Staalkabel
Een staalkabel is een kabel geslagen van stalen draden, soms met een touwkern. Een staalkabel dient om trekkrachten over te brengen, bijvoorbeeld bij gebruik in een lift, een lier, een tuibrug, een kabelbaan en een hijskraan.
Een voordeel van staal ten opzichte van plantaardige touwvezels is, dat staal een grotere trekkacht per oppervlakte-eenheid kan opnemen en bovendien niet rekt en krimpt met het veranderen van de luchtvochtigheid, maar wel met het veranderen van de temperatuur. Het is bovendien een materiaal waarvan men de eigenschappen tijdens productie onder controle heeft.
Geschiedenis [bewerken]
Mijningenieur oberbergrat Julius Albert in Clausthal vond in 1834 de staalkabel uit. Deze werd voor het eerst in februari 1834 toegepast in de Elisabeth groeve in diezelfde plaats, ter vervanging van schakelkettingen.
Treksterkte [bewerken]
De treksterkte van een kabel is afhankelijk van de sterkte van de individuele strengen en van de vullingsgraad van de kabel. Er zijn verschillende manieren om staalkabels te slaan (zogenaamde langsslag- of dwarsslagkabels), waardoor een betere vullingsgraad te bereiken is, maar ook vragen sommige toepassingen om bijzondere opbouw van de staalkabel. Zeer hoogwaardige staalkabels worden aan de buitenkant soms in een ronde vorm geperst, waardoor de vulling nog beter wordt en de wrijving aan de buitenzijde kleiner.
De levensduur van een staalkabel wordt uitgedrukt in tonmileage[bron?], dat wil zeggen: de kabel kan zoveel kilometer in- of uitgehaald worden met zoveel ton trekspanning.
Staalkabels werden in het verleden gecontroleerd door een inspecteur door met een dot poetskatoen langs de kabel te lopen. Bij iedere breuk bleef een pluisje hangen. Hingen er te veel pluisjes aan de kabel, dan werd deze afgekeurd.
Tegenwoordig worden kabels uitwendig gecontroleerd volgens een bepaalde methodiek, bij voorbeeld ('destructief testen') door een stukje van de kabel af te zagen en intensief te testen. Kabels kunnen ook ('niet-destructief') met een elektronisch meetinstrument (in- en uitwendig) worden gecontroleerd. Door deze elektronische controle kan de toegestane veilige levensduur van de kabel behoorlijk worden verlengd.
Staalkabels die vaak in zeewater werken worden tegenwoordig vaak inwendig geseald met een kunststof. Hierdoor wordt niet enkel de corrosie tegengegaan, maar kunnen ook de strengen beter worden gesmeerd en kan zelfs voorkomen worden dat de strengen elkaar aanraken.
| Zie de categorie staalkabels van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |