Suppiluliuma I

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Suppiluliuma I (Shuppiluliuma) was een koning van de Hettieten circa 1344 v.Chr.1322 v.Chr. Hij verwierf een grote faam als krijgsheer en staatsman door het toen dominante Egyptische Rijk uit te dagen voor controle over de gebieden tussen de Middellandse Zee en de Eufraat.

Suppiluliuma begon zijn carrière als adviseur en generaal van Tudhaliya III, vanuit Samuha. In deze hoedanigheid versloeg hij een aantal vijanden van de Hettieten, zoals de Hayasa en de Kaskas. Als reactie verenigden beide vijanden zich toen rond charismatische leiders; Karanni stichtte iets wat moest lijken op een koninklijke hofhouding in Hayasa, terwijl Piyapili hier niet in slaagde voor de Kaskas. Suppiluliuma en Tudhaliya versloegen deze bedreigingen achter elkaar, zodanig dat het Hettitische hof zich weer kon vestigen in Hattusa.

Op enig moment hierna moet Suppiluliuma zijn leenheer afgezet en vermoord hebben. Sommige latere priesters meldden dit aan de zoon, opvolger en biograaf van Suppiluliuma, Mursili II, als een misdadige smet op het blazoen van de gehele dynastie.

Suppiluliuma trouwde met de zus van de Hayase koning Hukkana, en zijn dochter Muwatti werd uitgehuwelijkt aan Maskhuiluwa van de staat Mira in Arzawa. Hij heroverde gebied van Arzawa tot aan Hapalla. Maar zijn meest blijvende overwinning was tegen het koninkrijk van Mitanni, die hij reduceerde tot een vazalstaat onder zijn schoonzoon Shattiwaza. Hij was tevens een kundig bouwer van grote stenen bouwwerken, versierd met steen reliëfs. Tijdens zijn regime ontwikkelde zich het concept van de onschendbaarheid van de koninklijke leiders.

Suppiluliuma maakte vervolgens gebruik van het tumultueuze regime van Farao Achnaton, en nam de macht over van Egyptisch territorium in Syrië, wat aanleiding gaf aan vele Egyptische vazallen om in opstand te komen.

Zijn successen stimuleerden de weduwe van de Egyptische koning Nibhuruyira (gewoonlijk geïdentificeerd als Achnaton of Toetanchamon) om hem te schrijven met het verzoek om één van zijn zonen als huwelijkskandidaat te sturen, en zo Egypte te besturen, aangezien zij zelf geen opvolging had en ze op het punt stond om gedwongen te worden met de vizier van haar echtgenoot, Ay te trouwen. Suppiluliuma stuurde een gezant naar Egypte om het verzoek te onderzoeken; hij rapporteerde dat de situatie accuraat was beschreven, en de koning besloot om zijn voordeel te doen met deze meevaller. Helaas werd prins Zannanza op weg vermoord, en de huwelijksalliantie werd nooit geconsumeerd.

Suppiluliuma was woest over deze onverwachte wending en ontketende zijn troepen tegen de vazalstaten van Egypte in Kanaän en noordelijk Syrië, en veroverde zo veel gebied.

Echter, veel van zijn Egyptische gevangenen waren dragers van de pest, die uiteindelijk het Hettitische kerngebied zou teisteren en leidde tot de dood van zowel Suppiluliuma I als zijn opvolger Arnuwanda II.

De Annalen van Suppiluliuma, na zijn dood samengesteld door zijn zoon Mursili II, is een belangrijke primaire bron voor de 14e eeuw v.Chr. Een van Suppiluliuma's brieven, gericht aan Achnaton, is bewaard gebleven in de Amarna brieven (EA 41). Het beschrijft zijn verlangen om de goede relaties die bestonden tussen Egypte en de Hettieten onder Achnatons vader (Amenhotep III) te continueren onder Akhenatens nieuwe regime.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Voorganger:
Tudhaliya III
Hettitische koning Opvolger:
Arnuwanda II