Stadsomroeper
Een stadsomroeper verkondigde vroeger het nieuws in de stad, toen er nog geen kranten bestonden. Hij bracht de bevolking op de hoogte van mededelingen van het stadsbestuur en van aanbiedingen van middenstanders.
Inhoud |
België[bewerken]
In België, onder meer in Gent, zijn stadsomroepers actief. Ook kleinere gemeentes hadden in de vorige eeuwen stadsomroepers in dienst die ook bellemannen werden genoemd. Met een bel maakten ze hun aanwezigheid bekend en daardoor kwamen de mensen naar buiten om te luisteren naar hun mededelingen. Elk jaar is er een Belgisch Kampioenschap Belleman. In 2011 was Joris Goens uit veurne voor de zesde keer kampioen.
Nederland[bewerken]
Er zijn in Nederland circa 26 stadsomroepers en dorpsomroepers actief die zijn aangesloten bij het omroepersgilde "Eerste Vereniging Stads- en Dorps Omroepers Nederland" (E.V.S.D.O.N.) Een gedeelte van deze omroepers komt elkaar regelmatig tegen op concoursen in den lande. Degene die eerste is geworden krijgt 1 punt, nummer twee krijgt er 2 enz. enz. Alle behaalde punten op de verschillende concoursen worden aan het einde van een seizoen opgeteld. Wie na het seizoen de minste punten heeft, mag zich Nederlands Kampioen noemen. Nederlands Kampioen van 2010 is Henk Bijlsma uit Bolsward. Hij versloeg Hein de Roeper (Henk van den Nieuwenhuizen) uit Oisterwijk, die daarvoor vier keer achtereenvolgend Nederlands kampioen was.
Actieve omroepers[bewerken]
Groningen[bewerken]
In Appingedam is een stadsomroeper via een vrijwilligerscontract aangesteld via de lokale VVV[1].
In de Groningse stad Winschoten is het gehele jaar een stadsomroeper aanwezig, Geert Veen. Bij onder meer de Groenmarkt in het Rosarium en bij Open Monumentendag is hij van de partij[2].
Drenthe[bewerken]
In het Drentse Meppel is, tijdens de zes Donderdag Meppeldagen in de zomervakantie, een stadsomroeper in de binnenstad actief. Tot 2009 was dit Egon Zwekker.[3]
Overijssel[bewerken]
In het Twentse Ootmarsum is een keer per jaar nog een stadsomroeper actief. Op Paaszaterdag, als de stadsomroeper het halen van het paashout voor het paasvuur aankondigt.[4]
Sinds 1995 is in het Overijsselse Zwolle ook een stadsomroeper actief, Peter Vader. Hij is officieel benoemd door de toenmalige burgemeester Jan Franssen. Vader heeft meerdere concoursen gewonnen. Tijdens officiële gelegenheden is hij in de binnenstad te vinden. Bij het Hanzefestival 2009 werd de eerste jeugdstadsomroeper van Zwolle gekozen. In Zwolle bevindt zich een stadsomroepers- en dorpsomroepersmuseum in de gewelven onder Café de Gezelligheid.[5]
Noord Brabant[bewerken]
Ook het Brabantse Ravenstein heeft een eigen stadsomroeper, Gerard van Gelder. Bij diverse gelegenheden en feesten vervult hij een rol. Jaarlijks is in Ravenstein tijdens de braderie "Samen op de koffie" een groot stadsomroepersconcours waaraan een meerderheid van de Nederlandse omroepers deelneemt. Ook de lokale krant "de Omroeper" is vernoemd naar de boodschappers van vroeger.
Gelderland[bewerken]
In Alphen aan de Maas (Gemeente West Maas en Waal) is Peer Witzel de dorpsomroeper. Regelmatig gaat hij op pad om festiviteiten, verjaardagen of andere berichten in het dorp bekend te maken.
In het Gelderse Ede was sinds de jaren '30 de dorpsomroeper Japie van Schagen actief. Hij overleed in 1974. In 1984 werd er een wedstrijd uitgeschreven. De winnaar, Hendrik-Jan van de Zandschulp, werd als nieuwe dorpsomroeper aangesteld. In 2010 is hij dit nog steeds. Van de Zandschulp is lid van het Engelse Guild of Town Criers en doet mee aan internationale wedstrijden.
Zuid-Holland[bewerken]
Darja van Caluwé uit Dordrecht is de enige vrouwelijke stadsomroeper van Nederland.
Friesland[bewerken]
Sinds 2007 is ook in de Hanzestad Bolsward het gehele jaar door een stadsomroeper actief. Omroeper Henk Bijlsma doet regelmatig mee aan concoursen, in 2009 was hij tweede achter Henk van den Nieuwenhuizen. In 2010 werd Henk Bijlsma Nederlands Kampioen.Bijlsma is actief op diverse evenementen en andere bijzondere gelegenheden.
In Sneek is nog altijd een stadsomroeper actief, vanaf 2011 wordt deze functie uitgevoerd door Jan Sjoerd de Vries.
Zeeland[bewerken]
In Domburg liep in het begin van de jaren zestig 's zomers nog een dorpsomroeper rond, die activiteiten voor de toeristen aankondigde. Sinds 1942 is Cees Blaecke actief in Sluis in Zeeuws-Vlaanderen. In het rood-geel-groene fluwelen pak, gebaseerd op de beroemde Sluizenaar Jantje van Sluis roept hij al jaren met de woorden 'Aandacht! Aandacht' het publiek op om naar hem te luisteren. De 83-jarige stadsomroeper is op dit moment de oudste actieve belleman ter wereld. In 2012 viert hij zijn 70-jarig jubileum
Zie ook[bewerken]
 |
Zie de categorie Town criers van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
