Nationale Strippenkaart
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
De Nationale Strippenkaart (kortweg: "strippenkaart") is een vervoerbewijs dat sinds 1980 in Nederland wordt gebruikt in het Openbaar vervoer. Het vormt een onderdeel van de Nationale Vervoerbewijzen (NVB), voorheen bekend als Nationaal Tarief Systeem (NTS). Vanaf 2009 zal de strippenkaart geleidelijk vervangen worden door reizen op saldo met behulp van de OV-chipkaart.
Inhoud |
[bewerken] Geldigheid
De strippenkaart is geldig in alle lijnen waar de Nationale Vervoerbewijzen gelden, waaronder het stads- en streekvervoer in Nederland en een beperkt aantal spoortrajecten van Arriva, Connexxion, NS, Syntus en Veolia. Zodra na een prijswijziging een nieuwe kaart wordt uitgegeven, is deze 12 maanden geldig na de dag van de wijziging. In principe wordt de prijs ieder jaar met 1-2% verhoogd.
Vanaf 29 januari 2009 is de strippenkaart niet meer geldig als betaalmiddel voor reizen met de Rotterdamse metro.
[bewerken] Werking van de kaart
Heel Nederland is verdeeld in zones met een 4-cijferig nummer. Het aantal af te stempelen strippen bepaalt door welke zones je mag reizen, en ook de maximale reistijd. Het aantal af te stempelen strippen is het aantal zones waar je doorheen reist (dus inclusief overstaps) + 1 basisstrip. Dus als men van begin tot eindpunt in 2 zones reist, dan moet men 3 strippen afstempelen. Het maximaal af te stempelen strippen voor een onbeperkt aantal zones binnen 3,5 uur is 20.
In Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht is het zogenaamde 'Van Damprincipe' van toepassing: het aantal zones mag hier hemelsbreed worden berekend, zodat het stempel in feite een soort sterabonnement van korte tijdsduur is.
De stempel geeft de instapzone, de tijd, weeknummer en dag weer. Het aantal benodigde zones is vooraf te bepalen vanaf een kaart die op de meeste haltes hangt, maar door veel Nederlanders en buitenlanders wordt het systeem als vrij ingewikkeld ervaren. Bovendien werkt het systeem niet altijd rechtvaardig uit: wie bij een korte trip een zonegrens passeert moet al voor twee zones stempelen (3 strippen), evenveel als voor de langste rit in een grote stad.
[bewerken] Veiligheid
De eerste strippenkaarten waren egaal lichtblauw en bleken zeer fraudegevoelig te zijn. Later voegde men allerlei veiligheidsaspecten in. Over de hele lengte is een afbeelding zichtbaar, er is een hologramachtige strip aan de bovenzijde in het papier opgenomen, nog later zijn de contouren van de strippen rond gemaakt en de vulling van de strip heeft een gradueel kleurverloop gekregen, er staan voor het blote oog niet leesbare teksten in, die op een kopie duidelijk opvallen. De nummers staan in een apart kadertje en de kaart is geïmpregneerd met een vloeistof waar de stempelinkt mee reageert: deze kleurt in enkele minuten van rood naar blauw.
[bewerken] Verschillende soorten strippenkaarten
De volgende strippenkaarten zijn beschikbaar:
- 2-strippenkaart
- 3-strippenkaart
- 8-strippenkaart
- 15-strippenkaart vol-tarief
- 15-strippenkaart reductie-tarief
- 45-strippenkaart
De 2-, 3- en 8-strippenkaarten zijn alleen op de bus of tram verkrijgbaar en zijn per strip relatief duurder dan de 15- en 45-strippenkaarten die in de voorverkoop verkrijgbaar zijn.
[bewerken] Voormalige strippenkaarten
- 6-strippenkaart (in 1986 vervangen door de 2- en 3-strippenkaarten)
- 10-strippenkaart, ook als geheel te gebruiken als dagkaart (in 1993 vervangen door de 8-strippenkaart)
[bewerken] Reductie
Alleen van de 15-strippenkaart bestaat reductiestrippenkaart. Deze rozekleurige kaart is 34% procent goedkoper dan de vol-tarief versie (2007), en mag alleen gebruikt worden door:
- Nederlanders van 65 jaar of ouder met een Pas-65 of een ander geldig legitimatiebewijs
- Buitenlanders van 65 jaar of ouder met een geldig paspoort
- Houders van een OV-studentenkaart (op de tijden dat deze kaart als kortingskaart geldt)
- Kinderen van 4 tot en met 11 jaar
- Aangelijnde honden die anders dan op schoot meereizen. Kleine honden en andere kleine huisdieren die in een tas of aangelijnd op schoot zitten mogen gratis meereizen. In alle andere gevallen moet men het gereduceerde tarief betalen, ongeacht of de dieren onder een stoel of bank meereizen.
Sinds april 2007 geldt dit niet meer in Groningen, Amsterdam en Rotterdam, in deze steden mogen honden voortaan gratis meereizen.
[bewerken] Prijzen strippenkaarten
De tarieven (per 1 januari 2009) van de strippenkaarten zijn:
- 2-strippenkaart: € 1,60 (per strip € 0,80)
- 3-strippenkaart: € 2,40 (per strip € 0,80)
- 8-strippenkaart: € 6,40 (per strip € 0,80)
- 15-strippenkaart vol-tarief: € 7,30 (per strip € 0,49)
- 15-strippenkaart reductie-tarief: € 4,80 (per strip € 0,32)
- 45-strippenkaart: € 21,60 (per strip € 0,48)
[bewerken] Strippenkaart op HOV-lijnen
Op de meeste HOV-snelbussen zijn strippenkaarten ook geldig mits voorzien van een toeslagkaartje of -abonnement in de spits. Tot 2006 was de geldigheid inclusief overstap beperkt tot 18 zones (19 strippen). Toen vanaf 2007 de HOV-tarieven werden aangepast, verviel dit plafond en vanaf dat moment mogen er ook 20 strippen gestempeld worden, waardoor er binnen circa 3,5 uur in een onbeperkt aantal zones gereisd kan worden.
[bewerken] Alternatieven voor de strippenkaart
Naast de strippenkaart zijn bij veel vervoersmaatschappijen ook eigen kaartjes geldig. Deze worden, vaak in samenspraak met de opdrachtgever, ook gebruikt als vervoerbewijs. Het tarief van deze vervoerbewijzen is veelal beduidend lager dan het nationale tarief. Zo is er een Met-Elkaartje, Dalurendagkaartje en een Eurokaartje. In sommige steden is al sprake van gratis openbaar vervoer.
[bewerken] Externe links
- OV-Info Tariefinformatie van Koninklijk Nederlands Vervoer
- VPRO Radio, 3 oktober 1980 Publicist H.J.A. Hofland n.a.v. de introductie van de Nationale Strippenkaart
