Stieg Larsson

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Stieg Larsson
Afbeelding gewenst
Algemene informatie
Volledige naam Karl Stig-Erland Larsson
Geboren 15 augustus 1954, Skelleftehamn
Overleden 9 november 2004, Stockholm
Land Vlag van Zweden Zweden
Werk
Jaren actief Jaren '90-2004
Genre Thriller
Bekende werken Mannen die vrouwen haten, De vrouw die met vuur speelde, Gerechtigheid
Portaal  Portaalicoon   Literatuur

Stieg Larsson, officieel Karl Stig-Erland Larsson (Skelleftehamn, 15 augustus 1954 - Stockholm, 9 november 2004) was een Zweedse journalist en auteur. Hij stierf op vijftigjarige leeftijd aan een hartinfarct.

Activist[bewerken]

Aanvankelijk was Larsson een politiek activist voor het Kommunistika Arbetareförbundet, de communistische arbeidersbeweging, en fotograaf. Politiek was hij actief als redacteur van het Zweedse trotskistische tijdschrift Fjärde internationalen. Verder werkte hij mee aan verschillende sciencefictiontijdschriften en gedurende 1978-1979 was hij voorzitter van de grootste Zweedse sciencefictionclub, Skandinavisk Förening för Science Fiction (SFSF).

Journalist[bewerken]

In 1977 ging hij werken voor het grootste Zweedse persbureau, Tidningarnas Telegrambyrå (TT), eerst als grafisch kunstenaar, later als journalist en schrijver van korte biografieën. Hij was oprichter van de anti-fascistische Expo-foundation, die tot doel had om racistische en totalitaire denkbeelden en organisaties aan de kaak te stellen. Van 1999 tot 2002 leidde hij het tijdschrift Svartvitt med Expo en van 2002 tot 2004 Expo. Door zijn politieke stellingnamen en werkzaamheden voor Expo werd hij regelmatig bedreigd.

Schrijver[bewerken]

Toen Larsson op vijftigjarige leeftijd aan een hartinfarct stierf, liet hij drie voltooide maar nog ongepubliceerde manuscripten na. In 2001 begon hij voor zijn plezier met het schrijven van een detectiveroman als hij 's avonds thuis kwam van zijn werk. Hij ontdekte zijn talent daarvoor en begon aan zijn derde deel al binnen twee jaar. Pas kort voor zijn dood begon hij te werken aan publicatie van zijn boeken. In 2005 verscheen postuum zijn romandebuut, het eerste deel van de Millennium-trilogie, 'Mannen die vrouwen haten' (met de Engelse titel: 'The girl with the Dragon Tattoo'). Spoedig daarna volgden de andere twee delen. De reeks is in tientallen landen uitgegeven en de drie delen zijn ook in het Nederlands vertaald, door Tineke Jorissen-Wedzinga.

Larsson leefde dertig jaar samen met een partner: Eva Gabrielsson. In een testament dat Larsson in 1977 had opgesteld, bepaalde hij dat zijn nalatenschap naar de Socialistische Partij van Zweden moest gaan. Dit testament bleek echter niet rechtsgeldig volgens de Zweedse wetten, omdat het zonder getuigen was opgesteld. Daarom gaan de opbrengsten van zijn boeken nu naar zijn vader en zijn broer. Eva Gabrielsson beschrijft in haar boek dat al de opbrengsten van Millennium in een gezamenlijke firma zouden worden gestopt.

Millennium-trilogie[bewerken]

De Millenniumreeks bestaat uit drie delen:

Na zijn dood werd ook nog een onvoltooid vierde boek aangetroffen, alsmede een synopsis voor een vijfde en zesde deel. Uit aantekeningen van Larsson bleek dat er een plan was om uiteindelijk 10 boeken te schrijven.

Voor zijn werk ontving Larsson postuum verschillende literaire onderscheidingen. Twee keer werd hij bekroond met de Glazen Sleutel, een prijs voor de beste Scandinavische misdaadroman. Deze kreeg hij in 2006 voor Mannen die vrouwen haten en in 2008 voor Gerechtigheid. Voor De vrouw die met vuur speelde won hij in 2006 de Prijs voor de beste misdaadroman van de Zweedse Detectiveacademie en in 2008 de ITV3 Crime Thriller Award for International Author of the Year.

Het eerste deel van de reeks werd in 2009 verfilmd als Mannen die vrouwen haten. Het tweede deel kwam in Nederland uit op 21 januari 2010 als De vrouw die met vuur speelde en het derde deel kwam uit in maart 2010 als Millennium 3: Gerechtigheid. Begin 2012 (19 januari in de bioscoop) verschijnt de Engelstalige verfilming door David Fincher van het eerste boek, genaamd The Girl with the Dragon Tattoo [1].

Bronnen, noten en/of referenties