Staatsgreep van 30 Prairial VII

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Emmanuel Joseph Sieyès was de leidende figuur van deze staatsgreep (portret door J-L David uit 1817)

De staatsgreep van 30 Prairial VII (Coup d'État du 30 prairial an VII), ook bekend als de Wraak van de Raden (revanche des conseils), was een bloedeloze staatsgreep in Frankrijk die gebeurde op 18 juni 1799 - 30 Prairial Jaar VII volgens de Franse republikeinse kalender. Hierdoor werd Emmanuel Joseph Sieyès(1748-1836) de dominante figuur van de Franse regering. Deze machtsgreep was een voorafschaduwing van de staatsgreep van 18 Brumaire die Napoleon Bonaparte aan de macht bracht.

Voorgeschiedenis[bewerken]

De Raad van Vijfhonderd, het lagerhuis in de legislatuur onder het Directoire, was ontevreden geworden over de houding van de directeuren tegenover de oorlog, en vooral met het terugroepen van generaal Jean Étienne Championnet (1762-1800), een voormalig jakobijn.

De Raad der Ouden en de Raad van Vijfhonderd, de twee wetgevende machten onder het Directoire, stemden een wet die de verkiezing van directeur Jean Baptiste Treilhard (1742-1810) illegaal maakte. Hij werd op 29 Prairial/17 juni vervangen door Louis-Jérôme Gohier (1746-1830), voormalig jakobijns afgevaardigde en minister van Justitie tijdens de Nationale Conventie.

Staatsgreep[bewerken]

Maar de Raden waren niet tevreden met één afzetting. Directeur Emmanuel Joseph Sieyès kon zich, tot op een zeker niveau, vinden in de stemming van de Raden, waarbij zijn collega's werden afgezet. Hij kreeg de steun van jakobijnse generaals om zijn doel te bereiken. In de Raad van Vijfhonderd vroeg afgevaardigde Antoine, comte Boulay de la Meurthe, algemeen gezien als een gematigde, het ontslag of de afzetting van directeurs Louis Marie de La Révellière-Lépeaux en Philippe-Antoine Merlin de Douai. Hij werd hierin gesteund door zijn eigen Raad, en vervolgens ook door de Raad der Ouden, en de directeurs Paul Barras en Sieyès.

Toen Révellière de Lépeaux en Merlin de Douai zich verzetten, mobiliseerde generaal Barthélemy Catherine Joubert, het nieuwe hoofd van de 17e militaire divisie, enkele soldaten in Parijs. Tegen de avond namen Révellière-Lépeaux en Merlin ontslag.

Alhoewel niets in deze reeks gebeurtenissen een schending was van de Franse Grondwet van 1795, wordt het algemeen beschouwd als een staatsgreep.

Bronnen, noten en/of referenties