Stikmat
Er is bij het schaken sprake van een stikmat als de koning schaak staat, alle vluchtvelden door zijn eigen stukken zijn geblokkeerd en het schaak niet kan worden opgeheven. De koning stikt als het ware, en staat schaakmat.
Aangezien alleen een paard over andere stukken kan springen, kan stikmat alleen door een paard worden gegeven.
Inhoud |
Voorbeelden [bewerken]
Er zijn verscheidene voorbeelden van een stikmat bekend, maar de meest kenmerkende is die welke ontstaat na een dameoffer. Wit is aan zet en speelt Dg8†. Zwart kan de witte dame niet met de koning slaan en moet dus Txg8 spelen. Nu speelt wit Pf7 mat en de koning is "gestikt".
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Stikmat in de opening [bewerken]
Stikmat kan ook in de opening voorkomen.
Blackburne Shilling gambiet [bewerken]
| 8 |  |
 |
 |
|
 |
 |
 |
 |
| 7 |  |
 |
|
|
|
 |
|
|
| 6 |  |
|
|
|
|
|
|
|
| 5 | |
|
|
|
|
|
|
|
| 4 | |
|
|
|
 |
|
|
|
| 3 | |
|
|
|
|
|
|
|
| 2 |  |
 |
|
|
 |
|
|
|
| 1 |  |
|
 |
 |
 |
 |
|
|
| a | b | c | d | e | f | g | h | |
|
Amateur - Blackburne: 0-1
|
||||||||
Dit gambiet is genoemd naar Joseph Blackburne die er veel mee won als hij in cafés om geld (meestal een shilling) speelde.[1]
1. e2-e4 e7-e5
2. Pg1-f3 Pb8-c6
3. Lf1-c4 Pc6-d4?
Geen sterke zet, maar niet meteen te weerleggen. Wit kan 4.Pc3 of 4.0-0 doen en staat dan prima.
4. Pf3xe5? Dd8-g5!
5. Pe5xf7?? Dg5xg2
6. Th1-f1 Dg2xe4†
7. Lc4-e2 Pd4-f3 mat
Boedapestgambiet [bewerken]
| 8 | |
|
|
|
|
|
|
|
| 7 | |
|
|
|
 |
|
|
|
| 6 | |
|
|
|
|
|
|
|
| 5 | |
|
|
|
|
|
|
|
| 4 | |
|
|
|
|
|
|
|
| 3 | |
|
|
|
|
|
|
|
| 2 | |
|
|
 |
|
|
|
|
| 1 | |
|
|
|
|
|
|
|
| a | b | c | d | e | f | g | h | |
|
Stand na 8. ... Pd3#
|
||||||||
In het Boedapestgambiet zit een val die tot stikmat kan leiden:
1. d2-d4 Pg8-f6
2. c2-c4 e7-e5
3. d4xe5 Pf6-g4
4. Lc1-f4 Pb8-c6
5. Pg1-f3 Lf8-b4+
6. Pb1-d2 Dd8-e7
7. a2-a3 Pg4xe5
8. a3xb4?? Pe5-d3 mat
Caro-Kann [bewerken]
| 8 | |
|
|
|
|
|
|
|
| 7 | |
|
|
|
|
|
|
|
| 6 | |
|
|
|
|
 |
|
|
| 5 | |
|
|
|
|
|
|
|
| 4 | |
|
|
|
|
|
|
|
| 3 | |
|
|
|
|
|
|
|
| 2 | |
|
|
|
|
|
|
|
| 1 | |
|
|
|
|
|
|
|
| a | b | c | d | e | f | g | h | |
|
Stand na 6. Pd6#
|
||||||||
In de Caro-Kann komt de volgende zettenreeks regelmatig voor:
1. e2-e4 c7-c6
2. d2-d4 d7-d5
3. Pb1-c3 d5xe4
4. Pc3xe4 Pb8-d7
5. Dd1-e2!? Pg8-f6??
6. Pe4-d6 mat.
Trivia [bewerken]
De prent Metamorphose van Escher toont een schaakpartij waarin stikmat wordt gegeven.
Bronnen, noten en/of referenties
|
