Symfonie nr. 40 (Mozart)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Symfonie nr. 40
Componist Wolfgang Amadeus Mozart
Soort compositie Symfonie
Toonsoort g mineur
Andere aanduiding KV 550
Compositiedatum 1788
Vorige werk "Piu non si trovano" KV 549
Volgende werk Symfonie nr. 41 KV 551
Oeuvre Oeuvre van Wolfgang Amadeus Mozart
Portaal  Portaalicoon   Klassieke muziek

Symfonie nr. 40 in g mineur, KV 550, is een symfonie van Wolfgang Amadeus Mozart. Hij voltooide het stuk op 25 juli 1788.

Orkestratie[bewerken]

De symfonie is geschreven voor:

Trompetten en pauken missen in deze symfonie.

Delen[bewerken]

De symfonie bestaat uit vier delen:

  1. Molto Allegro.
  2. Andante.
  3. Menuetto en trio.
  4. Allegro assai.

Alle delen uitgezonderd het derde zijn geschreven in sonatevorm. Het menuet en trio is gecomponeerd in de gewoonlijke ternaire vorm.

Het eerste deel begint donker, niet met het eerste [[Thema (muziek) |thema]] maar met de begeleiding door de lage strijkers en een dubbele partij voor de altviool. De techniek om een werk te starten met de begeleiding werd later door Mozart nog gebruikt in zijn laatste pianoconcerto (kv 595) en werd veelvuldig gebruikt door Romantische componisten. Het eerste thema is als volgt: Mozart 40.png

Het tweede deel is een lyrisch deel in 6/8 maat, in mi mol groot. De subdominant toonaard van de sol klein toonaard van de symfonie.

Het menuet begint met een geaccentueerde hemiool als ritme in paar van drie maten. Verschillende analisten beweren dat alhoewel de muziek het opschrift 'menuet' draagt het nauwelijks geschikt is voor het dansen. In het contrasterende trio deel, in Sol groot, wisselen de strijkers af met de blazers.

Het vierde deel begint met snel stijgende noten die de tonicadrieklank illustreren wat gewoonlijk wordt benoemd als een Mannheimer rakete. Het laatste deel is grotendeels geschreven in frases van acht maten met naar het einde toenemende ritmische haaksheid zoals gewoon was in de klassieke periode. Een opmerkelijk modulerende passage, aan het begin van de doorwerking, waarin elke noot van de chromatische toonladder buiten één gespeeld wordt, destabiliseert sterk het tonicagevoel.


\relative c'' {
  \key g \minor
  \time 2/2
  \partial 4 bes\f( |
  d4) f-. a-. bes-. |
  des2( c4) e,-. |
  as4-. r b,-. r |
  r2 r4 r8 \times 2/3 { b16( c d } |
  es!4-.) r fis,-. r |
  bes!4-. r r2 |
  cis,4-. r r2 |
  f!4-. r gis,-. r |
}

De symfonie duurt ongeveer 28 minuten.

Onthaal[bewerken]

De symfonie ontlokte uiteenlopende interpretaties van analisten. Robert Schumann bekeek het als 'Griekse lichtheid en genade'. Donald Francis Tovey zag het in het karakter van de opera buffa. De meest voorkomende interpretatie van vandaag is dat de symfonie tragisch is van toon en intens emotioneel.

Ook al verschillen de interpretaties, de symfonie is ongetwijfeld één van Mozarts meest bewonderde werken en het wordt vaak uitgevoerd en opgenomen.

Invloed[bewerken]

Ludwig van Beethoven kende de symfonie heel goed. Hij kopieerde 29 maten van de score in één van zijn schetsboeken.[1] Men denkt dat de opening van het laatste deel Beethoven geïnspireerd heeft in het componeren van het derde deel van zijn vijfde symfonie. In de jaren 1860, kwam componist Johannes Brahms in het bezit van de originele score van Mozart: 'de kroon van zijn manuscripten collectie'.[2]

Media[bewerken]

De volgende files bevatten een digitale opname van een uitvoering van symfonie nr. 40 van het Fulda Symphonic Orchestra. De uitvoering vond plaats op 18 maart 2001 in de Orangerie in Fulda, Germany.

1. Molto allegro

2. Andante

3. Menuetto - Trio

4. Allegro assai

Symfonie nr. 40 uitgevoerd door Dreamworld

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Hopkins, 1981
  2. Swafford (1997, 287)