Strijkkwartet nr. 11 (Dvořák)

Strijkkwartet Nr. 11 (Dvořák)
Dvořák in 1882
Componist	Antonin Dvořák
Soort compositie	Strijkkwartet
Toonsoort	C majeur
Opusnummer	opus 61
Andere aanduiding	B.121
Gecomponeerd in	25.10.1881 - 10.11.1881
Première	1.11.1882 (Berlijn)
Duur	35-40 min.
Oeuvre	Oeuvre van Antonin Dvořák
Portaal    Klassieke muziek

Het Strijkkwartet nr. 11 in C groot, opus 61, is een compositie van de Tsjechische componist Antonin Dvořák. Hij schreef het werk in de herfst van 1881.

Ontstaan

Dvořák schreef het werk in opdracht, en wel van Josef Hellmesberger. Hij maakte geen haast met de uitvoering van diens opdracht – hij was bezig met zijn opera Dimitrij – totdat hij in een Weense krant las wanneer het Hellmesberger-kwartet het werk zou uitvoeren. De grote haast waarmee hij het daarna schreef, verklaart wellicht dat hij op thematisch materiaal van eerdere werken teruggreep. Het elfde strijkkwartet staat in frappante tegenstelling tot het eraan voorgaande “Slavische” kwartet. Hier lijkt Dvořák met een zo klassiek mogelijke compositie naar de gunsten van de Weense kamermuziekkringen uit eerdere tijden te dingen. Hij lijkt zich gericht te hebben op Beethoven in zijn middenperiode, vooral in het eerste deel (vgl. Beethovens drie strijkkwartetten opus 59, de Razumovsky-kwartetten).

Delen

• I Allegro
• II Poco adagio e molto cantabile
• III Scherzo: Allegro vivo
• IV Finale: Vivace

Betekenis

Dvořák meldde aan zijn uitgever Simrock, volgens menigeen niet ten onrechte, dat dit werk zijn beste kamermuziekwerk tot dan toe was. Toch is het altijd wat in de schaduw gebleven en kende het zeker niet het succes van zijn voorganger. Het Hellmesberger-kwartet zou het werk op 15 December 1881 in het Ringtheater te Wenen uitvoeren. In verband met een brand in dat theater ging de première aldaar niet door. Joseph Joachim en zijn kwartet verzorgden de première, en wel op 1 november 1882 te Berlijn.

Bronnen, noten en/of referenties Mathias Walz in Harenberg Kammermusikfüher blz 278 2e uitg. 1998 Uitg Harenberg Dr Milan Slavicky in Toelichting bij Complete strijkkwartetten door het Stamitz Quartet; Brilliant Classics Jarmil Burghauser Toelichting in de box met grammofoomplaten van Het Prager Streich Quartett. DGG 1977 Hartmut Schick, Studien zu Dvořáks Streichquartetten, Laaber-Verlag, 1990