Station Tiel

	Tiel
Afkorting	Tl
Opening	1 november 1882
Perrons	2
Perronsporen	3
Lijn(en)	Betuwelijn
Vervoerder(s)	NS; Arriva
Coördinaten	51°53′22″N 5°25′23″E
	;
Portaal	Openbaar vervoer

Station Tiel ligt in de Betuwse stad Tiel. Het station ligt aan de Betuwelijn (niet te verwarren met de Betuweroute die langs de stad gaat en die ten noordoosten wordt gekruist door haar 125 jaar oudere zusje). Het station werd geopend op 1 november 1882, tegelijk met het oostelijk deel van de Betuwelijn, van Elst naar Geldermalsen. Het westelijk gedeelte (de huidige MerwedeLingelijn), werd via Gorinchem (1883) naar Dordrecht (1885) aangelegd.

Het stationsontwerp wordt ook wel Standaardtype Sneek genoemd. Dit ontwerp is voor het eerst in Tiel en Gorinchem toegepast. Beide stations zijn gebouwd in 1881, maar station Gorinchem is gesloopt. Van dit type gebouwen zijn er momenteel nog drie aanwezig: naast station Tiel ook Station Sneek (1883) en Station Delfzijl (1883). Delfzijl is in tegenstelling tot de andere twee gebouwen geheel opgetrokken uit bruine baksteen. Het vijfde station van dit type was Station Appingedam (1885), maar ook dit is gesloopt.

In de Tweede Wereldoorlog heeft een grote brand de oostelijke vleugel van het gebouw verwoest, waardoor deze herbouwd moest worden. In 1997 zijn zowel loket als stationsrestauratie gesloten. In de voormalige restauratie kwam een Wizzl, in 2004 verbouwd tot een Reizigerskiosk. De lokettenzaal heeft acht jaar leeggestaan, voordat deze werd betrokken door Eethuis Buitensporig, een restaurant uitgebaat door mensen met een verstandelijke en lichamelijk beperking vanuit Zorgboerderij Thedinghsweert. Overige huurders zijn Artstation, dat een klein reepje in de oostelijke vleugel heeft betrokken, de westelijke vleugel wordt in zijn geheel verhuurd aan Arriva en Syntus, die hun personeelsverblijven daar hebben. Op de bovenverdiepingen bevinden zich zalen. Deze worden verhuurd voor vergaderingen en feesten door Buitensporig.

De voormalige goederenloods is, dankzij sponsoring door DHL, in 2006 in delen afgebroken en in 2007 verplaatst en herbouwd in het Nederlands Openluchtmuseum te Arnhem. Hier zal in het originele gebouw de geschiedenis van de bekende vervoerder Van Gend & Loos gepresenteerd worden.

Omgeving station [bewerken]

In 2001 werd het gasbedrijf in Tiel verkocht. De 10 miljoen gulden (4,5 miljoen euro) die het opbracht, werd voor een uniek initiatief gebruikt. Inwoners van Tiel konden projectvoorstellen indienen die gekozen konden worden door de Tielse bevolking. Eén van deze projecten was het opstellen van een masterplan voor het verwaarloosde stationsgebied. De voormalige sukadefabriek en Evenementenhal (Jomandahal) zijn niet naar ieders smaak en de fabriek is vervallen. Het initiatief van de SIST (Stichting Invulling Stationsgebied Tiel) werd omarmd. Drie jaar later presenteerde deze stichting haar masterplan. Dit werd echter als onhaalbaar afgewezen.

De gemeente heeft daarop een masterplan voor het station opgesteld. Het zal zowel aan de noord- als de zuidkant van het spoor een metamorfose ondergaan. Momenteel moet men een omweg maken om van de fietsenstalling naar de kaartautomaten en het perron te komen. Dit is een gevolg van de eerdere perronverlenging die enkel in oostwaartse richting gerealiseerd kon worden.

De reconstructie is eind 2006 gestart met het kappen van een aantal bomen en de sloop van de overdekte fietsenstalling aan de noordzijde. Ter vervanging hiervan zijn fietsklemmen geplaatst op een gedeelte van de oude parkeerplaats. De fietsenstalling bevindt zich nu direct naast de overweg naar de perrons en het stationsgebouw.

In verband met het tijdelijke verlies aan parkeerplaatsen aan de noordzijde is aan de zuidzijde, de kant van het stationsgebouw, een extra parkeerterrein ingericht. Op de plaats van het busstation, tegenover de Evenementenhal, wordt de parkeercapaciteit uitgebreid. De bewaakte fietsenstalling is oostwaarts verplaatst om ruimte te maken voor het nieuwe busstation. Op het Stationsplein komt een soort pleintje in het verlengde van de spoorwegovergang. Aan en binnen het stationsgebouw wordt niets veranderd.

Interieur stationsgebouw (Restaurant Buitensporig)
NS en Syntus ontmoeten elkaar op het station

Treinen [bewerken]

Aangezien de Betuwelijn slechts tot aan Tiel bovenleiding heeft, moeten doorgaande reizigers in Tiel overstappen van een elektrische- op een dieseltrein. De treindiensten sluiten op elkaar aan en hebben beide hun eindpunt langs hetzelfde eilandperron. Op 9 december 2012 nam Arriva de exploitatie van de lijn Arnhem-Elst-Tiel over van Syntus.

Momenteel stoppen de volgende treinseries op station Tiel:

Serie	Treinsoort	Route	Bijzonderheden
6000	Sprinter	Utrecht Centraal – Geldermalsen – Tiel	's Avonds laat rijden treinen van treinseries 6000 en 16000 gekoppeld, als één trein, het gemeenschappelijke traject Utrecht Centraal – Geldermalsen
31100	Stoptrein (Arriva)	Arnhem – Elst – Tiel	Stopt niet te Arnhem Zuid

Overig openbaar vervoer [bewerken]

Het station in Tiel wordt bediend door diverse buslijnen van Arriva in de concessie Achterhoek Rivierenland. De volgende buslijnen doen het station aan:

40: Medel Industrieterrein
42: Beneden Leeuwen - Boven Leeuwen - Druten Busstation (na Druten verder richting Nijmegen NS)
43: Station Tiel Passewaaij - Wadenoijen - Geldermalsen - station Geldermalsen
44: Maurik - Eck en Wiel - Lienden - Kesteren - station Rhenen - Rhenen Paardenveld
45: Echteld - Ochteren - Kesteren - Rhenen - station Rhenen - Wageningen - Wageningen Busstation
46: Culemborg - station Culemborg - Everdingen - Hagestein - Vianen - Nieuwegein - Nieuwegein Stadscentrum
248: Ophemert - Varik - Heesselt - Opijnen - Neerijnen - Zaltbommel - station Zaltbommel (buurtbus)

Lijn 42 wordt gezamenlijk gereden door Arriva en Breng/Connexxion.