Star Wars
Star Wars ("Sterrenoorlogen") is een space-opera/sciencefictionfilmserie in zes delen, geschreven en deels geregisseerd door George Lucas. De Star Wars-filmreeks is de op twee na succesvolste filmreeks aller tijden, met een totale opbrengst van 4,3 miljard dollar.[1]
De zes films zijn in twee reeksen van drie opgenomen. De eerste reeks besloeg de delen 4, 5 en 6, en begon met Star Wars: Episode IV: A New Hope (1977). De titel van deze film was oorspronkelijk kortweg Star Wars. Van de eerste trilogie zijn er ook hoorspelen gemaakt. Deze bevatten nieuw achtergrondmateriaal dat Lucas had bedacht, maar niet gebruikt in zijn films.
De films hebben in de loop van de jaren verschillende (na-)bewerkingen gehad. In 1997 kwam de originele trilogie opnieuw in de bioscoop met verschillende aanpassingen. Deze versie wordt de special edition genoemd. Later volgde hiervan de VHS-uitvoering. In 2004 volgde de originele trilogie op dvd met een tweede aanpassing. In 2006 kwam de originele trilogie op dvd zonder aanpassingen. In 2011 verscheen de gehele filmserie op blu-ray waarbij derde aanpassingen werden gedaan. Vanaf 2012 verschijnt de gehele filmserie in 3D opnieuw in de bioscoop.
Sinds 2008 loopt er een digitaal geanimeerde spin-off-televisieserie Star Wars: The Clone Wars. Alles wat buiten de zes films valt wordt het Expanded Universe genoemd. Een ander voorbeeld zijn de Star Warsboeken (waarvan ook Engelstalige luisterboeken zijn verschenen), geschreven door verschillende auteurs.
Inhoud |
[bewerken] Films in de reeks
De zes films die deel uitmaken van Star Wars staan in de volgende tabel met daarbij het bedrag wat de films hebben opgeleverd in dollars.
| Film | Oorspronkelijke premièredatum |
Kassaomzet | Rangnummer kassaomzet door de jaren heen | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| VS | Buiten de VS | Wereldwijd | VS | Wereldwijd | ||
| Star Wars: Episode I: The Phantom Menace[2] | 19 mei 1999 | $431.088.301 | $493.229.257 | $924.317.558 | #6 | #9 |
| Star Wars: Episode II: Attack of the Clones[3] | 16 mei 2002 | $310.676.740 | $338.721.588 | $649.398.328 | #25 | #35 |
| Star Wars: Episode III: Revenge of the Sith[4] | 19 mei 2005 | $380.270.577 | $468.484.191 | $848.754.768 | #9 | #17 |
| Prequel-trilogie | $1.122.035.618 | $1.300.435.036 | $2.422.470.654 | |||
| Star Wars: Episode IV: A New Hope[5] | 25 mei 1977 | $460.998.007 | $314.400.000 | $775.398.007 | #3 | #26 |
| Star Wars: Episode V: The Empire Strikes Back[6] | 21 mei 1980 | $ 290.475.067 | $ 247.900.000 | $ 538.375.067 | #33 | #55 |
| Star Wars: Episode VI: Return of the Jedi[7] | 25 mei 1983 | $ 309.306.177 | $ 165.800.000 | $ 475.106.177 | #27 | #72 |
| Oorspronkelijke Star Wars-trilogie | $1.060.779.251 | $728.100.000 | $1.788.879.251 | |||
| Volledige Star Wars-filmserie | $2.182.814.869 | $2.028.535.036 | $4.211.349.905 | |||
[bewerken] Verhaal
De verhalen spelen zich af in een ver verleden in een fictief sterrenstelsel. Veel van de bewoners van dit melkwegstelsel zijn mensen of mensachtige buitenaardse wezens. De Aarde komt niet voor in de serie.
Het centrale thema in Star Wars is de eeuwige en universele strijd tussen goed en kwaad, evenals een mysterieuze kracht genaamd De Kracht (The Force). Deze Kracht is de allesleidende symbiose tussen energie en alle levende wezens. Sommige personen zijn in staat De Kracht te gebruiken voor eigen doeleinden. Deze doeleinden zijn onder andere telekinese, helderziendheid en vergroten van fysieke vaardigheden. Deze personen zijn opgesplitst in twee groepen: zij die dit een positieve wijze gebruiken, aangeduid met de naam Jedi, en hen die het op een negatieve wijze aanpakken, aangeduid met de naam Sith. De Jedi beschermen al meer dan 2000 jaar de republiek, die bestaat uit vele planeten sterrenstelsels en hun inwoners.
[bewerken] Prequel-trilogie (I, II, III)
De delen 1, 2 en 3 van Star Wars gaan vooral over het opgroeien van Anakin Skywalker. De oorlogen die in de films wordt behandeld zijn de Kloonoorlogen.
De delen 1, 2 en 3 van Star Wars gaan vooral over het opgroeien van Anakin Skywalker, een sterke Jedi geboren door parthenogenese. In het begin van het verhaal is hij een 9-jarige jongen die samen met zijn moeder Shmi een slaaf is en bij haar op de zandplaneet Tatooine woont. Hij wordt hier gevonden door Jedimeester Qui-Gon Jinn, die hem meeneemt om hem tot Jedi op te laten leiden. Als leerling van Obi-Wan Kenobi is hij een raadsel voor de Jediraad en een uitdaging voor zijn meester. De bekende Jedi-meester Yoda ziet in Anakin een verborgen kracht die van hem de grootste Jedi aller tijden kan maken. Hij ontwikkelt zich dan ook van een intelligente en lieve jongen tot een oplettende, hardwerkende, ambitieuze leerling. Hij voelt zich vaak ook beter dan de meeste andere Jedi en wil daarom snel vooruitgang boeken. Maar zijn onvermogen om zich te kunnen beheersen en zijn verlangen naar controle worden zijn ondergang. Ook is hij bang om zijn geliefden te verliezen.
Tijdens Anakins opleiding bevindt de republiek zich in een tijd van grote politieke onrust: een aantal planeten heeft zich onafhankelijk verklaard van de republiek en staat nu bekend als de Separatisten. De twee staan op gespannen voet met elkaar. In deel II escaleert het conflict tussen de Republiek en de Separatisten tot de Kloonoorlogen. Deze oorlog wordt in het geheim gebruikt door de Sith Darth Sidious zodat hij de macht kan grijpen in de republiek en de Jedi kan uitroeien. Hij slaagt erin tot kanselier te worden verkozen, en gebruikt de oorlog als excuus om via een noodverordening veel langer aan de macht te blijven dan officieel is toegestaan. Hij ziet in Anakin een potentiële leerling.
Palpatine maakt Anakin tot zijn vertegenwoordiger van de Jediraad. Anakin ziet hem als een goede vriend. Hij wordt wel toegelaten tot de Jediraad, maar hij wordt niet als Jedimeester gezien door de raad. Hij voelt zich beledigd en vindt het oneerlijk maar moet wel Palpatine bespioneren van de raad. In een gesprek vertelt Palpatine dat hij in werkelijkheid de Sith Lord Darth Sidious is. Vervolgens vertelt hij dat je dankzij de Dark Side mensen kan redden van de dood, dus ook Padmé. Anakin laat zich niet verleiden en in conflict met zichzelf vertelt hij dit geheim door aan de Jedi Meester Mace Windu. Op het heetst van de strijd tussen Meester Windu en Darth Sidious en Palpatine overwonnen lijkt, speelt deze in op de twijfels die Anakin nog steeds heeft. Anakin grijpt in en zorgt voor de dood van Mace Windu. Hij beseft dat hij is overgelopen naar de Duistere Kant en knielt voor Darth Sidious. Van hem krijgt hij de naam Darth Vader. Darth Vader krijgt een nieuwe opdracht om alle Separatistische leiders te vermoorden op Mustafar, en zegt Padmé hem niet te volgen omdat hij niet wil dat zijn vrouw hem ziet tijdens zijn duistere daden. Als Anakin er achterkomt dat Obi-Wan zijn vrouw heeft omgepraat, wordt Anakin razend, wat resulteert in een duel tussen meester en leerling. In een gevecht op de lavaplaneet Mustafar raakt Anakin zwaargewond. Hij wordt gered door Darth Sidious, die, nu zowel de separatisten als de Jedi zijn verslagen, de door oorlog verscheurde republiek heeft omgevormd tot het Galactische Keizerrijk. Darth Sidious zorgt dat Anakin protheses krijgt en een pak om te kunnen leven. De overgang van Anakin naar Darth Vader is nu compleet.
Anakins twee kinderen, die vlak daarvoor geboren zijn, worden apart ondergebracht. De laatste Jedi gaan in ballingschap leven, terwijl Darth Sidious aan zijn bewind als keizer begint.
[bewerken] Oorspronkelijke-trilogie (IV, V, VI)
De delen 4, 5 en 6 van Star Wars gaan vooral over de zoon van Anakin Skywalker genaamd Luke Skywalker en de strijd van de rebellenalliantie tegen het bewind van Darth Sidious (de Keizer). Deze films spelen ongeveer 19 jaar na de eerste drie delen. De oorlog die in deze films wordt behandeld is de Galactische Burgeroorlog.
De Jedi-ridders zijn grotendeels uitgeroeid en het Keizerrijk houdt het heelal in een ijzeren greep door Darth Sidious (de Keizer). Een kleine groep Rebellen durft het aan terug te vechten door het stelen van de geheime plannen voor het ultieme wapen van het Keizerrijk genaamd de Death Star. De trouwste dienaar van de Keizer, Darth Vader krijgt de opdracht de plannen en de locatie van de geheime Rebellenbasis te vinden die de keizer willen overmeesteren. Prinses Leia Organa, een gevangengenomen Rebellenleider, lukt het een noodsignaal te sturen dat wordt opgevangen door een boerenknecht Luke Skywalker. Darth Vaders oude Jedimeester Obi-Wan, die nu bekend staat als Ben, vertelt aan Luke dat Darth Vader degene is die zijn vader heeft "verraden en vermoord" negentien jaar geleden. Samen met Obi-Wan en Han Solo grijpt Luke de kans aan om de prinses te redden en tevens de Rebellen te helpen het Keizerrijk te overwinnen en een Jedi te worden net zoals zijn vader. Tijdens de reddingsactie wordt Obi-Wan in een tweegevecht gedood door Darth Vader. Wel wordt de Death Star door Luke en de andere rebellen vernietigd.
.jpg)
Drie jaar hierna gaat Luke op zoek, op aanraden van Obi-Wan die als geest verschijnt, naar de enige overgebleven Jedi, meester Yoda, in de moerassen van Dagobah om daar de Kracht te leren en een Jedi te worden, terwijl Han Solo en Prinses Leia het Keizerrijk weten te ontvluchten op Cloud City. De Keizer vertelt tegen Vader dat "de nakomeling van Anakin Skywalker" geen Jedi mag worden. Vader belooft Luke aan zijn kant te krijgen of anders te vermoorden. In het gevecht tussen Darth Vader en Luke vertelt Vader dat hij zijn vader is en aan zijn kant moet komen te staan zodat ze samen de Keizer kunnen overmeesteren. Luke weet echter te ontsnappen. Vader zegt vervolgens via telepathie dat het Luke zijn lot is om de Duistere Kant te versterken.
Eenmaal terug bij meester Yoda hoort Luke dat Darth Vader inderdaad zijn vader is. Bovendien vertelt Obi-Wan (als geest) dat Leia zijn tweelingzus is. Luke krijgt de opdracht om Vader te confronteren en probeert hem terug te halen naar de goede kant van de Kracht. Ondertussen plannen de rebellen een aanval op de nog in aanbouw zijnde tweede Death Star.
Als Luke de confrontatie aangaat door zich vrijwillig te laten arresteren, wordt hij door Darth Vader naar de tweede Death Star gebracht, waar Darth Sidious ook is. Deze probeert hem over te halen naar de duistere kant. Er ontstaat een gevecht en Vader komt erachter dat prinses Leia zijn dochter is. Als Luke weigert naar de donkere kant te komen zal hij Leia proberen over te halen. Woedend slaat Luke de mechanische hand van Vader eraf. Luke beseft dan dat hij nu dicht bij het lijdende lot is van zijn vader. Hij krijgt de opdracht van Darth Sidious om de plaats van zijn vader in te nemen. Luke weigert en weerstaat zo succesvol de verleiding van de duistere zijde. Hierop valt Darth Sidous Luke aan, die vervolgens zijn vader om hulp roept. Dan breekt de donkere kant in Darth Vader en vermoordt hij Darth Sidious. De voorspelling is uitgekomen: Anakin Skywalker brengt balans in de Kracht. Anakin is echter wel zwaargewond geraakt bij het doden van de Keizer en staat op het punt om zelf te overlijden. Voor dit gebeurt vraagt hij aan Luke of hij het masker van zijn verbrande gezicht wilt halen. Anakin vertelt hem dat er na alles wat er gebeurd is er nog altijd een beetje goed in hem zat. Dan ontsnapt Luke met het lichaam van zijn vader dat hij verbrandt op een brandstapel volgens de Jediregels. Die nacht, tijdens de viering van het vernietigen van de tweede Death Star en de dood van de Keizer ziet Luke de geest van Anakin staan naast die van Obi-Wan en Yoda.
[bewerken] Geschiedenis
[bewerken] Oorspronkelijke trilogie
In 1971 tekende Universal Studios een contract met George Lucas voor het maken van twee films: American Graffiti en Star Wars. Star Wars werd tijdens de productie echter verworpen.
Een paar maanden na uitkomst van American Graffiti schreef George Lucas een korte samenvatting genaamd "The Journal of the Whills". Hierin vertelde hij het verhaal van een jonge leerling genaamd C.J. Thorpe, die werd opgeleid als een "Jedi-Bendu" ruimtecommandant door de legendarische Mace Windy. Toen bleek dat zijn verhaal te lastig was om te begrijpen, schreef George Lucas een 13 pagina’s tellend verhaal getiteld The Star Wars, wat in feite een soort remake was van Akira Kurosawa's The Hidden Fortress.
In 1974 had Lucas het verhaal uitgebreid met meer details, zoals de Sith en de Death Star. Als protagonist had hij een jongeman genaamd Annikin Starkiller in gedachten. Later maakte Lucas van Anakin de vader van de nieuwe protagonist: Luke Skywalker. Tevens bedacht hij De Kracht als een soort bovennatuurlijk fenomeen dat gebruikt kon worden door een speciale ridderorde: de Jedi. Aanvankelijk zou in de films Anakin zijn zoon Luke trainen, maar Lucas schreef Anakin uit het script en verving hem door een andere mentor voor Luke: Ben Kenobi. In 1976 voltooide hij de vierde versie van het script onder de titel Adventures of Luke Starkiller, as taken from the Journal of the Whills, Saga I: The Star Wars. Lucas besloot tijdens de productie de naam van Luke te veranderen naar Skywalker, en de titel in te korten tot simpelweg The Star Wars, en ten slotte Star Wars.
Op dit punt dacht Lucas nog dat de eerste film de enige in de reeks zou zijn. De vernietiging van de Death Star zou tevens de ondergang zijn van het Galactische Keizerrijk. Later kreeg hij echter toestemming om als de film een succes werd minimaal twee vervolgen te maken. Lucas huurde auteur Alan Dean Foster in om hem te helpen bij het schrijven van deze sequels — als romans. Toen de eerste Star Wars-film een succes was, besloot Lucas om de romans van Foster ook te verfilmen en zo een trilogie te maken. Lucas wilde tevens een eigen filmbedrijf beginnen zodat hij niet langer afhankelijk was van Hollywood, en zag de Star Wars-films als de perfecte gelegenheid om dit te doen. Lucas verwierp uiteindelijk Alan Dean Fosters eerste boek, Splinter of the Mind's Eye, om zelf een vervolg te schrijven.
Hoewel hij slechts een contract had voor twee vervolgfilms, hoopte Lucas aanvankelijk dat hij een hele filmreeks kon maken. Hij huurde sciencefictionschrijver Leigh Brackett in om met hem "Star Wars II" te schrijven. In november 1977 was het eerste script The Empire Strikes Back klaar. Hierin was Darth Vader nog niet Lukes vader. Brackett leverde haar script voor The Empire Strikes Back in 1978 in bij Lucas, maar stierf kort daarna aan kanker. Derhalve moest Lucas het script zelf verder bewerken tot de uiteindelijke versie. Hij begon vanaf dit script de films te nummeren als Episodes. The Empire Strikes Back zou Episode II worden.
Lucas besloot het script een wat duistere ondertoon te geven met de onthulling dat Darth Vader Lukes vader was. Deze nieuwe wending had een drastische impact op de rest van de serie. Lucas gaf Darth Vader ook een groot achtergrondverhaal over hoe hij aan de Duistere Kant was beland, en plande om dit verhaal ooit te verfilmen als een prequelfilm. Daarom schoof hij de episodenummering van de reeds gemaakte films op van 1 en 2 naar 4 en 5.
Tegen de tijd dat hij begon met het script van deel 6: Revenge of the Jedi (de toenmalig werktitel), was er veel veranderd. Het filmen van “The Empire Strikes Back” was een stressvolle klus geweest, en Lucas' privéleven had eronder te lijden. Hij besloot dit laatste deel nog af te maken, en vervolgens afstand te doen van de Star Wars-films. Hij besloot van Vader een sympathiek personage te maken als contrast van diens rol als schurk in de voorgaande twee films. In de film keerde Vader zich tegen de Duistere Kant en werd weer de Jedi Anakin. De film zelf werd uiteindelijk uitgebracht onder de titel Return of the Jedi.
[bewerken] Prequel-trilogie
Na veel van zijn fortuin te hebben verloren en in 1983 te zijn gescheiden van zijn vrouw, had Lucas weinig zin om meer Star Wars-films te maken. Derhalve liet hij het idee voor vervolgfilms, die zich na Return of the Jedi af zouden speelden, vallen. Wel bleef het ontstane idee voor een prequel trilogie over Darth Vaders leven voor hij slecht werd hem prikkelen. Nadat Star Wars in de jaren 1990 weer populair werd, mede door de uitgebrachte stripverhalen en boeken, besefte Lucas dat er nog steeds een groot doelpubliek was. Met de komst van computeranimatie zou het maken van de films ook een stuk gemakkelijker worden dan bij de opnames van de eerste drie films.
In 1993 begon Lucas het idee voor de prequelfilms uit te werken. Hij wilde aanvankelijk Obi-Wan de hoofdrol geven met Anakin Skywalker in een bijrol, maar besloot deze rolverdeling om te draaien. In 1994 voltooide Lucas het eerste script getiteld Episode I: The Beginning. Aanvankelijk wilde hij de drie geplande films in een keer opnemen, maar dit plan ging niet door daar het schrijven van de individuele scripts veel tijd kostte. Lucas besloot zelf de films te schrijven en te regisseren. Het achtergrondverhaal van Anakin Skywalker/Darth Vader werd aangepast. Eerst wilde Lucas dat Anakin net als Luke reeds op volwassen leeftijd zijn Jeditraining begon, maar hij besloot later om Anakin te introduceren als een kind.
In 1999 verscheen de eerste van de prequelfilms: The Phantom Menace. Lucas was rond deze tijd al druk bezig met het script voor Episode II. Hij huurde schrijver Jonathan Hales, die vooral bekend was van de Young Indiana Jones Chronicles, in om hem te helpen. Daar hij nog geen goede titel wist noemde Lucas de film voor de grap Jar Jar's Big Adventure. Ook nu onderging het achtergrond verhaal grote veranderingen. De Clone Troopers die in de film met de Jedi meevochten waren in Lucas’ originele script nog de tegenstanders van de Jedi.
Nog voor Episode II uitkwam begon Lucas al met het schrijven van Episode III. Hij voltooide het eerste script hiervan in 2003. De manier waarop Anakin over zou lopen naar de Duistere Kant werd een paar maal aangepast. Aanvankelijk zou Anakin dit doen omdat hij dacht dat de Jedi kwaadaardig waren en de Republiek wilden overnemen, maar Lucas herschreef dit tot een poging van Anakin om zijn geliefde, Padmé, te redden.
[bewerken] Personages
 Zie Lijst van personages in Star Wars voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
| Personage | Episode 1 | Episode 2 | Episode 3 | Episode 4 | Episode 5 | Episode 6 | Totaal |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Anakin Skywalker |
|
• | • | • | • | • | 6 |
| Darth Vader | •* | •* | •* | •* | 4 | ||
| Luke Skywalker | • | • | • | • | 4 | ||
| Han Solo | • | • | • | 3 | |||
| Leia Organa | • | • | • | • | 4 | ||
| Obi-Wan Kenobi |
|
• | • | • | • | • | 6 |
| Padmé Amidala |
|
• | • | 3 | |||
| Yoda |
|
• | • | • | • | 5 | |
| Chewbacca | • | • | • | • | 4 | ||
| C-3PO |
|
• | • | • | • | • | 6 |
| R2-D2 |
|
• | • | • | • | • | 6 |
| Palpatine/Darth Sidious |
|
• | • | • | • | 5 | |
| Lando Calrissian | • | • | 2 | ||||
| Boba Fett | • | • | • | • | 4 | ||
| Jango Fett | • | 1 | |||||
| Mace Windu |
|
• | • | 3 | |||
| Kit Fisto | • | • | 2 | ||||
| Qui-Gon Jinn |
|
1 | |||||
| Darth Maul |
|
1 | |||||
| Graaf Dooku/Darth Tyranus | • | • | 2 | ||||
| Jabba de Hutt |
|
• | • | 3 | |||
| Jar Jar Binks |
|
• | • | 3 | |||
| Ki-Adi-Mundi |
|
• | • | 3 |
- Darth Vader en Anakin Skywalker zijn dezelfde persoon.
[bewerken] Expanded Universe
| Zie Star Wars Expanded Universe voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
Voorbeelden van Star Wars-boeken:
| Titel | Jaar | Auteur | Tijdsperiode gebeurtenis | Vertaling |
|---|---|---|---|---|
| Cloak of Deception | 2002 | James Luceno | Een jaar voor The Phantom Menace | De dreiging van de Sith |
| Darth Maul: Shadowhunter | 2001 | Michael Reaves | Half jaar voor The Phantom Menace | Darth Maul: De schaduwjager |
| Labyrinth of Evil | 2005 | James Luceno | Sluit aan op Revenge of the Sith | Labyrint van het kwaad |
| Dark Lord: The Rise of Darth Vader | 2005 | James Luceno | Direct vervolg op Revenge of the Sith | n.v.t |
| Splinter of the mind's eye | 1978 | Alan Dean Foster | Twee jaar na A New Hope. | Gevangenen van de oerwoudplaneet |
| Shadows of the Empire | 1996 | Steve Perry | Half jaar na The empire strikes back | n.v.t |
| Heir to the Empire (Thrawn trilogy) | 1991 | Timothy Zahn | Vijf jaar na Return of the Jedi. | Erfgenaam van het Rijk |
| Dark Force Rising (Thrawn trilogy) | 1992 | Timothy Zahn | Vijf jaar na Return of the Jedi. | De macht van de duistere kant |
| The Last Command (Thrawn trilogy) | 1993 | Timothy Zahn | Vijf jaar na Return of the Jedi. | Het laatste bevel |
[bewerken] Star Wars: The Clone Wars
Na het stoppen van het maken van de films in 2005 besloot Lucasfilm de Star Wars-saga populair te houden door een animatieserie te maken voor de televisie getiteld Star Wars: The Clone Wars. De serie maakte zijn debuut in oktober 2008. De televisieserie is in Nederland te zien op Cartoon Network. Het verhaal speelt zich af in de drie jaar tussen Star Wars Episode II: Attack of the Clones en Star Wars Episode III: Revenge of the Sith.
Voordat de serie op televisie te zien was kwam er eerst een film met dezelfde titel Star Wars: The Clone Wars (film) in de bioscoop die als voorproef diende. Voor de film keerde Matthew Wood, Christopher Lee, Anthony Daniels en Samuel L. Jackson terug om hun personage in te spreken.
Eerder verscheen er een televisieserie getiteld Star Wars: Clone Wars (2003-2005) bestaande uit 25 afleveringen gemaakt door Genndy Tartakovsky.
[bewerken] Invloed
De Star Wars saga heeft een significante invloed gehad op de moderne populaire cultuur. Zowel de films als de personages zijn op vele manieren geparodieerd. Bekende parodieën zijn Hardware Wars en Spaceballs. Lucas maakte zelf een mockumentary: R2-D2: Beneath the Dome, terwijl Return of the Ewok door acteur Warwick Davis gefilmd werd.
Toen Ronald Reagan het idee voor het Strategic Defense Initiative (SDI) voorstelde, kreeg dit project al snel de bijnaam "Star Wars".
[bewerken] Discografie
| Album(s) met eventuele hitnoteringen in de Nederlandse Album Top 20/50/75/100 |
Datum van verschijnen |
Datum van binnenkomst |
Hoogste positie |
Aantal weken |
Opmerkingen |
|---|---|---|---|---|---|
| Episode III Revenge of the Sith (soundtrack) | 7-5-2005 | 22 | 6 |
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Externe links
Bronnen, noten en/of referenties:
- ↑ Harry Potter films bigger than James Bond - Telegraph
- ↑ Star Wars: Episode I: The Phantom Menace (1999). BoxOfficeMojo.com. Geraadpleegd op 2009-03-16.
- ↑ Star Wars: Episode II: Attack of the Clones (2002). BoxOfficeMojo.com. Geraadpleegd op 2009-03-16.
- ↑ Star Wars: Episode III: Revenge of the Sith (2005). BoxOfficeMojo.com. Geraadpleegd op 2009-03-16.
- ↑ Star Wars: Episode IV: A New Hope (1977). BoxOfficeMojo.com. Geraadpleegd op 2009-03-16.
- ↑ Star Wars: Episode V: The Empire Strikes Back (1980). BoxOfficeMojo.com. Geraadpleegd op 2009-03-16.
- ↑ Star Wars: Episode VI: Return of the Jedi (1983). BoxOfficeMojo.com. Geraadpleegd op 2009-03-16.
 |
Meer mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Star Wars op Wikimedia Commons. |
| Star Wars | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
