Stofluizen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Stofluizen
Graphopsocus cruciatus
Graphopsocus cruciatus
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)
Klasse: Insecta (Insecten)
Onderklasse: Pterygota
Orde
Psocoptera
Copland, 1957
Dorypteryx longipennis
Dorypteryx longipennis
Afbeeldingen Stofluizen op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Stofluizen op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Insecten

De stofluizen (Psocoptera) vormen een orde van insecten. Ze zijn niet verwant aan andere 'luizen' zoals de bijtende luizen (of vachtluizen), zuigende luizen (schaamluis, hoofdluis) en de bekende bladluizen. Psocoptera is een oude en primitieve orde die stamt uit het Perm, zo'n 295 tot 248 miljoen jaar geleden.

Uiterlijk[bewerken]

Stofluizen komen in ongeveer 5.500 soorten voor en zijn in te delen in 41 families en drie onderklassen. Ze worden een aantal millimeter lang. De grootste soort, de Thyrsophorus metallicus, zelfs een centimeter. Ze zijn grijs, geel, wit of bruin. De meeste soorten hebben een typisch luisachtig uiterlijk; een grote, brede kop, een vrij breed gesegmenteerd ('geribbeld') achterlijf, duidelijk zichtbare voelsprieten en kleine pootjes. De massieve en wendbare kop wordt gebruikt door deze tegen de ondergrond te tikken en zo met soortgenoten te 'communiceren'. Enkele soorten hebben vleugels en deze zijn wereldwijd verspreid.

Leefomgeving[bewerken]

Stofluizen leven in vochtige omgevingen. In de natuur onder andere in boomstammen en vogelnesten. Binnenshuis komen ze voor in matrassen, rieten meubelen, boeken en afgewerkte spaanplaten. Wanneer deze soort voorkomt in een woning dan is dit een teken dat het er te vochtig is en waarschijnlijk niet goed geventileerd. Meestal komen stofluizen in zo’n klein aantal voor dat ze weinig schade kunnen aanrichten. Ontdekking is dan ook geen reden tot paniek.

Voeding[bewerken]

De stofluis heeft een a-symmetrische Mandibel. Hiermee kan deze voedsel zowel kauwen als opzuigen. Deze voedt zich met schimmels, stuifmeel, algen en korstmossen. Ook dood dierlijk materiaal, zoals een kadaver of een opgezet dier, dient als voedingsbron.

Levensloop[bewerken]

Volwassen stofluizen leven van een paar weken tot maximaal ruim een jaar bij verschillende Liposcelis - soorten.[1] Het proces tot volwassenwording kan zich binnen een maand voltrekken. Als de omstandigheden echter minder gunstig zijn kan dit ook langer duren. De stofluizen kunnen zich snel vermenigvuldigen. Eén vrouwtje kan in haar korte leven zo’n 100 eitjes afzetten. Hierdoor kan een groepje al snel tot een lokale plaag leiden.

Bestrijding[bewerken]

De stofluis laat zich gemakkelijk bestrijden. Ofwel door de voorwerpen waarop ze leven op te ruimen of door de wezens te doden door de ruimte droog te stoken of te ventileren wanneer het buiten warm en droog is.

  1. Svennson B. (2010) Nationnalnyckeln till Sveriges flora och fauna. Stövsländor. Pcocoptera. ArtDatabanken, SLU, Uppsala