Stadsomroeper

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De Gentse bellenman

Een stadsomroeper verkondigde vroeger het nieuws in de stad, toen er nog geen kranten bestonden. Hij bracht de bevolking op de hoogte van mededelingen van het stadsbestuur en van aanbiedingen van middenstanders.

België[bewerken]

In België, onder meer in Gent, zijn stadsomroepers actief. Ook kleinere gemeentes hadden in de vorige eeuwen stadsomroepers in dienst die ook bellemannen werden genoemd. Met een bel maakten ze hun aanwezigheid bekend en daardoor kwamen de mensen naar buiten om te luisteren naar hun mededelingen. Elk jaar is er een Belgisch Kampioenschap Belleman. In 2011 was Joris Goens uit Veurne voor de zesde keer kampioen.

Nederland[bewerken]

De stadsomroeper van Meppel in 2007

Er zijn in Nederland circa 26 stadsomroepers en dorpsomroepers actief, die zijn aangesloten bij het omroepersgilde "Eerste Vereniging Stads- en Dorpsomroepers Nederland" (E.V.S.D.O.N.). Een gedeelte van deze omroepers komt elkaar regelmatig tegen op concoursen in den lande, om te strijden om de titel Nederlands kampioen. In 2010 won Henk Bijlsma uit Bolsward. Hij versloeg Hein de Roeper (Henk van den Nieuwenhuizen) uit Oisterwijk, die daarvoor vier keer achtereenvolgend Nederlands kampioen was. In 2011 won Peter Vader uit Zwolle, en in 2012 nam Henk van den Nieuwenhuizen revanche door voor de vijfde maal Nederlands kampioen te worden.

Actieve omroepers[bewerken]

Groningen[bewerken]

In Appingedam is een stadsomroeper via een vrijwilligerscontract aangesteld via de lokale VVV.[1]

In Winschoten is het gehele jaar een stadsomroeper aanwezig, Geert Veen. Bij onder meer de Groenmarkt in het Rosarium en bij Open Monumentendag is hij van de partij.[2]

Drenthe[bewerken]

In Meppel is tijdens de zes Donderdag Meppeldagen in de zomervakantie een stadsomroeper in de binnenstad actief. Tot 2009 was dit zestien jaar lang Egon Zwikker.[3]

Overijssel[bewerken]

In het Twentse Ootmarsum is een keer per jaar nog een stadsomroeper actief. Op Paaszaterdag, als de stadsomroeper het halen van het paashout voor het paasvuur aankondigt.[4]

Sinds 1995 is in Zwolle ook een stadsomroeper actief, Peter Vader. Hij is officieel benoemd door de toenmalige burgemeester Jan Franssen. Vader heeft meerdere concoursen gewonnen. Tijdens officiële gelegenheden is hij in de binnenstad te vinden. Bij het Hanzefestival 2009 werd de eerste jeugdstadsomroeper van Zwolle gekozen. In Zwolle bevindt zich een stadsomroepers- en dorpsomroepersmuseum in de gewelven onder Café de Gezelligheid.[5]

In het oude Zuiderzeestadje Blokzijl is Fred Martens de stadsomroeper. Hij is tevens de gemeentelijke omroeper van de gemeente Steenwijkerland. Deze aanstelling heeft hij officieel gekregen van de toenmalige burgemeester Hajo Apotheker. Fred is de secretaris en medeoprichter van het onlangs opgerichte omroepersgilde "D'n Ouwe Omroeper".

Noord-Brabant[bewerken]

Ravenstein heeft een eigen stadsomroeper, Gerard van Gelder. Bij diverse gelegenheden en feesten vervult hij een rol. Jaarlijks is in Ravenstein tijdens de braderie "Samen op de koffie" een groot stadsomroepersconcours waaraan een meerderheid van de Nederlandse omroepers deelneemt. Ook de lokale krant "de Omroeper" is vernoemd naar de boodschappers van vroeger.

In Haghorst, het ontginnersdorp langs het Wilheminakanaal en deel uitmakend van de gemeente Hilvarenbeek, is dorpsomroeper Harry van Doormaal actief.

In Oisterwijk is de stadsomroeper Henk van den Nieuwenhuizen, alias Hein de Roeper. Henk is reeds vijfmaal Nederlands kampioen geweest (2006–2009 en 2012). Henk is tegenwoordig lid en medeoprichter van het onlangs opgerichte omroepersgilde "D'n Ouwe Omroeper".

Gelderland[bewerken]

In Alphen aan de Maas (gemeente West Maas en Waal) is Peer Witzel de dorpsomroeper. Regelmatig gaat hij op pad om festiviteiten, verjaardagen of andere berichten in het dorp en in den lande bekend te maken. Peer is tweemaal Nederlands kampioen geweest, in 1993 en in 1998. Peer is voorzitter en medeoprichter van het nieuwe omroepersgilde "D'n Ouwe Omroeper".

In Ede was sinds de jaren 30 de dorpsomroeper Japie van Schagen actief. Hij overleed in 1974. In 1984 werd er een wedstrijd uitgeschreven. De winnaar, Hendrik-Jan van de Zandschulp, werd als nieuwe dorpsomroeper aangesteld. In 2010 is hij dit nog steeds. Van de Zandschulp is lid van het Engelse Guild of Town Criers en doet mee aan internationale wedstrijden.

In de Hanzestad Hattem is Piet Schuijn sinds 2010 de stadsomroeper. Hij promoot deze stad op diverse concoursen in binnen- en buitenland. Op 26 oktober 2013 is Piet Schuijn Nederlands kampioen en Kampioen der Lage landen geworden.

In de vestingstad Elburg is Marcel Vlieger stadsomroeper. Een jaarlijks hoogtepunt is Bockbierdag waar hij bij elke horecagelegenheid bij het aanslaan van het vat vanaf een paardenkar een omschrijving van het bier geeft.

Zuid-Holland[bewerken]

Darja van Caluwé uit Dordrecht is de eerste vrouwelijke stadsomroeper van Nederland.

In Capelle aan den IJssel is Lydia van de Ruit de stadsomroepster.

In Vlaardingen loopt Peter de Jong als stadsomroeper door de straten.

Friesland[bewerken]

Sinds 2007 is ook in de Hanzestad Bolsward het gehele jaar door een stadsomroeper actief. Omroeper Henk Bijlsma doet regelmatig mee aan concoursen. In 2009 was hij tweede achter Henk van den Nieuwenhuizen. In 2010 werd Henk Bijlsma Nederlands kampioen. In 2011 werd hij derde, en in 2012 weer tweede. Henk Bijlsma is actief op diverse evenementen en bijzondere gelegenheden.

In Oosterend (Easterein) heeft Siebe van der Meulen sinds 1979 de taak als dorpsomroeper. Hij is de enige nog levende oprichter van de E.V.S.D.O.N. Nu is hij lid en medeoprichter van het onlangs opgerichte omroepersgilde "D'n Ouwe Omroeper".

In Sneek is nog altijd een stadsomroeper actief. Sinds 2011 wordt deze functie uitgeoefend door Jan Sjoerd de Vries.

Zeeland[bewerken]

In Domburg liep in het begin van de jaren zestig 's zomers nog een dorpsomroeper rond, die activiteiten voor de toeristen aankondigde. Sinds 1942 is Cees Blaecke actief in Sluis in Zeeuws-Vlaanderen. In het rood-geel-groene fluwelen pak, gebaseerd op de beroemde Sluizenaar Jantje van Sluis roept hij al jaren met de woorden 'Aandacht! Aandacht' het publiek op om naar hem te luisteren. De 83-jarige stadsomroeper[bron?] is de oudste actieve bellenman ter wereld. In 2012 vierde hij zijn 70-jarig jubileum.

Marco van Avermaete is de stadsomroeper en ambassadeur van de Zeeuwse mosselstad Philippine. Hij doet sinds 2008 mee aan concoursen en ging tweemaal naar Amerika.

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties