Summertime (aria)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Summertime
Single van:
Billie Holiday e.a.
B-kant(en) Billie's Blues
Uitgebracht 1936
Soort drager vinyl
Genre Aria, jazz
Label Vocalion Records
Schrijver(s) George Gershwin en DuBose Heyward (tekst)
Hoogste positie(s) in de hitlijsten
Nr. 3 op jazzstandards.com
Portaal  Portaalicoon   Muziek
Summertime, 16 maten, tenorsaxofoon

Summertime is een aria uit de opera Porgy and Bess (1935). Het lied groeide vanaf het einde van de jaren 1930 uit tot een klassieker onder liefhebbers van klassieke muziek, jazz, blues en popmuziek. Summertime werd geschreven door George Gershwin (muziek) en DuBose Heyward (tekst). De tekst is gedeeltelijk ontleend aan de traditional All my trials.

Ira Gershwin was de voornaamste tekstschrijver voor Porgy and Bess, maar aan Summertime heeft hij niet bijgedragen, hoewel zijn naam uit zakelijke overwegingen door ASCAP vermeld wordt. DuBose Heyward was de schrijver van de roman Porgy, waarop de opera is gebaseerd. Pas toen de samenwerking met Heyward spaak liep, schakelde George Gershwin zijn broer Ira in als librettist.

De opera begint als Clara Summertime als slaapliedje voor haar baby zingt. De melodie keert daarna nog enkele malen terug.

Summertime and the living is easy
Fish are jumpin' and the cotton is high
Your daddy's rich and your mama's good lookin'
So hush little baby now, don't you cry.

Summertime (Gershwin/Heyward)

De melodie start alsvolgt: Music ClefG.svgMusic 44.svgMusic 4f2+.svgMusic 4d2.svgMusic Bar.svgMusic 1f2.svgMusic Bar.svgMusic 4.svgMusic 8pe2.svgMusic 16d2.svgMusic 8pe2.svgMusic 16f2+.svgMusic 4d2.svgMusic Bar.svgMusic 2b1.svgMusic 2f1+.svgMusic Bar.svg

Instrumenten[bewerken]

Het origineel is een opera-aria, gezongen door een (mezzo-)sopraan begeleid door een symfonisch orkest en een koor. Tegenwoordig kent de Summertime Connection uitvoeringen in zulke verschillende stijlen als ska, Zuid-Amerikaans (alle ritmes), rock, housemixes in allerlei vormen, alle stijlen van jazz van dixieland tot bop en zogenaamde geïmproviseerde muziek.

Elk denkbaar instrument is al gebruikt (we maken hier melding van de eerste opname ooit op een instrument): van tuinslang (Noguru Hata op de Nederlandse tv), koeienhoorn (Bengt Jonsson) en zingende zaag (Matthew Beckman) tot de traditionele Koreaanse fluit (Lee Sang Gang), theremin (Lydia Kavina), carillon (Piet van den Broek), xaphoon (Arthur Mary op 4 juni 2007 in Boedapest) en handbellen (Rhapsody).

Op 23 juli 2007 heeft Stone Jazz (een Koreaanse formatie) een uitvoering van Summertime gegeven waarbij de haegm (Koreaanse viool); de piri (Koreaanse hobo) en de gayagm (Koreaanse harp) worden gecombineerd met piano, bas en drum.

In 2007 nam de Chinese 12 Girls Band tijdens een concert in Shanghai met gastzangeres Lila Downs ook Summertime op. Daarbij werden onder meer de pipa, de erhu, de guzheng, de yang qin en de dizi gebruikt.

Ook niet onvermeld mag blijven de uitvoering in 2007 op de hydraulophone (waterpijporgelfluit) door de uitvinder van dit instrument, Steve Mann.

Er bestaan ongeveer 25 zes-snarige elektrische cello's in deze wereld en daarvan is er een in handen van Jennifer Adams, die samen met haar man het duo Montana Skies vormt. Zij speelt haar instrument staande en heeft inmiddels in 2006 een versie van Summertime opgenomen.

De dulzaina is een traditioneel Castiliaans instrument, dat als een voorloper van de hobo kan worden beschouwd. In januari 2008 voerde Samuel Brogeras Summertime op dit instrument uit.

Ook elke stijl van zingen is opgenomen: van a capella via karaoke en doowop tot grote gemengde koren, maar ook een opvoering in een zwembad omdat de extra echo nodig was.

Versies[bewerken]

In 1935 maakte het publiek voor het eerst kennis met Summertime. In dat jaar ging Porgy and Bess in première en werd ook de eerste plaatversie van Summertime opgenomen door Helen Jepson met koor en orkest onder leiding van Alexander Smallens. De alleroudste opname door Abbie Mitchell, op piano begeleid door Gershwin zelf, is een repetitieopname uit juli 1935 die decennia later boven water kwam en pas in 1991 op cd werd uitgebracht. Abbie Mitchell speelde de rol van Clara in de allereerste opvoeringen van Porgy and Bess. Het succes van de opera kwam slechts langzaam op gang. Het duurde tot de jaren vijftig voor Porgy and Bess als een klassieker werd beschouwd. Summertime was inmiddels, door de coverversies van onder meer Billie Holiday, Caspar Reardon, Maxine Sullivan, Sidney Bechet en Jerry Kruger uitgegroeid tot een jazzstandard. Sam Cookes versie uit 1957 is waarschijnlijk de eerste versie die als pop kan worden aangemerkt. In latere jaren zorgden onder meer Billy Stewart en Janis Joplin ervoor dat Summertime behalve als jazz- ook als popklassieker wordt beschouwd. Ook de Nederlandse band Brainbox heeft in 1969 een hit met een rock-bewerking van dit nummer.

Sandra Reemer nam in 1963 Sluimer zacht op - waarschijnlijk de eerste Nederlandstalige versie van Gershwins klassieker.

Jazzinterpretaties[bewerken]

Talen[bewerken]

Summertime is oorspronkelijk geschreven in het Engels, maar het is inmiddels in veel talen vertolkt. The Summertime Connection kent en heeft uitvoeringen in (bij elke taal een willekeurige artiest):

Kwartet Okazjonalny uit Polen heeft een cabareteske drietalige versie opgenomen waarbij de stereotypen van de drie talen aan bod komen.

Er bestaat zelfs een tekst in het Engels als 'Invitation to communion and/or Agnus Dei' door David Lee met de titel Bread is Broken, maar deze is helaas nog nooit uitgevoerd.

Radio 2 Top 2000[bewerken]

Nummer met notering(en)
in de Radio 2 Top 2000
'99 '00 '01 '02 '03 '04 '05 '06 '07 '08 '09 '10 '11 '12 '13 '14
Summertime (Billie Holiday) 562 - 1012 789 547 776 859 1151 812 827 1293 1118 1194 1800 1837
Summertime (Ella Fitzgerald & Louis Armstrong) - - - - - - - 978 900 1660 1311 1152 1139 1146 1012
Summertime (Billy Stewart) - 1527 1952 1947 - - - - - - - - - - -
Summertime (Brainbox) 289 229 252 279 345 315 278 347 333 308 410 373 442 772 724

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  • Summertime - moed gevraagd bij de 834ste versie (ISBN 90-73207-45-2) - Uitgebreide studie naar Summertimecovers door Jimmy Tigges en Paul Groenendijk