Stein (Limburg)
 |
|||
  |
|||
|
|
|||
| Provincie |  Limburg |
||
| Gemeente |  Stein |
||
| Coördinaten | 50°58'N 5°45'E | ||
|
|
|||
| Inwoners (1 jan 2005) | 11.290 | ||
|
|
|||
| Postcode | 6170-6171 | ||
| Netnummer | 046 | ||
| Belangrijke verkeersaders | A2 A76 | ||
|
|||
Stein is een plaats in het zuiden van de Nederlandse provincie Limburg met 11.290 inwoners. Het is de hoofdplaats van de gelijknamige gemeente Stein.
Het dorp ligt centraal binnen de gemeente en nabij het snelwegenknooppunt van de A2 en de A76. Bij de plaats horen ook de wijken Kerensheide (waarnaar het knooppunt is vernoemd) en Nieuwdorp. Laatstgenoemde wordt van de rest van het dorp gescheiden door de A76. Het dorp ligt onder de rook van het industriecomplex Chemelot, waar veel inwoners van Stein werken. Ook heeft Stein een haven aan het Julianakanaal, welke op 17 december 1934 in gebruik is genomen.
In Stein staat de Sint-Martinuskerk, die in 1894 door de architect Johannes Kayser werd ontworpen. De typische Limburgse mergelen toren stamt uit de 14e eeuw en staat in Oud-Stein, dat iets buiten het moderne centrum ligt. In Kerensheide is in 1943 naar ontwerp van Alphons Boosten een aparte kerk gebouwd, de Sint-Jozefkerk.
Het hoogste gebouw van Stein is de woontoren 'De Stevel', die elf verdiepingen hoog is.
In Stein ligt verder een middelbare school, S.G. Groenewald, die bedoeld is voor voornamelijk jongeren uit de gemeenten Stein en Beek. De belangrijkste recreatieve voorziening in Stein is het recreatiepark Steinerbos. In dit park bevinden zich ook een zwembad en tennishal. Ander groen zijn de Wallen van Stein ten noordoosten en zuidoosten van het dorp, een restant van een oude landweer.
Naast de woonwijken horen bij Stein ook de in het buitengebied gelegen buurtschappen Maasband, Veldschuur en Kleine Meers (in tegenstelling tot Meers, dat van oorsprong bij Elsloo hoort).
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
De oudste gevestigde bewoners worden de Bandkeramiekers genoemd die ongeveer 7000 jaar geleden hier zich gevestigd hebben.
In de neolithische periode werd in de omgeving van Stein de Grafkelder van Stein gebouwd die wordt toegerekend aan de Seine-Oise-Marne-cultuur.[1] Om de grafkelder is in de 20e eeuw het Archeologiemuseum Stein gebouwd.
Volgens een legende werd het gebied van de Graetheide in de negende eeuw door Koning Swentibold aan de dorpen Elsloo, Beek en Stein geschonken om deze in gemeenschappelijk gebruik te benutten. In de middeleeuwen zijn er rond het dorp de Wallen van Stein opgeworpen, een landweer.[2]
In 1263 wordt de plaats aangeduid met de Steyne en in 1268 de Steine. De naam verwijst naar een uit steen opgetrokken kasteel.[3]
In 1982 werd met een gemeentelijk herindeling de gemeente Stein gevormd, waarbij de vroegere kleinere gemeenten Stein, Elsloo en Urmond werden opgeheven en de nieuwe grotere gemeente Stein werd opgericht.
[bewerken] Woonwijken
 Zie ook Wijken en buurten in Stein voor het hoofdartikel van dit onderwerp. |
[bewerken] Bezienswaardigheden
In het dorp bevinden zich onder andere de volgende bezienswaardigheden.
- Archeologiemuseum Stein met de Grafkelder van Stein.
- Wallen van Stein, restanten van een oude landweer.
- Kasteelruïne
| Zie ook: Lijst van rijksmonumenten in Stein (gemeente) |
[bewerken] Brand in het winkelcentrum
Iets na middernacht op donderdag 29 oktober 2009 brak in het overdekte winkelcentrum van Stein brand uit in een kledingzaak. Waarschijnlijk door de loze ruimte tussen de plafonds en het dak van het winkelcentrum kon het vuur razendsnel om zich heen grijpen. Binnen enkele uren was duidelijk dat het gehele winkelcentrum volledig zou uitbranden. Vanaf het begin van de brand heeft de brandweer zich geconcentreerd op de naast gelegen seniorenflat, de Stevel. Circa 100 ouderen moesten in allerijl hun huis verlaten. Tijdens de brand vielen geen gewonden, maar ruim veertig winkels, twee banken, een restaurant en zes huizen brandden volledig uit. Drie andere huizen en twee winkels werden zo zwaar beschadigd dat ze moesten worden gesloopt. De financiële schade liep in de miljoenen. De impact bij de plaatselijke bevolking was groot, daar het winkelcentrum naast een commerciële functie ook duidelijk de functie van sociale ontmoetingsplaats had. Enkele dagen na de brand werd bekend gemaakt dat er aanwijzingen waren dat de brand zou zijn aangestoken en dat de politie zelfs daders op het oog had. Het Openbaar Ministerie liet de brand onderzoeken. Bijna drie maanden na de brand werd in het eindrapport geconcludeerd dat brandstichting niet of niet meer kon worden aangetoond. Inmiddels is er een noodwinkelcentrum op een tijdelijke locatie. De brand in Stein was de grootste brand van 2009 in Nederland; verzekeraars keerden 31,5 miljoen euro uit.
[bewerken] Triathlon Stein en de Ronde van Limburg
Al sinds 1984 wordt ieder jaar in de zomer in Stein een triathlon georganiseerd. Deze triathlon behoort tot de grootste van Nederland. Hier doen dan ook vele bekende triatleten aan mee. Ook is de wielerwedstrijd de Ronde van Limburg al verschillende malen in Stein gestart.
[bewerken] Geboren
- Mia Gommers, voormalige atlete, winnares Olympisch brons
- Patrick Kicken, radiodeejay
- Silvia Pepels, voormalig triatlete
- Wim Schepers, voormalig wielrenner
- Ralph Zeetsen, voormalig triatleet, zesvoudig Europees kampioen
- Hendrik Peter Mathijs (Harie) Janssen, dirigent en organist aan de Sint-Martinuskerk in Stein
- Gerardus Coumans, componist, dirigent en organist aan de parochiekerk Sint Martinus te Geulle
[bewerken] Zie ook
Bronnen, noten en/of referenties
|
| Plaatsen in de gemeente Stein |  |
|---|---|
|
Dorpen: Berg aan de Maas · Elsloo · Meers · Stein · Urmond |
