SLT-treinen geen rol speelde[11] en drong de Vereniging Reizigers Openbaar Vervoer (ROVER) al in september aan op herindienststelling van het DDM-1 materieel omdat zij bang waren voor vele defecten bij het niet op winterhardheid geteste SLT-materieel.[12]
Interieurfoto's [bewerken]
Externe link [bewerken]
| Zie de categorie Sprinter Lighttrain van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
Bronnen, noten en/of referenties
|
| Nederlandse treinstellen | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|