Studentenreisproduct

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Studenten OV-chipkaart)
Ga naar: navigatie, zoeken
Een studente voorziet haar chipkaart van het reisrecht

Het studentenreisproduct (door studenten onderling soms simpelweg 'OV' genoemd) is een abonnement voor MBO-, HBO- en WO-studenten in Nederland. Het is naar keuze een week- of weekendabonnement en dient op een persoonlijke OV-chipkaart te worden geladen. Het wordt door de Dienst Uitvoering Onderwijs toegekend als onderdeel van de prestatiebeurs.

Regisseur Studenten Reisrecht (RSR) is de rechtspersoon die de digitale administratie van dit reisproduct voert. Trans Link Systems is de producent van OV-chipkaarten die tevens producten klaarzet op de ophaalautomaten.

Volgens het regeerakkoord van Kabinet-Rutte II wordt het vrij-reizen product vanaf 2015 omgezet in een kortingproduct. Anders dan de rest van de studiefinanciering zal deze ook verstrekt worden aan MBO-scholieren jonger dan 18 jaar.

Geschiedenis[bewerken]

De eerste Studenten OV Chipkaarten werden begin 2009 verstrekt aan studenten die met de Rotterdamse metro reisden. De OV-chipkaart werd namelijk vanaf 29 januari 2009 verplicht gesteld op de metroverbinding. De kaarten waren hoofdzakelijk bedoeld om de poortjes op de metrostations te kunnen openmaken, nog niet als afzonderlijk vervoerbewijs. De OV-studentenkaart en de Studenten OV-chipkaart vormden samen het Studentenreisbewijs.

Per 1 januari 2010 is de geplastificeerde zichtkaart, de OV-studentenkaart, vervangen door de Studenten OV-chipkaart. Een groot deel van de studenten beschikte op 1 januari 2010 nog niet over een opgeladen OV-chipkaart. Daarom werd er enige tijd een coulance-regeling getroffen bij alle vervoerbedrijven. De papieren OV-Studentenkaart van 2009 zou geldig blijven tot 1 februari 2010. Voor studenten die niet op tijd hun OV-chipkaart hadden ontvangen, werd een aparte regeling getroffen. Zij konden een plaatsvervangende tijdelijke kaart ontvangen, die niet op naam stond. De problemen rond de Studenten OV-chipkaart waren begin februari nog niet opgelost en daarom werd de einddatum opgeschort tot 16 maart 2010.[1][2] Na die datum werden alleen nog een geactiveerde Studenten OV-chipkaart geaccepteerd. In juli 2011 is de aparte Studenten OV-chipkaart afgeschaft. Studenten kunnen nu zelf een OV-chipkaart naar keuze aanvragen en opladen met het studentenreisproduct.

Bij het begin van het nieuwe studiejaar in augustus 2010 zijn opnieuw problemen ontstaan rond de studenten-OV-chipkaart. 17.500 eerstejaarsstudenten bleken een defecte kaart ontvangen te hebben, waarmee bij sommige vervoersbedrijven niet kon worden ingecheckt. Deze vervoerders zullen volgens Trans Link Systems hun systemen moeten aanpassen.[3] De Tweede Kamer vroeg hierop uitleg aan minister Eurlings[4] en eiste dat deze snel orde op zaken stelde.

Staatssecretaris van Onderwijs Marja van Bijsterveldt maakte op 10 september 2010 bekend dat zij afspraken met de vervoerbedrijven had gemaakt over een restitutieregeling voor studenten met een defecte chipkaart. Gedupeerde studenten konden hun reiskosten declareren bij een internetloket.[5]

Het CPB (College Bescherming Persoonsgegevens) worstelt in november 2010 nog steeds met een klacht van studentenorganisaties uit februari 2010. Deze klacht was gericht tegen de verplichting, in- en uit te checken met de Studenten-OV-Chipkaart, die de studenten in strijd achtten met hun privacy. CPB wacht vrijwel al die tijd al op een zienswijze van de vervoerbedrijven over deze kwestie.[6]

Geldigheid[bewerken]

Het moment van inchecken is bepalend of het vrij-reizenproduct of kortingsproduct worden aangesproken. Bij de NS mag de student al vijf minuten voor ingang van de vrij-reizenperiode inchecken om gratis te kunnen reizen. Daardoor kan in- en uitchecken voor de student voordelig of juist nadelig zijn in vergelijking met reizen zonder in- en uitchecken (vrij of met een papieren kaartje).

Vervoermiddelen[bewerken]

Het studentenreisproduct is binnen de Nederlandse landsgrenzen geldig in:

In- en uitchecken[bewerken]

De OV-chipkaart kan wettelijk alleen als geldig vervoerbewijs worden gebruikt wanneer een reis geregistreerd wordt door middel van in- en uitchecken. Niet inchecken wordt gezien als zwartrijden en betekent bij controle een boete van 35 euro bovenop de ritprijs. Alleen bij de NS wordt vooralsnog geen boete uitgeschreven als een student verzuimt in te checken tijdens de 'vrij reizen periode'.[7] Een conducteur kan namelijk bij het uitlezen van de OV-chipkaart op de PDA zien of er een geactiveerd studentenreisproduct op de kaart staat. Niet uitchecken heeft als consequentie dat de kaart na een aantal keer geblokkeerd kan worden. De onvoltooide transacties kunnen dan alleen bij een servicepunt van de betreffende vervoerder verwijderd worden. Voor het studentenreisproduct gelden nog een paar uitzonderingen waarbij niet in- en uitgecheckt hoeft te worden:

  • Bij de NS buiten de vrijreizenperiode, mits een papieren kortingskaartje is gekocht. Bij controle dient zowel de OV-chipkaart als het papieren kortingskaartje te worden getoond.
  • ICE indien van of naar het buitenland wordt gereisd. Voor het deel buiten Nederland dient een papieren kaartje te worden gekocht met een toeslagkaartje. Ook hier geldt, de gehele reis niet inchecken omdat uitchecken buiten Nederland op deze verbindingen niet mogelijk is. Buiten de periode vrij reizen moet men een internationaal kortingskaartje aanschaffen voor de hele reis.
  • Op de Friese Waddeneilanden zal de OV-chipkaart vanwege het toerisme en de hoge kosten voor weinig bussen niet ingevoerd worden.
  • Sommige buurtbussen en versterkingsbussen.

In al deze gevallen geldt een gedoogbeleid, de OV-chipkaart dient als zichtkaart en kan bij controle wel gecontroleerd worden op geldigheid van het abonnement.

Weekproduct[bewerken]

Dit product biedt vrij reizen, behalve in onderstaande kortingperiodes:

  • weekend (zaterdag 04.00 uur tot maandag 04.00 uur)
  • zomerperiode (ieder jaar van 16 juli 04.00 uur tot 16 augustus 04.00 uur)
  • feestdagen (van 04.00 uur tot 04.00 uur de volgende dag) exclusief Goede Vrijdag

De vaste zomerperiode kan nadelig zijn. In 2010 viel 16 juli op de laatste vrijdag voor de vakantie, waardoor studenten met het weekproduct alleen met korting konden reizen. Anderzijds kan het voordelig zijn, omdat het reisproduct al een paar dagen of zelfs weken voordat de schoolvakanties afgelopen zijn weer geldig is.

Weekendproduct[bewerken]

  • vrij reizen van vrijdag 12.00 uur tot maandag 04.00 uur
  • vrij reizen op feestdagen van 04.00 uur tot 04.00 uur de volgende dag, ook op Goede Vrijdag
  • vrij reizen vanaf 12.00 uur op de dag voor Goede Vrijdag en Hemelvaartsdag
  • korting op maandag vanaf 04.00 uur, op dinsdag tot en met donderdag vanaf 09.00 uur en op vrijdag van 09.00 tot 12.00 uur.

Feestdagen[bewerken]

Officiële feestdagen in Nederland zijn:

*: Ook Goede Vrijdag is een officiële feestdag en daardoor kon men tot en met 2009 met een weekabonnement alleen met korting reizen en vrij reizen met een weekendabonnement. Doordat veel stages en sommige studies op die dag gewoon doorgaan, is per 2010 vrij reizen op die dag ook mogelijk met een weekabonnement. Voor het weekendproduct is niets veranderd.

Reizen in de kortingperiode[bewerken]

  • 40% korting op treinreizen.
  • 34% korting in het stads- en streekvervoer.
  • In de trein kan een student tijdens de voordeeluren maximaal drie medereizigers met 40% korting laten reizen (samenreiskorting).
  • Reizen op saldo met korting voor studenten is bij de NS mogelijk sinds 10 januari 2011. Het instaptarief, een soort borg, bedraagt 10 euro. Inchecken kan echter al vanaf 6 euro omdat het saldo maximaal 4 euro negatief kan staan.[8][9][10]
  • In de bus bedraagt de borg (instaptarief) 4 euro, inchecken is mogelijk met een saldo vanaf 0 euro.
  • Als met het studentenreisproduct wordt ingecheckt in de kortingsperiode wordt bij het uitchecken automatisch reductietarief berekend en het eventueel niet verreisde deel van de borg teruggestort.
  • In de kortingsperiode kan ook nog steeds een papieren kortingskaartje worden gekocht. Men dient in dat geval niet in en uit te checken, anders wordt er dubbel voor de reis betaald.

Overgang eerste klas[bewerken]

Bij reizen met 40% korting krijgt men deze korting ook op een overgang 2-1. Bij vrij reizen betaalt men hiervoor het volle tarief.

Buitenland[bewerken]

Het studentenreisproduct is alleen geldig in Nederland, maar het is wel mogelijk om bij verblijf in het buitenland (bijvoorbeeld stage) het product te laten blokkeren en in plaats daarvan een maandelijkse reiskostenvergoeding te krijgen.

Met het studentenreisproduct is het overigens wel mogelijk om zonder bijkomende kosten te reizen naar het Duitse station Leer met Arriva (spoorlijn Nieuweschans - Leer). Op dat station is een OV-chipkaartlezer aanwezig. Arriva beschouwt de stations van Weener en Leer in dit geval als Nederlandse tariefpunten[11][12].

Het studentenreisproduct kan ook gebruikt worden bij een aantal grensoverschrijdende buslijnen. Voorbeelden zijn de Veolia lijnen 34 (Maastricht - Kanne), 87 (Molenbeersel–Weert), 105 (Putte–Bergen op Zoom), 145 (Meersel-Dreef–Breda), 132 (Breda–Baarle–Tilburg), 14 (Knokke–Breskens), 12 (Maldegem–Oostburg) en 6 (Zelzate–Terneuzen). Ook met de Hermes lijnen 472 (Lommel–Eersel) en 476 (Achel–Valkenswaard) is reizen naar het buitenland mogelijk. Op lijn 19 van Veolia (Hulst–Antwerpen–Breda) kan alleen gebruik worden gemaakt van het studentenreispoduct op voorwaarde dat de reiziger niet uitstapt in België.

Uitgestudeerd aanbod[bewerken]

Het uitgestudeerd aanbod is een aanbieding voor afgestudeerden van de Nederlandse Spoorwegen die mede mogelijk gemaakt wordt door het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Het is bedacht door de LSVb. De kaart werd in het begin ook wel Camielkaart genoemd, een verwijzing naar Camiel Eurlings, de toenmalige minister van Verkeer en Waterstaat. Voor het actieplan groei op het spoor [13] reserveerde het Ministerie van Verkeer en Waterstaat 200 miljoen euro, waarvan € 15 miljoen was bestemd voor de kortingskaart voor pas afgestudeerden.

Het aanbod bestond aanvankelijk uit een jaar lang gratis een Voordeelurenabonnement en twee papieren dagkaarten. De dagkaarten zijn per 5 oktober 2012 geschrapt. Sinds 1 januari 2013 krijgt men 50 euro korting op een NS-jaarabonnement naar keuze. Dal Voordeel, de opvolger van het voordeelurenabonnement, kost 50 euro per jaar en kan men dus gratis verkrijgen.[14]

Het aanbod is eenmalig en tot drie maanden na beëindiging van het studentenreisproduct aan te vragen. Wanneer men na de aanvraag toch weer besluit een studie te volgen, dan kan het abonnement niet stopgezet worden en/of voor de tweede maal aangevraagd worden.[15] Het aanbod is niet inwisselbaar voor geld.

Toekomst[bewerken]

In het regeerakkoord van Kabinet-Rutte II staat dat men het vrij-reizen product vanaf 2015 wil gaan omzetten in een kortingproduct. Anders dan de rest van de studiefinanciering zal deze ook verstrekt worden aan MBO-scholieren jonger dan 18 jaar. Over de hoogte van de korting en andere voorwaarden is nog niets bekendgemaakt. Er is € 270 per student voor ingeboekt (het huidige product kost de Staat ongeveer €1000 per student). Vervoerskosten gaan (tot een zeker maximum) onder het sociaal leenstelsel vallen.[16][17]

Bij aanbestedingen openbaar vervoer is het voor vervoerders een probleem dat nog te weinig bekend is over het nieuwe product om te kunnen inschatten in hoeverre daardoor studenten minder van het betreffende vervoer gebruik gaan maken.[18]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. uitstel
  2. ad 20 februari 2010
  3. Nieuwe OV-chipkaart studenten hapert Trouw, 31 augustus 2010
  4. Kamer wil einde aan ellende met OV-Chipkaart NU.nl, geraadpleegd 9 sep 2010
  5. Studenten krijgen geld kapotte ov-chipkaart terug Trouw, 10 september 2010
  6. Privacywaakhond worstelt met ov-chipkaart studenten Trouw, 10 november 2010
  7. NS: studenten verplicht inchecken
  8. OV-chipkaart.nl vragen en antwoorden, zoekterm: Saldo Wat is het minimale saldo?
  9. Studentenreisproduct, reizen op saldo
  10. Instaptarief reizen op saldo bij NS
  11. Tweet van Arriva
  12. Eigen waarneming Maurits90 in april 2013
  13. Actieplan 'Groei op het spoor
  14. Uitgestudeerd
  15. Eerste Camielkaart uitgereikt
  16. Ov-jaarkaart studenten wordt kortingskaart, RTL Nieuws.nl, 29 oktober 2012
  17. Bruggen slaan, Regeerakkoord VVD - PvdA
  18. http://www.ovpro.nl/bus/2013/10/16/veolia-verliest-kort-geding-over-ov-studentenkaart-bij-busconcessie