Sint-Eusebiuskerk

	Sint-Eusebiuskerk
	Sint-Eusebiuskerk te Arnhem
Plaats	Arnhem
Gebouwd in	15e-16e eeuw
Monumentale status	Rijksmonument
Monumentnummer	8336, 8337
	Architectuur
Toren	93 meter hoog, herbouwd na Tweede Wereldoorlog
Portaal	Christendom

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

(Doorverwezen vanaf St. Eusebiuskerk)

Ga naar: navigatie, zoeken

De Sint-Eusebiuskerk, doorgaans aangeduid als Eusebiuskerk of Grote Kerk is de grootste en voornaamste kerk van Arnhem en heeft een 93 meter hoge toren. De kerk moet niet worden verward met de rooms-katholieke Arnhemse Sint-Eusebiuskerk of Kleine Eusebius uit 1864-1865, die gesloopt werd in 1990.

Inhoud

1 Geschiedenis
- 1.1 Restauratie na de Tweede Wereldoorlog
- 1.2 Restauratie in de 21e eeuw
2 Orgels
- 2.1 Het grote orgel
- 2.2 Koororgel
3 Details
4 De kerk in het heden
5 Foto's van de Eusebiuskerk
6 Externe link

[bewerken] Geschiedenis

De Eusebiuskerk heeft de vorm van een driebeukige kruisbasiliek. De bouw van de kerk begon in 1450 en duurde meer dan een eeuw. De kerk is gebouwd naar voorbeeld van de domkerk in het Duitse Xanten en is in de stijl van de late Nederrijnse gotiek. In de Eusebiuskerk bevinden zich het praalgraf van Karel van Gelre (1539-1540), een zeer uitgebreid carillon met de op één na zwaarste carillonklok van Nederland en een aantal gildeborden en -tafels.

De kerk werd grotendeels verwoest aan het einde van de Tweede Wereldoorlog tijdens de Slag om Arnhem.

[bewerken] Restauratie na de Tweede Wereldoorlog

Na de oorlog werd de kerk tot aan de tweede trans in zijn oorspronkelijke gedaante hersteld door architect B.T. Boeyinga. De toren werd compleet herbouwd en kreeg een nieuw bovendeel naar ontwerp van architect Theo Verlaan. Dit gedeelte werd in 1964 voltooid.

[bewerken] Restauratie in de 21e eeuw

In augustus 2011 werd begonnen met een nieuwe restauratie van de Eusebiuskerk. Dit project gaat mogelijk 20 jaar duren en de kosten worden op tientallen miljoenen geschat, financieringsbronnen worden nog gezocht. Problemen zijn onder meer loszittende stukken natuursteen, die gevaar kunnen opleveren. Begonnen werd met de lantaarn, de top van de toren.

[bewerken] Orgels

[bewerken] Het grote orgel

Het Wagner-orgel, dat tussen 1769 en 1770 door de gebroeders Wagner voor de kerk werd gebouwd, is tijdens de "Slag om Arnhem" in september 1944 verloren gegaan. In 1951 kwam het Strümphlerorgel van de gesloten Hersteld Evangelisch Lutherse kerk te Amsterdam beschikbaar en werd het voor de Eusebiuskerk aangekocht. Het grote orgel werd in 1795 gebouwd door Johannes Stephanus Strümphler (1736-1807) en telt 50 stemmen^[1].

[bewerken] Koororgel

Het koororgel is in 1961 gebouwd door de firma Gebr. Van Vulpen (Utrecht)^[1].

[bewerken] Details

Boven de wijzerplaten (op zo'n 70 meter hoogte) steken 8 balken uit, waar Henk Vreeling als versiering van de toren de zeven dwergen van Walt Disney uitgehakt heeft. Dominee G.C. Foeken protesteerde echter, waarop de beeldhouwer zijn beeltenis op de 8e balk plaatste^[2]. Vreeling vernieuwde ook het koor in de kerk: voorheen enkel gesierd door engelen, zoals gebruikelijk in oude kerken, werden er nu ook "gewone lieden" op afgebeeld. Een andere bijzonderheid is de beeltenis van een hoertje, die haar standplaats naast de kerk had, aan de linker buitenzijde. De beeldhouwer was van mening, dat ook deze hedendaagse aspecten van de maatschappij een plek verdienden in de kerk, zoals dat in de middeleeuwen reeds gebruikelijk was. De kerk was inmiddels al officieel in gebruik gesteld door Koningin Juliana op 21 oktober 1961.

[bewerken] De kerk in het heden

De kerk doet momenteel dienst als accommodatie voor tentoonstellingen, beurzen, vergaderingen en diners. Eenmaal per maand wordt er nog een kerkdienst gehouden. In de toren van de Eusebiuskerk is op 73 meter hoogte de Belvédère, een zaal met uitzicht over heel Arnhem en de tweede plaats (na het stadhuis) om te trouwen. De Belvédère kan tegen betaling bezocht worden met een glazen lift tijdens de gangbare openingstijden van de kerk.