Storm (wind)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Storm is een zeer harde wind binnen een grootschalig weersysteem, een depressie. Het gebied binnen een depressie waar stormkracht heerst noemen we stormveld. Storm is gedefinieerd als wind met een windkracht van 9 of meer op de schaal van Beaufort. Dat betekent dat de gemiddelde snelheid van de wind gedurende 10 minuten een snelheid bereikt van ten minste 75 km/h. Is de windsnelheid gemiddeld over 10 minuten ten minste 90 km/h dan wordt gesproken van zware storm, windkracht 10. Bij een gemiddelde snelheid van 103 km/h spreekt men van zeer zware storm, windkracht 11.

Wolkenpartij in een storm

Windstoten of windvlagen[bewerken]

Wind is nooit constant en bevat periodes waarin de snelheid flink hoger kan zijn. Tijdens windstoten liggen de snelheden bij een storm in het algemeen enkele tientallen km/h hoger. Windstoten duren echter kort en kunnen daarom niet worden benoemd volgens de schaal van Beaufort, die uitgaat van gemiddelde windsnelheden.

Storm in de taal[bewerken]

Het begrip "storm" wordt vaak overdrachtelijk gebruikt, bijvoorbeeld in het gezegde: "Wie wind zaait, zal storm oogsten." Of "dit is storm in een glas water" (het gaat nergens over).

Weeralarm[bewerken]

Vlagerige wind met uitschieters van ≥ 56 knopen (> 28 m/s, > 100 km/h). In het winterhalfjaar geldt in de kuststrook daarnaast het criterium ≥ 65 knopen (> 33 m/s, > 120 km/h).

Locatie: Minstens 2 van de 5 kuststations (Vlissingen, Hoek van Holland, IJmuiden, Den Helder, Terschelling) of landinwaarts over een gebied ten minste ter grootte van het standaardgebied van 50 x 50 km, of een coherente band met een lengte van 50 km.

Dit is het nieuwe criterium per ingang van het nieuwe weeralarm dat op 1 februari 2010 is ingegaan.

Ontstaan van een storm[bewerken]

Storm kan in Nederland en België het hele jaar door voorkomen, maar de kans op een flinke storm die geruime tijd woedt is het grootst in de periode oktober tot en met maart. De temperatuurverschillen tussen het noordelijke en zuidelijke deel van het Noordelijk Halfrond zijn dan het grootst, waardoor ook de luchtdrukverschillen groot zijn en actieve depressies ontstaan. Wanneer de atmosfeer eenmaal onrustig is kan met een krachtige westelijke luchtstroom op 9 tot 10 kilometer hoogte in de atmosfeer (straalstroom) de ene stormdepressie na de andere onze kusten bereiken. Er kan dan soms twee weken achtereen herhaaldelijk tot stormachtig weer komen.

Hoe zwaar een storm wordt is niet zozeer afhankelijk van de luchtdruk die de depressie in het centrum van de storm bereikt, maar wordt vooral bepaald door grootte van de luchtdrukverschillen in de omgeving van dat centrum. Een lage barometerstand zal daarom niet altijd leiden tot storm. Bij een snelle verandering van de luchtdruk neemt de wind meestal wel flink toe. Het gebied met de grootste luchtdrukverschillen en de krachtigste wind ligt meestal ten zuidwesten of ten westen van de stormdepressie. De zwaarste stormen in Nederland en België worden dan ook veroorzaakt door depressies die over de Noordzee koersen. Trekt de kern van de depressie juist ten zuiden langs dan passeert het windveld ook ten zuiden en blijft de zuidwesterstorm uit. Door een kleine koersverandering van de depressie kan de storm Nederland of België dan ook op het laatste moment missen. Een dergelijke wijziging of een toename van de storm wordt vaak pas op het laatste moment duidelijk. De meteorologen volgen de ontwikkelingen van een storm dan ook op de voet en passen de weersverwachtingen aan als daar aanleiding toe is.

Noordwesterstorm[bewerken]

Een noordwesterstorm is extra gevaarlijk in Vlaanderen, Nederland en Noord-Duitsland omdat daardoor het water in de Noordzee wordt opgestuwd.

De combinatie van noordwesterstorm met springtij is verantwoordelijk geweest voor verschillende grote overstromingen in Nederland. Onder andere waren dat:

Toen de Zuiderzee nog bestond was ook voor gebieden daarlangs de noordwesterstorm gevaarlijk. De Zuiderzee werd in 1932 afgesloten door de Afsluitdijk (1932). De Zuid-Hollandse en Zeeuwse eilanden worden beschermd door de Deltawerken (1950-1997), inclusief de Oosterscheldekering (1986).

Zuidwesterstorm[bewerken]

Zuidwesterstorm ontstaat boven de Atlantische oceaan en koerst in min of meer rechte lijn door het Engelse Kanaal de Noordzee in. De zuidwesterstorm kan grote schade toebrengen aan de stranden en duinen, en kan daarbij zeer gevaarlijk voor de aanwezige scheepvaart zijn.

Zwaarste stormen in Nederland sinds 1910[bewerken]

In onderstaande tabel zijn zware stormen in Nederland sinds 1910 vermeld. Als minimum voor vermelding is een windsnelheid (hoogste uurgemiddelde) van 100 km/u aangehouden. De lijst is door het KNMI samengesteld op basis van eigen gegevens. Over enkele zware stormen, zoals de stormvloed van 1953, is er een afzonderlijk artikel.

The Storm Spirits, Evelyn De Morgan (1855–1919)
Jaar Datum             Windsnelheid
(hoogste uurgemiddelde)
Zwaarste
windstoot
Plaats
Bft m/s km/h m/s km/h
1911 30 sep - 1 okt 11 30 108 38 137 Hoek van Holland
1913 26 - 27 dec 10 28 101 Vlissingen
1914 28 - 29 dec 11 32 115 42 151 Vlissingen/Hoek v Holland
1920 11 jan 10 28 101 Vlissingen
1921 6 nov 11 32 115 45 162 Hoek van Holland
1928 25 nov 10 28 101 37 133 Vlissingen
1943 7 apr 10 28 101 35 126 Den Helder
1944 7 sep 12 35 122 Vlissingen
1949 1 mrt 11 29 104 39 140 Den Helder
1953 31 jan -1 feb 11 29 104 40 144 Leeuwarden/Den Helder
1954 21 dec 10 28 101 Leeuwarden
1972 13 nov 11 31 112 42 151 IJmuiden/Terschelling
1973 2 apr 11 31 112 43 155 Terschelling/IJmuiden
1976 2 - 3 jan 11 32 114 40 144 IJmuiden/Vlissingen
1978 16 mrt 11 29 104 33 119 Houtrib
1983 27 nov 10 28 101 40 144 Vlissingen
1990 25 jan 11 30 108 44 158 IJmuiden/Schiphol
2002 27 okt 10 28 101 41 148 IJmuiden/Vlissingen
2013 28 okt 11 30 109 42 152 Lauwersoog

Foto's en video[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties