Station Hengelo

Station Hengelo
Afkorting	Hgl
Opening	18 oktober 1865
Perrons	1
Perronsporen	3 (sporenschema)
Lijn(en)	Almelo - Salzbergen Staatslijn D
Vervoerder(s)	NS NS Hispeed Syntus vanaf december 2013 onder de naam Twents
Coördinaten	52°15′43″N 6°47′39″E
Portaal    Openbaar vervoer

Zakspoor

Station Hengelo is een Nederlands station dat werd geopend op 18 oktober 1865 aan de toen nieuwe lijn Almelo – Oldenzaal – Salzbergen.

Het ligt in het centrum van de Twentse stad Hengelo, aan de spoorlijnen Zutphen – Oldenzaal en Almelo – Enschede.

Geschiedenis

Eerste Station 1866-1898

Het eerste stationsgebouw in Hengelo was een noodgebouw. In 1866 kwam een nieuw station gereed. Bij het Staatsspoor (SS) deelde men de stations in klassen in en Hengelo kreeg een station SS type 3e klasse. Dit gebouw deed dienst tot 1898, toen het door een tijdelijk station werd vervangen.

Tweede Station 1899-1944

Hengelo groeide snel aan het einde van de negentiende eeuw en ook de bedrijvigheid nam toe. Omdat de spoorbomen erg vaak gesloten waren, werd er een loopbrug over het spoor gebouwd, maar voor het rijdende verkeer was dit geen oplossing. In 1899 werd dan eindelijk de machtiging door Den Haag gegeven om een nieuw station te bouwen. De kosten voor het gebouw en de ophoging van bet emplacement en alle kunstwerken zoals tunnels werden toen op f 2.300.000, - geraamd. Het zand voor de ophoging van het emplacement en de spoorlijnen werd in Driene afgegraven en zo ontstond het waardevolle natuurgebied Landgoed Lonnekermeer. Het stationsgebouw werd door Ir. G.W. van Heukelom (1870-1952) gebouwd. In 1900 werd tevens de stationsoverkapping gebouwd. Deze overkapping, die enkele jaren geleden geheel is gerestaureerd is een voorbeeld van een constructie uit gietijzer.

Derde Station 1951-nu

Het station, dat ongeveer ter hoogte van de Beursstraat stond, werd in oktober 1944 bij het verwoestende bombardement op Hengelo zwaar beschadigd. De bovenverdieping was grotendeels vernield en de herbouw zou veel geld hebben gekost. De Nederlandse Spoorwegen namen het besluit om het te slopen en door een nieuw gebouw te vervangen. Dit gebouw werd een stuk westelijker gebouwd in de stijl van de jaren vijftig. In 1951 kwam het nieuwe station gereed. Voor het gebouw tekende H.G.J. Schelling (1888-1978). Gelijksoortige stations van zijn hand zijn ook te vinden in Enschede, Zutphen, Leiden en Arnhem. De gebouwen werden allemaal uitgevoerd in een constructie van gewapend beton, opgevuld met verschillende soorten van prefab betonnen elementen.

Ten zuiden van het oude station bevond zich het station Hengelo GOLS van de Geldersch-Overijsselsche Lokaalspoorweg-Maatschappij die de spoorlijn (Doetinchem / Winterswijk) - Boekelo - Hengelo exploiteerde.

Vanaf station Hengelo vertrok vroeger ook de chloortrein naar AKZO, die in 2006 is gestopt sinds Akzo de werkzaamheden heeft verplaatst naar Delfzijl. Er rijden nog wel andere goederentreinen over het raccordement, zie Hengelo raccordement AKZO.

Voorzieningen

De tunnel van station Hengelo. Links 1951, Midden 1990, Rechts 2010
K: loketten
G: Bank GWK
T: Trap naar perron
R: Roltrap
L: Lift
S: Snackbar
B: Boekwinkel
W: Albert Heijn

• AH to go (stationshal)
• AKO (stationshal)
• Döner Company (stationshal)
• GWK Travelex (stationshal)
• Kiosk (perron)
• NS-Loketten (stationshal)
• Fietsenstalling + huur OV fietsen (kelder)
• Openbaar Toilet (perron)

Bredere tunnel en renovatie van stationsgebied

Tijdens de renovatie heeft het bestaande stationsgebouw een 'facelift' gekregen. De voetgangerspassage is verbreed en voorzien van bijzondere verlichting en door de komst van een roltrap (alleen naar boven), een moderne lift en bredere trappen is de toegankelijkheid naar de perrons een stuk verbeterd. Een luifel aan de zuidzijde van het station zorgt voor een herkenbare zuidingang van het station. Ook is de overkapping van de perrons opgeknapt en zijn de perrons voorzien van nieuwe bestrating.

Het stationsgebied wordt de schakel tussen de binnenstad en het 50 hectare grote herontwikkelingsgebied ‘Hart van Zuid’ aan de zuidzijde van het station.

Sporen

Het station van Hengelo heeft drie perronsporen, waarvan er twee zijn opgedeeld in twee delen (A en B) waar het perron aan grenst. Spoor 2 ligt aan de kant van het centrum (De Brink) en aan de andere kant van het perron kan men spoor 3 vinden.

Het derde perronspoor is het het zakspoor 11, dat gebruikt wordt voor de trein naar Bad Bentheim. Deze treinverbinding betreft een proef die duurt tot december 2013. Ook wordt het spoor elk jaar gebruikt voor de carnavalstrein naar Oldenzaal

Station Hengelo heeft een rangeerterrein. Het rangeerterrein is grotendeels geëlektrificeerd. Er is ook een werkplaats waar treinen worden onderhouden en het beschikt over een tankplaat.

Treinverbindingen

Uit Hengelo vertrekt zevenmaal per dag de internationale intercity van Schiphol naar Osnabrück/Hannover/Berlijn v.v.

Aan de lijn naar Oldenzaal ligt het station Hengelo Oost. In 2006 is besloten dat er een derde station komt, het station Hengelo Gezondheidspark. Dit station ligt ter hoogte van het ziekenhuis, en is op 9 december 2012 geopend.

Dienstregeling vanaf 9 december 2012:

Serie	Treinsoort	Route	Bijzonderheden
140 / 240	Intercity (NS Hispeed / DB Fernverkehr)	Amsterdam Centraal – Amersfoort – Deventer – Hengelo – Bad Bentheim – Osnabrück Hbf – Hannover Hbf – Berlin-Spandau – Berlin Hbf – Berlin Ostbahnhof	Stopt alternerend te Bünde (Westf.) of Bad Oeynhausen
1600	Intercity	Schiphol – Amersfoort – Deventer – Hengelo – Enschede
1700	Intercity	Den Haag Centraal – Utrecht Centraal – Amersfoort – Deventer – Hengelo – Enschede
7000	Sprinter	Apeldoorn – Deventer – Almelo – Hengelo – Enschede	Rijdt 's avonds en op zondag niet tussen Almelo en Enschede.
7900	Sprinter	Zwolle – Almelo – Hengelo – Enschede
20000	Stoptrein (Syntus)	Hengelo – Bad Bentheim	Grensland Express; stopt niet in Hengelo Oost
31200	Stoptrein (Syntus)	Zutphen – Hengelo – Oldenzaal	Vanaf december 2013 onder de naam Twents.

Bij thuiswedstrijden van FC Twente rijden er supporterstreinen als stoptrein tussen Rijssen en Enschede.

Tussen december 2009 en april 2013 reed de 7900-serie niet verder dan station Nijverdal in verband met de aanleg van de Salland Twentetunnel. De lijn Enschede - Zwolle was geknipt, vanaf station Nijverdal reden bussen naar een tijdelijk station Nijverdal West waar de sprinters naar Zwolle vertrokken. Met ingang van de dienstregeling 2013 is de vertrektijd van de intercity's naar de Randstad met een kwartier verschoven, omdat hierdoor in Deventer geen goede aansluiting meer wordt geboden op de intercity naar Zwolle rijden er, totdat de treinserie 7900 weer doorrijdt naar Zwolle, 's ochtends 3 treinen Enschede - Zwolle en 's middags 3 treinen Zwolle - Hengelo via Deventer als treinserie 27900.

Vanaf 12 december 2010 is er voor een proef van drie jaar een stoptrein rijden tussen Hengelo, Oldenzaal en Bad Bentheim. Deze trein rijdt een keer per uur. In Hengelo wordt na 7 jaar het zakspoor weer voor regulier reizigersvervoer gebruikt. De trein wordt geëxploiteerd door Syntus maar rijdt onafhankelijk van de Syntusdienst Zutphen - Hengelo - Oldenzaal.

Busverbindingen

Aan de noordzijde van het station is het busstation. Hier stoppen de Connexxion(Twents)-stadsbussen en de streekbussen van Connexxion. Het busstation bestaat uit 11 busperrons. Bij de hoofdingang van het station staat een informatiebord met een kaart en vertrektijden van de bussen. Het station van Hengelo ligt in zone 4511 en/of 4512 (centrumzone).

Stadsbussen

Lijn	Route	Bijzonderheden
Connexxion
8	Station NS – Westermaat – IKEA – Slangenbeek – Hasseler Es – Klein Driene – Groot Driene – Universiteit – Enschede	Rijdt alleen in de spits
9	Station NS – Universiteit – Enschede Station NS
10	Station NS – Berflo Es – Veldwijk	Rijdt niet op zondag
11	Station NS – Elsbeek – Klein Driene – Hasseler Es
12	Station NS – Nijverheid – Streekziekenhuis – Woolder Es – Station NS – De Grundel – Klein Driene – Groot Driene
13	Station NS – 't Wilbert – Hengelose Es – Westermaat – Vossenbelt – Slangenbeek – Het Broek – Roershoek – Hasseler Es

Streekbussen

Lijn	Route	Bijzonderheden
Connexxion
14	Hengelo, Station NS – Deurningen – Gammelke – Weerselo	Rijdt niet op zondag
15	Hengelo, Station NS – Universiteit	Sneldienst
16	Hengelo, Station NS – Universiteit, Langenkampweg	Sneldienst, rijdt alleen op zondag
51	Almelo – Zenderen – Borne – Hengelo, Station NS
53	Hengelo, Station NS – Beckum – Stepelo – Haaksbergen Busstation
59	Hengelo, Station NS – Beckum – Stepelo – Industrieterrein 't Vark - Haaksbergen Busstation	Rijdt niet 's avonds en in het weekend

Mediabestanden

Zie de categorie Train station Hengelo van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.

Bronnen, noten en/of referenties Station Hengelo op Stationsweb

Spoorwegstations in Overijssel

Almelo · -De Riet · Borne · Daarlerveen · Dalfsen · Delden · Deventer · -Colmschate · Enschede · -Drienerlo · -De Eschmarke · Geerdijk · Glanerbrug · Goor · Gramsbergen · Hardenberg · Heino · Hengelo · -Gezondheidspark · -Oost · Holten · Kampen · -Zuid · Mariënberg · Nijverdal · Oldenzaal (AS) · Olst · Ommen · Raalte · Rijssen · Steenwijk · Vriezenveen · Vroomshoop · Wierden · Wijhe · Zwolle Stations van de Museum Buurtspoorweg: Haaksbergen · Zoutindustrie · Boekelo Voormalige stations: zie de lijst van voormalige spoorwegstations in Overijssel

52° 15' 43" N 6° 47' 39" O