Spuiforum

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Het Spuiforum is een nieuw te bouwen theater in Den Haag dat onderdak moet gaan bieden aan het Residentie Orkest, het Nederlands Dans Theater en het Koninklijk Conservatorium. Het gebouw is een ontwerp van Neutelings Riedijk Architecten, zou op de plaats moeten komen van de Dr. Anton Philipszaal en een belangrijk deel van het Spuiplein. Voor de bouw zouden zowel de Philipszaal als het Lucent Danstheater gesloopt moeten worden. Volgens de planning zou het Spuiforum, ook wel aangeduid als cultuurpaleis, moeten worden ontwikkeld en gebouwd in de periode 2013-2018.

Geschiedenis[bewerken]

Spuiplein met Lucent Danstheater en links de Philipszaal

In 1987 openden de Dr. Anton Philipszaal en het Lucent Danstheater haar deuren. Beide theaters werden met minimale middelen gebouwd in de tijd dat Den Haag de zogenoemde artikel 12-status had en dus onder financiële curatele van het Rijk stond. De zalen hadden een voorziene levensduur van ongeveer vijftien jaar, maar bewijzen inmiddels al veel langer dienst. In 2006 en 2007 zijn de zalen nog 'opgelapt' maar groter onderhoud bleek noodzakelijk. Daarop is de discussie ontstaan over grondige renovatie van de bestaande theaters of nieuwbouw. Volgens Rem Koolhaas van het OMA wordt beweerd dat de bestaande bebouwing bedoeld was als tijdelijke oplossing, maar hij spreekt dat tegen en breekt een lans voor het danstheater – een ontwerp van zijn bureau – waarover hij stelt:[1]

"Met minimale middelen is een optimaal effect bereikt […] De zaal en de akoustische kwaliteiten, tezamen met het grote podium, dragen bij aan het onmiskenbare succes van de NDT dansgezelschappen. We kunnen momenteel stellen dat er een wijdverbreide waardering is voor de kwaliteit van de zaal van het danstheater. Deze waardering blijkt ook uit het feit dat OMA gevraagd is om een kopie van de bestaande zaal op te nemen in het ontwerp voor een nieuw te bouwen Spuiforum."

De gemeente gaf in 2009 de voorkeur aan nieuwbouw, onder andere omdat dit beter aan de eisen van de tijd zou voldoen, duurzamer zou zijn en mogelijkheden bood om het Koninklijk Conservatorium naar het centrum van de stad te halen. Het OMA maakte op verzoek van de gemeente een stedenbouwkundige visie en in 2010 schreef de gemeente een ontwerpcompetitie uit. Van de zestien inzendingen kwamen er drie op een shortlist voor verdere uitwerking. Neutelings Riedijk won het uiteindelijk van Zaha Hadid en RAU.

Door de economisch moeilijke situatie nam het draagvlak voor de bouw van het Spuiforum in de gemeenteraad in de loop der tijd af. De Haagse gemeenteraad besloot daarom in 2011 om een besluit over nieuwbouw of renovatie een jaar uit te stellen. Die tijd kon het College bovendien gebruiken om het liggende ontwerp voor nieuwbouw te versimpelen om zo de kosten verder te drukken. Uiteindelijk heeft de gemeenteraad op 8 november 2012 ingestemd met de bouw van het Spuiforum. Alle collegepartijen stemden voor, alle oppositiepartijen tegen.

Sindsdien is er veel verzet gebleven tegen het project, waarbij de hoge kosten en de verwachte overschrijding van de begroting als argumenten gehanteerd worden. Een alternatief plan van een pressiegroep 'Dooievaar' werd in de nazomer van 2013 verworpen, maar de gemeente werd verweten dat het alternatief onvoldoende kans had gekregen.[bron?]

Situatie na de verkiezingen[bewerken]

Na de gemeenteraadsverkiezingen van 2014 heeft de oude coalitie niet meer de negentien raadszetels die nodig zijn voor een meerderheid, zodat de toekomst van het Spuiforum verbonden is met de vorming van een nieuwe coalitie. De oude politieke coalitie onder leiding van D66 (acht zetels), een partij die zetels heeft gewonnen, oefent druk uit om het project door te zetten, de voormalige oppositie is tegen. De Haagse Stadspartij, die met de verkiezing van twee naar vijf raadsleden is gegaan, is fel tegen. De coalitievorming wordt bemoeilijkt doordat de meeste partijen niet mee wensen samen te werken met de PVV (zeven zetels), die tegen het Spuiforum is, en doordat er veel kleinere partijen zijn waardoor er een coalitie van ten minste vijf partijen nodig is. Voorlopig is deze zware twistappel geparkeerd bij de onderhandelingen. Ook binnen sommige oude coalitiepartijen was er onenigheid en strijd over het Spuiforum, met name binnen de PvdA, waar er grote twijfel was of de leden de plannen voor het Spuiforum zouden steunen.

Het college van B en W wilde de voorbereidende werkzaamheden aan het project doorzetten, door onder meer het leveren van een sloopvergunning voor de fontein die deel uitmaakt van het plaveisel op het Spuiplein. Na protest van de raad wordt de sloop voorlopig niet uitgevoerd. Onlangs is in de raad een motie aangenomen om voorlopig alle voorbereidende werkzaamheden stop te zetten.

De wethouders van de gemeente hebben na de definitieve goedkeuring van het project in november veel contracten afgesloten met bouwondernemers, waardoor het afblazen van het project veel geld zal gaan kosten. Hiermee wordt de nieuwe te vormen meerderheid voor voldongen feiten geplaatst. De tegenstanders, onder de leiding van de Haagse Stadspartij, willen dan ook niet gelijk het project annuleren, maar willen pas op de plaats maken, de financiële gevolgen van stopzetting nagaan en alternatieven onderzoeken. De tegenstanders stellen dat de uiteindelijke kosten van het project veel hoger zullen zijn dan geraamd, waardoor het stopzetten ondanks de schadeclaims toch nog voordeliger zou zijn. Aanpassing van het project naar een goedkopere versie behoort tot de mogelijkheden.

Ontwerp[bewerken]

Het oorspronkelijke ontwerp van Neutelings Riedijk voorzag in een nieuw gebouw van ongeveer 66 meter hoog, met een opvallende glazen dakconstructie. Het gebouw was gepland op de plek waar nu de Dr. Anton Philipszaal en het Lucent Danstheater staan. De gemeenteraad heeft het college in 2010 echter gevraagd om te kijken of het gebouw goedkoper gerealiseerd kon worden. Daarop heeft Neutelings Riedijk het ontwerp aangepast. Het gebouw is verlaagd tot bijna 60 meter en er is geschoven met de indeling van de zalen. De meest opvallende aanpassing betreft echter de draaiing van het gebouw. De nieuwbouw is nu gepland parallel aan de Turfmarkt, dus op het Spuiplein en op de plaats van de Dr. Anton Philipszaal, maar niet langer op de plaats van het Lucent Danstheater. Daardoor kan een groter deel van de plint van het gebouw gebruikt worden voor horeca en winkels en ontstaat op de plaats van het Lucent Danstheater, pal naast het Mercure-hotel, ruimte voor commerciële ontwikkeling. Hoewel er economisch gezien dus redenen zijn aan te dragen voor de draai van het ontwerp, leidde met name déze aanpassing in architectenland tot veel kritiek. Het volledige ontwerp is te vinden op de website van de Gemeente Den Haag.[2]

Tijdelijke behuizing[bewerken]

Voor podiumkunsten wordt tijdens de bouw van de nieuwe Spuiforum een tijdelijke behuizing gebouwd op het voormalig Norfolkterrein in Scheveningen. Voor het daar ontbrekende openbaar vervoer wordt een oplossing gezocht.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties