Straatgrafiek

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken
Sticker op een verkeersbord

Straatgrafiek is de overkoepelende term voor tweedimensionale grafische uitingen in de openbare ruimte (inclusief straatmeubilair, publieke gebouwen en openbaar vervoer). Sommigen gebruiken ook wel de term straatkunst of het Engelstalige street art, maar dit begrip stelt het visuele karakter minder centraal, waardoor drie-dimensionaal of temporeel begrensde kunstuitingen in de vorm van installaties, objecten, vertoningen, performances, happenings of straattheater hier ook onder zou kunnen vallen. Historische vormen van straatgrafiek gaan terug tot de prehistorie in de vorm van grottekeningen.

Inhoud

[bewerken] Verschijningsvormen

Straatgrafiek valt uiteen in de volgende verschijningsvormen:

  • het wildplakken van posters, stencils en stickers,
  • het plaatsen van meer of minder geabstraheerde handtekeningen met behulp van spuitbussen of stiften in de vorm van 'tags', 'labels' of 'pieces' (graffiti),
  • het aanbrengen van tekeningen, schilderingen, sjablonen of stempels, eventueel op een zelf aangebrachte ondergrond,
  • het lijmen van tegelmozaïeken (bijvoorbeeld in de vorm van karakters uit het computerspel Space Invaders),
  • het vertonen van zelf-geproduceerde videokunst of films met beamers op bebouwing,
  • het bewerken van reclame-uitingen (zogenaamde 'ad-busting'),
  • het met scherp materiaal bekrassen van objecten zoals bomen, meubilair of beglazing. ('scratchitti').

[bewerken] Kunst of vandalisme?

Alhoewel de makers van straatgrafiek hun werk zelf over het algemeen als kunstuiting beschouwen, denken anderen daar anders over. Velen zien het als vandalisme of vervuiling van het straatbeeld. Veel straatgrafici zien hun werk juist als het terugveroveren van de door de commercie toegeëigende publieke ruimte, waarin het onmogelijk is om opgedrongen reclame-uitingen te vermijden.

Wettelijk gezien zijn beschilderen, beplakken of bespuiten van publieke objecten meestal niet toegestaan. Mede daarom werken de meeste straatgrafici anoniem of onder een schuilnaam. Tegelijkertijd echter is straatgrafiek steeds vaker te zien in gallerieën, musea, kunstfestivals of kunstboeken. Daarmee verwerft straatgrafiek haar eigen positie binnen de kunstwereld. Zelfs de commercie heeft straatgrafiek als 'hip en happening' ontdekt, door wildplakken, stickeren of sjabloneren in te zetten bij de promotie van cd's, computerspellen, films of concerten.

[bewerken] Kunst van de straat in het museum?

Volgens de makers van de eerste Nederlandse overzichtstentoonstelling in het GEM (Den Haag) van vijftien in Nederland werkzame 'kunstenaars' is straatgrafiek "een kunstvorm waarbij de straat als doek en als tentoonstellingsruimte wordt gebruikt. Het werk kan variëren van stickers, posters, stencils en gespoten (tekst)boodschappen tot in de straat geplaatste objecten – of een combinatie hiervan. Street Art is formeel gezien illegaal. De makers eigenen zich, vanuit het idee dat de openbare ruimte aan iedereen toebehoort, diezelfde openbare ruimte toe om hun werk en visie voor het voetlicht van de toevallige passant te brengen. Het is een vorm van kunst die wortels heeft in de punkbeweging en de graffiticultuur en zich tegenwoordig voornamelijk afspeelt onder de oppervlakte van de mainstream kunstwereld."

[bewerken] Bekende straatgrafici

[bewerken] Referenties

  • Banksy (2005). Wall and peace. Century. ISBN 1844137864
  • Bergh, D. van den (2003). De dubbele kick van straatkunst. In:Univers, 25 september 2003. Online beschikbaar: www.uvt.nl
  • Frenken, R. (2005). De graffiti is dood, lang leve de straatgrafiek. In: ST[ateofthe]ART, publicatie n.a.v. het project 'Een Nieuwe Generatie Cultuurjournalisten. Editie 2004'. Online beschikbaar: www.spleen.nl
  • Hofland, G. (2003). Street art / Een boodschap op een sticker. In: Trouw, 24 juni 2003. Online beschikbaar: www.aciddome.com
  • Rood, S. (2006). Een botanische tuin van stickers In: Eindhovens Dagblad, 02 februari 2006. Online beschikbaar: www.eindhovensdagblad.nl
  • Smeets, J. (2006). Kunst op straat: Emancipatie. In: Spunk, 26 april 2006. Online beschikbaar: www.spunk.nl
  • Thissen, S. (2004). ‘Street art’ & illegaliteit. Lezing gehouden op 27 februari 2004. Online beschikbaar www.siebethissen.net
  • Dutch Masters: Street Art & Urban Painting (08-07-2006 t/m 08-10-2006) Website GEM www.gem-online.nl

[bewerken] Externe links

Wikimedia Commons
 
Persoonlijke instellingen
Boek maken