Stuit

staartbeen

os coccygis

Bot

Voor- en achteraanzicht van het staartbeen

Portaal    Biologie

Zie ook: Verenkleed voor informatie over de term stuit bij vogels

De stuit of het staartbeen (Latijn: os coccygis of coccyx) is het onderste deel van de menselijke wervelkolom. De stuit bestaat uit 3 tot 5, maar meestal 4 samengegroeide wervels (de staartwervels) en is aan het heiligbeen bevestigd met een gewricht dat voor een groot deel uit kraakbeen bestaat en dat in beperkte mate bewogen kan worden. De onderkant van de stuit kan gemakkelijk gevoeld worden boven de bilspleet.

Functie

Volgens de evolutietheorie heeft bij de mens de stuit zijn voornaamste functie, het ondersteunen van de staart, reeds lang verloren. De stuit dient nu als aanhechtingspunt voor skeletspieren als de musculus glutaeus maximus (de voornaamste spier in de billen) en tot op zekere hoogte ook als schokdemper, wanneer de eigenaar gaat zitten.

Pathologie

Bij een bevalling of een val kan pijn in de stuit ontstaan bij het zitten (of opstaan). Een gebroken stuitbeentje geneest over het algemeen vanzelf. Soms treedt er ook pijn in de stuit op zonder duidelijke aanleiding. Dit wordt Coccydynie genoemd, zie aldaar. Het verwijderen van de stuit (coccygectomie) gebeurt niet/nauwelijks in Nederland.

Dagelijkse praktijk

Voor veel mensen (vaak vrouwen) is een pijnlijk staartbeen een erg vervelende "blessure", vooral bij zittend werk. Het is echter mogelijk om bij bepaalde fabrikanten een aangepaste zitting te krijgen met een zgn. staartbeenuitsparing, een simpele aanpassing die veel oplevert.

Externe links

• Gray's Anatomy: The Sacral and Coccygeal Vertebrae - Gray's Anatomie, editie 1917 (in het Engels) is beschikbaar via het Bartleby project, compleet met diagrammen in kleur.
• Coccyx.org, een (meertalige) website met veel informatie over oorzaken, behandeling, tips e.d. van 'pijn in de stuit'.