Sumatra (schip uit 1926)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Vlag
Hr. Ms. Sumatra
Vlag
Hr. Ms. Sumatra nadert Pearl Harbour in 1927
Hr. Ms. Sumatra nadert Pearl Harbour in 1927
Geschiedenis
Kiellegging 15 juni 1916
Tewaterlating 29 december 1920
In dienst gesteld 26 mei 1926
Uit dienst gesteld 29 april 1944
Algemene kenmerken
Waterverplaatsing 6670 ton standaard
8078 ton volgeladen
Afmetingen 155,3 x 16 m
Bemanning 526
Techniek en uitrusting
Machinevermogen 82.000 pk
Snelheid 31 knopen
Bewapening 10 kanonnen 150mm (5.9 inch);
4 kanonnen 75 mm vervangen door 6 kanonnen 40mm;
6 x 12,7mm machinegeweren;
2 vliegtuigen.
Portaal  Portaalicoon   Marine

Hr. Ms. Sumatra was een Nederlandse lichte kruiser van de Javaklasse. Het schip is vernoemd naar het Indonesische eiland Sumatra.

Specificaties[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Javaklasse voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De bewapening van het schip bestond uit tien 150 mm kanonnen, vier 75 mm kanonnen welke later door zes van 40 mm kanonnen vervangen werden en twee vliegtuigen. Het pantser langs de zij van de romp zou 75 mm dik en het pantser rond de controletoren 125 mm dik. Het schip was 155,3 meter lang, 16 meter breed en had een diepgang van 6,22 meter. De waterverplaatsing bedroeg 6670 ton standaard en 8078 volgeladen. De motoren van het schip leverden 82000 pk waarmee een snelheid van 31 knopen gehaald kon worden. Het schip werd bemand door 526 man.[1]

Dienst historie[bewerken]

Het schip werd gebouwd op de werf van de Nederlandsche Scheepsbouw Maatschappij in Amsterdam. De kiel werd gelegd op 15 juli 1916.[2] Op 29 december 1920 werd de Sumatra aldaar te water gelaten en gedoopt door koningin Wilhelmina.[3]

Door brand bij Werkspoor in Amsterdam worden op 31 mei 1922 de voor het schip bestemde turbines verwoest.[4]

26 mei 1926 wordt het schip in dienst genomen. Later dat jaar op 21 september vertrekt het schip voor een wereldreis vanuit Amsterdam naar Nederlands-Indië via New York, het Panamakanaal, San Francisco, Sjanghai en Nagasaki onder leiding van kapitein-ter-zee George Lodewijk Schorer. Het schip komt op 1 juni 1927 aan in Soerabaja.[5]

Op 19 februari 1927 komt het schip aan in Sjanghai. Het was daar om Nederlandse belangen en burgers te beschermen in verband met opgelopen spanningen tussen nationalisten en communisten. Op 23 maart maken de Sumatra en aanwezige buitenlandse oorlogsbodems zich klaar voor het evacueren van hun burgers na het uitbreken van onlusten tussen troepen van de nationalisten en communisten. Een landingsdivisie van 140 man afkomstig van het schip neemt posities in, in de zakenwijk aldaar. 12 mei 1927 keert men terug in Soerabaja.[6]

Op 18 juni 1930 wordt het schip na langdurig onderhoud te Soerabaja opnieuw in dienst gesteld. Het onderhoud werd uitgevoerd omdat een turbine van het schip beschadigt was geraakt. Op 28 juli keert het schip al terug in Soerabaja voor nieuwe reparaties na snelheidstesten met het schip waarbij brand in een van de ketelruimten was uitgebroken. Het schip werd naar Soerabaja gesleept door Hr. Ms. Krakatau. Sumatra wordt vervolgens tot 20 november 1930 buiten dienst genomen.[7]

Tijdens een oefenreis op 14 mei 1931 met de torpedobootjagers De Ruyter, Evertsen en vijf onderzeeboten loopt het schip vast op een niet op de kaart staand rif. Op 17 mei trekken Hr. Ms. Soemba en een sleepboot het schip vlak waarna het naar Soerabaja gesleept wordt. Reparaties duren vervolgens tot 21 september dat jaar.[8]

Van december 1933 tot halverwege 1935 wordt het schip in Soerabaja gemoderniseerd, waarbij onder andere haar vier 75 mm luchtafweerkanonen vervangen worden door zes van 40 mm.[9]

16 november 1935 bezoekt het schip Saigon samen met de Van Galen en de Witte de With.[10]

Op 23 augustus 1936 is het schip samen met haar zusterschip Java en de Admiralenklasse torpedobootjagers Witte de With, Van Galen en Piet Hein aanwezig bij de vlootdagen in Soerabaja, Nederlands-Indië. Later dat jaar van 13 tot 17 november de brengen beide Javaklasse kruisers en de torpedobootjagers Witte de With, Piet Hein en Evertsen een vlootbezoek aan Singapore. Voorafgaande hieraan was geoefend in de Chinese zee.[11]

Op 8 juni 1938 vertrekt het schip vanuit Tandjong Priok voor een reis naar Nederland onder leiding van kapitein-ter-zee Karel Doorman. Onder weg doet men Colombo aan van 14 tot 16 juni waar ook van commandant gewisseld wordt. In verband met de Spaanse Burgeroorlog verricht men konvooidiensten van 8 tot 17 juli in de Straat van Gibraltar waarna men op 22 juli 1938 in Den Helder aankomt. Later dat jaar op 3 september neemt het schip deel aan een een vlootrevue voor de kust van Scheveningen in verband met het 40 jaar op de troon zitten van koningin Wilhelmina.[12]

Oorlogsjaren[bewerken]

In de Tweede Wereldoorlog vervulde de Sumatra konvooidiensten en bracht onder andere prinses Juliana met kinderen naar Canada. Problemen met de voortstuwing maakten de Sumatra ongeschikt voor gevechtstaken en in 1944 werd het schip ontwapend en afgezonken voor de kust van Normandië als onderdeel van een golfbreker voor de kunstmatige Mulberryhaven bij Ouistreham.[13][14] Op 14 februari 1951 werd het schip samen met andere wrakken geveild voor verschroting.[13]

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. netherlandsnavy.nl Javaklasse Geraadpleegd op 2012-10-02
  2. scheepvaartmuseum.nl :: Maritieme kalender 1916 Geraadpleegd op 2012-10-02
  3. scheepvaartmuseum.nl :: Maritieme kalender 1920 Geraadpleegd op 2012-10-02
  4. scheepvaartmuseum.nl :: Maritieme kalender 1922 Geraadpleegd op 2012-10-02
  5. scheepvaartmuseum.nl :: Maritieme kalender 1926 Geraadpleegd op 2012-10-02
  6. scheepvaartmuseum.nl :: Maritieme kalender 1927 Geraadpleegd op 2012-10-02
  7. scheepvaartmuseum.nl :: Maritieme kalender 1930 Geraadpleegd op 2012-10-02
  8. scheepvaartmuseum.nl :: Maritieme kalender 1931 Geraadpleegd op 2012-10-02
  9. scheepvaartmuseum.nl :: Maritieme kalender 1933 Geraadpleegd op 2012-10-02
  10. scheepvaartmuseum.nl :: Maritieme kalender 1935 Geraadpleegd op 2012-10-02
  11. scheepvaartmuseum.nl :: Maritieme kalender 1936 Geraadpleegd op 2012-10-02
  12. scheepvaartmuseum.nl :: Maritieme kalender 1938 Geraadpleegd op 2012-10-02
  13. a b netherlandsnavy.nl Geraadpleegd op 2012-09-15
  14. scheepvaartmuseum.nl :: Maritieme kalender 1940 Geraadpleegd op 2012-10-02