Staatkundig Referendum Bonaire 2010

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kaart van Bonaire

Het staatkundig referendum Bonaire 2010 was een referendum over de staatkundige positie van Bonaire binnen het Koninkrijk der Nederlanden en de integratie van het eiland tot het Nederlandse staatsbestel. Het referendum werd georganiseerd op 17 december 2010, nadat het eerder gepland stond op 15 januari 2010. Dit referendum zou de opvatting van de Bonairianen over de aankomende staatkundige verhoudingen moeten weergeven, zodat de Bonairiaanse politiek (mogelijk) kon (onder)handelen met het resultaat.

Uitstel en afstel[bewerken]

Het referendum stond oorspronkelijk gepland op 15 januari 2010. Maar de eilandsraad besloot later om het referendum te organiseren op 26 maart 2010, [1] echter gezaghebber Glenn Thode startte een procedure op om het referendum niet door te laten gaan, omdat de redenatie voor het referendum “de test van het internationale recht niet zal doorstaan”.[2] Volgens deze procedure (volgens het staatsrecht van de toenmalige Nederlandse Antillen) moest de Gouverneur goedkeuring verlenen aan het besluit van de Gezaghebber. Toenmalig Gouverneur van de Nederlandse Antillen Frits Goedgedrag besloot dat de beslissing van gezaghebber Thode gegrond was en weigerde het referendum uit te schrijven.[3] Het referendum vond hierdoor pas plaats na de opheffing van de Nederlandse Antillen.

Vraagstelling referendum[bewerken]

De eilandsraad had voor het oorspronkelijke referendum in januari, nog voor de integratie van Bonaire binnen het Nederlandse staatsbestel, de vraagstelling voor het referendum al vastgelegd. De volgende keuze zou moeten worden voorgelegd[4]:

"Ik wil dat Bonaire een rechtstreekse band met Nederland zal hebben in de vorm van
A. Associatie (Bonaire krijgt een eigenstandige positie binnen het Koninkrijk) of
B. Integratie (Bonaire wordt deel van Nederland)"

Ontbinding Nederlandse Antillen[bewerken]

De Nederlandse Antillen zijn op 10 oktober 2010 ontbonden. .[5]

Nuvola single chevron right.svg Zie Staatkundige hervormingen binnen het Koninkrijk der Nederlanden voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Hierbij is Bonaire een bijzondere gemeente geworden van het land Nederland, zonder dat hierbij – na het niet bindende referendum uit 2004 – een nieuw referendum in 2010 heeft plaatsgevonden.

Integratie tot Nederland[bewerken]

Nederland heeft, nog voordat de nieuwe staatkundige structuren zouden ingaan, laten weten dat het niet mee zal werken aan een nieuw referendum en zeker niet de uitkomst van de staatkundige hervormingen, na een mogelijk referendum, te willen aanpassen. Staatssecretaris Van Bijleveld heeft laten weten dat “het enige alternatief voor het integratie-proces een volledige onafhankelijkheid van het Koninkrijk der Nederlanden is.”

Eerdere toegezegde financiële steun van Nederland aan Bonaire zijn stopgezet tot de uitkomst van het mogelijke referendum. Deze financiële steun is er nu – na integratie van Bonaire tot Nederland – wel.

Toch referendum[bewerken]

Ook nadat Bonaire was toegetreden tot het Nederlands staatsbestel en het eiland een openbaar lichaam (bijzondere gemeente) van Nederland was geworden, bleef er de wil voor een referendum. De Eilandsraad besloot het referendum, na overleg met de minister van Binnenlandse Zaken, Piet Hein Donner, toch door te laten gaan. Het nieuwe referendum op werd georganiseerd op 17 december 2010. Voortijdig hadden zich bijna 10.000 stemgerechtigden gemeld. Om stemgerechtigd te zijn moesten personen minstens 50 dagen voor 17 december ingeschreven te staan in het bevolkingsregister van Bonaire.[6]

Vraagstelling[bewerken]

De oude vraagstelling was reeds achterhaald, nadat Bonaire geïntegreerd was als openbaar lichaam. Daarom heeft de Eilandsraad een nieuwe vraagstelling bedacht voor het referendum:

"Ik ben het ermee eens, dat Bonaire een openbaar lichaam is geworden in de zin van artikel 134 van de Nederlandse Grondwet: "Ja" of "Nee"."
Referendum Bonaire 2010[7]

Uitslag[bewerken]

“Ik ben het ermee eens, dat Bonaire een openbaar lichaam is geworden in de zin van artikel 134 van de Nederlandse Grondwet:

Ja of Nee[8] Percentage
Ja 15%
Nee 85%
Totaal 100%
Opkomst[8] Percentage
Stemmers 35%
Thuisblijvers 65%
Benodigde opkomst 51%
Resultaat Ongeldig

Consequenties[bewerken]

Het referendum heeft een - verplichte - bindende status, wanneer de opkomst boven de 51% zou hebben gelegen. Dit was echter niet het geval. Daardoor is het referendum ongeldig verklaard en zijn er geen consequenties in de vorm van verplichte nieuwe onderhandelingen over de staatkundige structuur. Op vragen in de Tweede Kamer over het referendum antwoordde minister Donner (Binnenlandse Zaken) dat de 65% die niet gestemd had, bij de voorstemmers gerekend moest worden. De voorzitter van de referendumcommissie, de heer Boersema, zou dit ernstig betreuren:

"Door de 65 procent niet-stemmers als voorstanders te rekenen, houd je meer rekening met degenen die thuis zijn gebleven dan met degenen die de moeite hebben genomen te stemmen."
Douwe Boersema, 2011[9]

Volgens de heer Boersema hoeft de uitslag niet per se als ongeldig worden bestempeld, omdat de afspraak dat de uitslag hoe dan ook als bindend wordt beschouwd bij een opkomst van 51% niet wil zeggen dat het referendum ongeldig is bij een opkomst van minder dan 51%. De eilandsraad van Bonaire kan hierdoor het referendum alsnog als bindend verklaren. Wegens de verkiezingen op 2 maart kon de zittende eilandsraad nog geen uitspraak doen over de status van het referendum. Hierover zal het nieuw te vormen college van gezaghebber en eilandgedeputeerden in samenspraak met de eilandsraad over moeten beslissen.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. "Dutch Antilles go to polls", NRC Handelsblad, 2010-01-22. Geraadpleegd op 21 april 2013.
  2. "Referendum decision sent to Governor for annulment", The Daily Herald, The Daily Herald St. Maarten, 2010-02-02. Geraadpleegd op 2010-02-02.
  3. "Bonaire referendum cancelled", Radio Netherlands Worldwide, NRC Handelsblad, 2010-02-12. Geraadpleegd op 2009-02-12.
  4. "Referendum over toekomst Bonaire", nu.nl, Sanoma Digital, 2010-01-30. Geraadpleegd op 2010-01-30.
  5. "Netherlands Antilles to cease to exist as a country", Radio Netherlands Worldwide, NRC Handelsblad, 2009-10-01. Geraadpleegd op 21 april 2013.
  6. Bijna 10.000 stemgerechtigden referendum Bonaire
  7. De vraagstelling
  8. a b Referendum Bonaire Ongeldig, Wereldomroep, 18 december 2010
  9. Referendum mag alsnog als bindend worden gezien, Wereldomroep, 14 februari 2011 - Geraadpleegd op 23 maart 2011