Stilte

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nuvola single chevron right.svg Voor de gelijknamige roman van Shusaku Endo, zie Stilte (roman). Voor de gelijknamige compositie van Aho, zie Stilte (Aho).
Gebaar voor stilte.

Stilte is de ervaring van geen enkel geluid, of de ervaring van zo weinig geluid dat het als volledig natuurlijk en rustgevend wordt beschouwd. Stilte kan echter ook als beklemmend of bedreigend worden ervaren.

De ervaring van "geen geluid" betekent niet dat er geen geluid aanwezig is. De gehoordrempel van de mens bedraagt 0 decibel. Dit betekent dat er bij de gehoordrempel toch een geluidsdruk kan heersen van 2x10-5 Pascal. Geluid met een lagere geluidsdruk kan dan nog wel aanwezig zijn, maar wordt dan niet niet door mensen gehoord.

In de akoestiek wordt een volledige stille dode kamer gebruikt om bepaalde metingen uit te voeren.

Zie ook: stiltegebied.

Stilte in de taal[bewerken]

  • Er valt een stilte - Het eerst levendige gesprek valt even stil.
  • De stilte des doods
  • De spreker verzoekt het publiek om stilte
  • Onheimelijke stilte
  • De stilte voor de storm - Voor de storm begint is het soms windstil. De uitdrukking wordt echter vaker figuurlijk gebruikt. Mensen zijn even stil, voordat ze tot uitbarsting komen. Deze stilte kan ook langere tijd duren.
  • In stilte - heimelijk iets doen, bijvoorbeeld: zij doet in stilte veel goeds, dat wil zeggen, zonder zichzelf daarvoor op de borst te slaan.
  • Stille nacht, heilige nacht - een kerstlied uit 1818, gecomponeerd door Franz Gruber.

Stilte in relaties[bewerken]

Stilte kan tussen mensen zowel een teken van een slechte verstandhouding als, omgekeerd, van een heel goede verstandhouding zijn. Het gesprek kan stilvallen, het kan akelig stil zijn aan tafel, je kan niet weten wat te zeggen. Maar er kan ook stille aanwezigheid zijn en woordeloos begrijpen. (Hermann Hesse spreekt in Narziss und Goldmund, hoofdstuk vier, van een gesprek van ziel tot ziel.) Deze taal wordt overigens ook in de verhouding met God gesproken (zie bijvoorbeeld 1 Koningen 19:12; God is in de stem van de stilte, קול דממה דקה, kôl demâmâh dakkâh).

Stilte als teken van respect[bewerken]

Met stilte kan respect tot uiting worden gebracht. Op begrafenisplechtigheden heersen vaak momenten van stilte. Ook worden bij ceremoniële herdenkingen aan overledenen, individuen of groepen, vaak een of meer minuten stilte in acht genomen.

Stilte in de muziek[bewerken]

Stilte in de muziek, vooral in de klassieke muziek, kan een belangrijke rol spelen. Binnen een muziekstuk worden rusten toegepast. Dit kan ook in popmuziek voorkomen, bijvoorbeeld in een ballad.

Met een speciaal muziekteken, de fermate, kan de componist aangeven dat een periode van stilte, in de muziek rust genoemd, langer moet duren dan volgens het strikte notenschrift is aangegeven. Als álle partijen zwijgen wordt dat ook wel aangegeven met G.P.

John Cage ging het verst in het toepassen van stilte. Hij schreef een muziekstuk getiteld 4′33″, waarin gedurende 4 minuten en 33 seconden slechts een dergelijke rust met fermate gespeeld wordt.

Stilte in de beeldende kunst[bewerken]

In de beeldende kunst is een stilleven de afbeelding van niet bewegende voorwerpen in een zo goed mogelijke compositie.