Strijd om Borneo (1945)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Strijd om Borneo in 1945
Onderdeel van Azië in de Tweede Wereldoorlog
Mathilda-tanks bij Labuan
Mathilda-tanks bij Labuan
Datum 1 mei - 21 juli 1945
Locatie Borneo, Nederlands-Indië
Resultaat Geallieerde overwinning
Strijdende partijen
Vlag van Australië AUS
Vlag van Verenigde Staten USA
Vlag van Nederland Nederland
Vlag van Verenigd Koninkrijk Verenigd Koninkrijk
Vlag van Japan JPN
Commandanten
Vlag van Australië AUS generaal Leslie Morshead
Vlag van Verenigde Staten USA admiraal Thomas C. Kinkaid
Vlag van Verenigde Staten USA generaal Douglas MacArthur
Vlag van Japan JPN viceadmiraal Michiaki Kamada
Vlag van Japan JPN admiraal Baba Masao
Troepensterkte
35.000 man 15.000 man
Verliezen
8.000 man 10.000 man
Portaal  Portaalicoon   KNIL

De Strijd om Borneo in 1945 was de laatste grote geallieerde strijd in het zuidwestelijke Pacifisch Gebied tijdens de Tweede Wereldoorlog. In een reeks van amfibische aanvallen tussen 1 mei en 21 juli 1945 viel het Australische I korps, gecommandeerd door generaal Leslie Morshead, de Japanse bezetting van het eiland aan. Geallieerde troepen van de lucht- en zeemacht, gegroepeerd om de United States Seventh Fleet, onder admiraal Thomas C. Kinkaid, de Australian First Tactical Air Force en de Amerikaanse Thirteenth Air Force speelden ook belangrijke rollen tijdens deze strijd. In zuidelijk en oostelijk Borneo werden deze geallieerde troepen aangevallen door de Japanse Keizerlijke Marine en het Japans Keizerlijk Leger onder viceadmiraal Michiaki Kamada en in het noordwesten door het 37ste Japanse leger, gecommandeerd door luitenant-generaal Baba Masao.

De strijd[bewerken]

Manschappen en vliegtuig te Balikpapan

Het aanvalsplan van de geallieerde troepen stond algemeen bekend onder de naam Operatie Oboe. De aanval op Borneo was de tweede fase van Operatie Montclair, dat er op gericht was de Japanse strijdmacht te vernietigen en Nederlands-Indië, de zuidelijke Filipijnen, Sarawak en Brits-Borneo opnieuw in bezit te krijgen.

Hoewel de aanval op Borneo in Australië in die tijd en in latere jaren bekritiseerd werd als "nutteloos" en een "verspilling" van het leven van de soldaten werden toch een aantal belangrijke doelstellingen gehaald, zoals het doen toenemen van de isolatie van een groot gedeelte van de Japanse troepen, die het belangrijkste gedeelte van Nederlands-Indië bezet hielden, het in handen krijgen van belangrijke olievoorraden en het bevrijden van geallieerde krijgsgevangenen, die in steeds verslechterende omstandigheden gevangen werden gehouden (bijvoorbeeld tijdens de dodenmarsen van Sandakan en in het Batu Lintang kamp).

Het geallieerde plan bestond uit zes fases:

Uiteindelijk vonden alleen de aanvallen op Tarakan, Balikpapan en Brits-Borneo (Labuan en Brunei) daadwerkelijk plaats. De operaties begonnen op 1 mei 1945 met - Oboe 1 - de landing op het kleine eiland Tarakan bij de noordoostkust van Borneo. Oboe 1 werd op 10 juni 1945 gevolgd door Oboe 6, de aanval op Brits Borneo. Gelijktijdige invallen vonden plaats op het eiland Labuan en op de kust van Brunei in het noordwesten van Borneo. Een week later vielen Australische troepen de Japanse posities rond Weston in het noordoostelijke deel van de Baai van Brunei aan. Het aandachtspunt van de geallieerden werd toen gericht op de zuidoostelijke kust - Oboe 2 - met de laatste belangrijkste aanval tijdens de Tweede Wereldoorlog op Balikpapan. De operaties aldaar waren de laatste krijgsverrichtingen van de Australische troepen in de strijd tegen Japan.

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties